Mededinging – Mededingingsregelingen – Nederlandse markt van wegenbouwbitumen – Beschikking houdende vaststelling van inbreuk op artikel 81 EG – Toerekenbaarheid van inbreukmakend gedrag – Geldboeten – Zwaarte en duur van inbreuk

Arrest van het Gerecht (Zesde kamer) van 27 september 2012 – Total/Commissie (Zaak T-344/06) „Mededinging – Mededingingsregelingen – Nederlandse markt van wegenbouwbitumen – Beschikking houdende vaststelling van inbreuk op artikel 81 EG – Toerekenbaarheid van inbreukmakend gedrag – Geldboeten – Zwaarte en duur van inbreuk” 1.                     Mededinging – Regels van de Unie – Inbreuken – Toerekening – Moedermaatschappij en dochterondernemingen – Economische eenheid – Beoordelingscriteria – Vermoeden dat moedermaatschappij beslissende invloed uitoefent op dochterondernemingen die zij (nagenoeg) geheel in handen heeft – Bijkomende elementen die door de Commissie in aanmerking zijn genomen – Moedermaatschappij en dochteronderneming die zich tijdens administratieve procedure als één enkele gesprekspartner hebben voorgesteld – Delegatie van toezichtsbevoegdheden door moedermaatschappij – Beoordeling (Art. 81 EG en 82 EG) (cf. punten 32-38, 56, 64) 2.                     Mededinging – Regels van de Unie – Inbreuken – Toerekening – Moedermaatschappij en dochterondernemingen – Economische eenheid – Beoordelingscriteria – Vermoeden dat moedermaatschappij beslissende invloed uitoefent op dochterondernemingen die zij (nagenoeg) geheel in handen heeft – Verplichtingen inzake bewijsvoering voor vennootschap die dit vermoeden wil omkeren (Art. 81 EG en 82 EG; verordening nr. 1/2003 van de Raad, art. 2) (cf. punten 41, 65, 73) 3.                     Handelingen van de instellingen – Motivering – Verplichting – Omvang – Beschikking houdende toepassing van mededingingsregels – Regularisering van motiveringsgebrek tijdens gerechtelijke procedure – Ontoelaatbaarheid – Bijkomende aanwijzingen ter aanvulling van toereikende motivering en ter beantwoording van argumenten van verzoeker – Toelaatbaarheid (Art. 81 EG, 82 EG en 230 EG; verordening nr. 1/2003 van de Raad, art. 2) (cf. punt 55) 4.                     Mededinging – Regels van de Unie – Inbreuken – Toerekening – Moedermaatschappij en dochterondernemingen – Economische eenheid – Beoordelingscriteria – Vermoeden dat moedermaatschappij beslissende invloed uitoefent op haar 100 %-dochterondernemingen – Omkering van bewijslast en schending van beginsel van vermoeden van onschuld – Geen (Art. 81 EG en 82 EG; verordening nr. 1/2003 van de Raad, art. 2) (cf. punt 81) 5.                     Mededinging – Regels van de Unie – Inbreuken – Toerekening – Moedermaatschappij en dochterondernemingen – Economische eenheid – Beoordelingsmarge van de Commissie – Schending van beginsel van legaliteit van strafbare feiten en straffen en van rechtszekerheidsbeginsel – Geen (Art. 81 EG en 82 EG; verordening nr. 1/2003 van de Raad, art. 23, lid 2) (cf. punten 86, 87) 6.                     Gerechtelijke procedure – Aanvoering van nieuwe middelen in loop van geding – Voorwaarden – Aanvulling van aangevoerd middel – Toelaatbaarheid (Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, art. 48, lid 2) (cf. punt 98) 7.                     Mededinging – Regels van de Unie – Inbreuken – Toerekening – Rechtspersoon die onderneming exploiteerde ten tijde van inbreuk – Opheffing – Opheffing als gevolg van overneming door andere onderneming – Aansprakelijkstelling van koper – Toelaatbaarheid (Art. 81 EG en 82 EG) (cf. punten 101, 102) 8.                     Mededinging – Geldboeten – Bedrag – Vaststelling – Criteria – Afschrikkende werking van geldboete – Vermogen van grote ondernemingen om draagwijdte van hun gedragingen te meten – Omzet die in aanmerking moet worden genomen (Art. 81, lid 1, EG; verordening nr. 1/2003 van de Raad, art. 23, lid 2; mededeling 98/C 9/03 van de Commissie, punt 1 A, vierde en vijfde alinea) (cf. punten 108-111) Voorwerp Primair, een verzoek tot nietigverklaring van beschikking C(2006) 4090 def. van de Commissie van 13 september 2006 inzake een procedure op grond van artikel 81 [EG] (Zaak nr. COMP/38.456 – Bitumen – NL), en, subsidiair, een verzoek tot verlaging van de bij die beschikking aan verzoekster opgelegde geldboete Dictum 1) Het beroep wordt verworpen. 2) Total SA wordt verwezen in de kosten.