Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας – Δέσμευση κεφαλαίων και οικονομικών πόρων – Κατάλογος των προσώπων, οντοτήτων και φορέων εις βάρος των οποίων ισχύει η δέσμευση κεφαλαίων και οικονομικών πόρων – Καταχώριση του ονόματος του προσφεύγοντος στον κατάλογο – Κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας – Ένσταση ελλείψεως νομιμότητας – Απαίτηση κατά την οποία κάθε περιορισμός πρέπει να προβλέπεται από τον νόμο – Πλάνη εκτιμήσεως – Δικαίωμα ιδιοκτησίας

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ένατο τμήμα) της 4ης Σεπτεμβρίου 2024 ( *1 ) «Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας – Δέσμευση κεφαλαίων και οικονομικών πόρων – Κατάλογος των προσώπων, οντοτήτων και φορέων εις βάρος των οποίων ισχύει η δέσμευση κεφαλαίων και οικονομικών πόρων – Καταχώριση του ονόματος του προσφεύγοντος στον κατάλογο – Κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας – Ένσταση ελλείψεως νομιμότητας – Απαίτηση κατά την οποία κάθε περιορισμός πρέπει να προβλέπεται από τον νόμο – Πλάνη εκτιμήσεως – Δικαίωμα ιδιοκτησίας» Στην υπόθεση T‑370/23, Samer Kamal Al-Assad, κάτοικος Lattaquié (Συρία), εκπροσωπούμενος από τον W. Woll, δικηγόρο, προσφεύγων, κατά Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκπροσωπούμενου από την T. Haas, επικουρούμενη από την E. Raoult, δικηγόρο, καθού, ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (ένατο τμήμα), συγκείμενο από τους L. Truchot, πρόεδρο, H. Kanninen και R. Frendo (εισηγήτρια), δικαστές, γραμματέας: V. Di Bucci έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία, έχοντας υπόψη ότι οι διάδικοι δεν υπέβαλαν, εντός της προθεσμίας των τριών εβδομάδων από την επίδοση του εγγράφου με το οποίο γνωστοποιήθηκε η περάτωση της έγγραφης διαδικασίας, αίτηση για τον καθορισμό ημερομηνίας για τη διεξαγωγή επ’ ακροατηρίου συζητήσεως και αποφασίζοντας, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 106, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, να κρίνει επί της προσφυγής χωρίς να διεξαχθεί επ’ ακροατηρίου συζήτηση, εκδίδει την ακόλουθη Απόφαση ( 1 ) 1 Με την προσφυγή του βάσει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, ο προσφεύγων, Samer Kamal Al-Assad, ζητεί την ακύρωση, αφενός, της εκτελεστικής αποφάσεως (ΚΕΠΠΑ) 2023/847 του Συμβουλίου, της 24ης Απριλίου 2023, για την εφαρμογή της απόφασης 2013/255/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία (ΕΕ 2023, L 109 I, σ. 26), και, αφετέρου, του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2023/844 του Συμβουλίου, της 24ης Απριλίου 2023, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 36/2012 σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία (ΕΕ 2023, L 109 I, σ. 1), κατά το μέρος που οι πράξεις αυτές (στο εξής, από κοινού: προσβαλλόμενες πράξεις) τον αφορούν. Ιστορικό της διαφοράς και μεταγενέστερα της ασκήσεως της προσφυγής πραγματικά περιστατικά [παραλειπόμενα] 7 Το Συμβούλιο εξέδωσε, στις 12 Οκτωβρίου 2015, την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2015/1836, για την τροποποίηση της απόφασης 2013/255 (ΕΕ 2015, L 266, σ. 75), και τον κανονισμό (ΕΕ) 2015/1828, για την τροποποίηση του κανονισμού 36/2012 (ΕΕ 2015, L 266, σ. 1) (στο εξής, από κοινού: πράξεις του 2015), λαμβάνοντας υπόψη, όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 5 της ανωτέρω αποφάσεως, τη σοβαρότητα της κατάστασης στη Συρία. 8 Συναφώς, εκτιμώντας ότι με τα περιοριστικά μέτρα που ελήφθησαν αρχικώς με την απόφαση 2011/273 δεν κατέστη δυνατό να τερματιστεί η βίαιη καταστολή του άμαχου πληθυσμού από το συριακό καθεστώς, το Συμβούλιο έκρινε, όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 5 της αποφάσεως 2015/1836, «ότι [ήταν] ανάγκη να διατηρηθεί και να διασφαλισθεί η πρακτική αποτελεσματικότητα των περιοριστικών μέτρων, με την περαιτέρω ανάπτυξή τους αλλά και με την ταυτόχρονη διατήρηση στοχοθετημένης και διαφοροποιημένης προσέγγισης, λαμβανομένων υπόψη των ανθρωπιστικών συνθηκών του πληθυσμού της Συρίας [και] ότι ορισμένες κατηγορίες προσώπων και οντοτήτων [είχαν] ιδιαίτερη σημασία για την αποτελεσματικότητα των εν λόγω περιοριστικών μέτρων, λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών που επικρατού[σα]ν στη Συρία». 9 Κατά συνέπεια, η διατύπωση των άρθρων 27 και 28 της αποφάσεως 2013/255 τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836. Τα άρθρα αυτά προβλέπουν πλέον περιορισμούς εισόδου ή διέλευσης μέσω του εδάφους των κρατών μελών καθώς και τη δέσμευση των κεφαλαίων και των οικονομικών πόρων των προσώπων που εμπίπτουν στις αναφερόμενες στην παράγραφο 2, στοιχεία αʹ έως ζʹ, των άρθρων αυτών κατηγορίες, κατάλογος των οποίων παρατίθεται στο παράρτημα Ι, εκτός, σύμφωνα με την παράγραφο 3 των άρθρων αυτών, εάν υπάρχουν «επαρκή στοιχεία ότι [τα πρόσωπα αυτά] δεν συνδέονται ή δεν συνδέονται πλέον με το καθεστώς ή δεν ασκούν επιρροή ή δεν παρουσιάζουν πραγματικό κίνδυνο καταστρατήγησης». 10 Ειδικότερα, στο μέτρο που, όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 7 της αποφάσεως 2015/1836, «η εξουσία στη Συρία ασκείται παραδοσιακά σε οικογενειακή βάση [και] στο σημερινό συριακό καθεστώς η ισχύς συγκεντρώνεται σε μέλη των οικογενειών Assad και Makhlouf που διαθέτουν ιδιαίτερη επιρροή», έπρεπε να προβλεφθούν περιοριστικά μέτρα κατά ορισμένων μελών των οικογενειών αυτών, τόσο για να ασκηθεί άμεση επιρροή στο συριακό καθεστώς μέσω των μελών των οικογενειών αυτών ώστε να μεταβάλει τις κατασταλτικές πολιτικές του όσο και για να αποφευχθεί ο κίνδυνος παράκαμψης των περιοριστικών μέτρων μέσω συγγενικών προσώπων. 11 Συνακόλουθα, αφενός, κατόπιν της εκδόσεως των πράξεων του 2015, το άρθρο 27, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, και το άρθρο 28, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της αποφάσεως 2013/255 υποβάλλουν πλέον στα περιοριστικά μέτρα και τα «μέλη των οικογενειών Assad ή Makhlouf» (στο εξής: κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας). Παράλληλα, το άρθρο 15 του κανονισμού 36/2012 συμπληρώθηκε με την παράγραφο 1α, στοιχείο βʹ, η οποία προβλέπει τη δέσμευση των περιουσιακών στοιχείων των μελών των οικογενειών αυτών. 12 Αφετέρου, το γενικό κριτήριο καταχώρισης στον κατάλογο που συνδέεται με την άντληση οφέλους από τις πολιτικές του συριακού καθεστώτος ή την υποστήριξή του διαλαμβάνεται στο άρθρο 27, παράγραφος 1, και στο άρθρο 28, παράγραφος 1, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, και στο άρθρο 15, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 36/2012, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2015/1828 (στο εξής: γενικό κριτήριο συνδέσεως με το συριακό καθεστώς). 13 Στις 24 Απριλίου 2023 το Συμβούλιο εξέδωσε τις προσβαλλόμενες πράξεις. Οι αιτιολογικές σκέψεις 2, 3 και 5 των πράξεων αυτών αναφέρουν τα εξής: «(2) Το Συμβούλιο εξακολουθεί να ανησυχεί σοβαρά για την κατάσταση στη Συρία. Έχουν περάσει περισσότερα από δέκα χρόνια και δεν διαφαίνεται το τέλος της σύγκρουσης στη Συρία, η οποία παραμένει πηγή δεινών και αστάθειας. «(3) Το Συμβούλιο σημειώνει ότι το συριακό καθεστώς συνεχίζει την πολιτική καταστολής. Λόγω της συνεχιζόμενης σοβαρότητας της κατάστασης, το Συμβούλιο κρίνει ότι είναι ανάγκη να διατηρηθεί και να διασφαλισθεί η αποτελεσματικότητα των περιοριστικών μέτρων, με την περαιτέρω ανάπτυξή τους αλλά και με την ταυτόχρονη διατήρηση της στοχοθετημένης και διαφοροποιημένης προσέγγισης, λαμβάνοντας υπόψη τις ανθρωπιστικές συνθήκες στις οποίες ζει ο πληθυσμός της Συρίας. Το Συμβούλιο θεωρεί ότι ορισμένες κατηγορίες προσώπων και οντοτήτων έχουν ιδιαίτερη σημασία για την αποτελεσματικότητα των εν λόγω περιοριστικών μέτρων, λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών που επικρατούν στη Συρία. […] (5) Το Συμβούλιο ανησυχεί βαθύτατα για την αύξηση του εμπορίου ναρκωτικών από τη Συρία. Το Συμβούλιο διατύπωσε ειδικότερα την εκτίμηση ότι το εμπόριο αμφεταμινών έχει μετατραπεί σε καθεστωτικό επιχειρηματικό μοντέλο, πλουτίζοντας τον στενό κύκλο του καθεστώτος και παρέχοντάς του προσόδους που συμβάλλουν στην ικανότητά του να συνεχίζει τις πολιτικές καταστολής. Το Συμβούλιο θεωρεί ότι θα πρέπει να προβλέψει περιοριστικά μέτρα για τη δέσμευση όλων των κεφαλαίων και των οικονομικών πόρων που βρίσκονται υπό την κυριότητα, την κατοχή ή τον έλεγχο ορισμένων προσώπων και οντοτήτων που ενέχονται στην παραγωγή ή τη διακίνηση ναρκωτικών από τη Συρία, όπως ταυτοποιούνται από το Συμβούλιο και απαριθμούνται [όσον αφορά την εκτελεστική απόφαση 2023/847, στο παράρτημα I της απόφασης 2013/255/ΚΕΠΠΑ, και, όσον αφορά τον εκτελεστικό κανονισμό 2023/844, στο παράρτημα II του κανονισμού 36/2012], και να επιβάλει περιορισμούς στην εισδοχή των εν λόγω προσώπων, με στόχο να αποτραπεί η στήριξή τους προς το καθεστώς και να αυξηθεί η πίεση που του ασκείται ώστε να αλλάξει τις πολιτικές καταστολής του. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν επίσης στη μείωση του κινδύνου υπονόμευσης της αποτελεσματικότητας των περιοριστικών μέτρων, καθώς στοχεύουν την ικανότητα του καθεστώτος να καταφεύγει στις προσόδους από το εμπόριο ναρκωτικών για να συνεχίσει την πολιτική καταστολής.» 14 Το Συμβούλιο αιτιολόγησε την καταχώριση του ονόματος του προσφεύγοντος στους επίμαχους καταλόγους ως εξής: «[…] μέλος της οικογένειας Assad. Δραστηριοποιείται στο πλαίσιο του εμπορίου ναρκωτικών, ιδίως στην παραγωγή τους. Το εμπόριο Captagon έχει μετατραπεί σε καθεστωτικό επιχειρηματικό μοντέλο, πλουτίζοντας τον στενό κύκλο του καθεστώτος και στηρίζοντας την επιβίωσή του. Κατά συνέπεια, επωφελείται από το καθεστώς και το στηρίζει.» [παραλειπόμενα] Αιτήματα των διαδίκων 17 Ο προσφεύγων ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο: – να ακυρώσει τις προσβαλλόμενες πράξεις κατά το μέρος που τον αφορούν· – να καταδικάσει το Συμβούλιο στα δικαστικά έξοδα. 18 Το Συμβούλιο ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο: – να απορρίψει την προσφυγή ως αβάσιμη· – να καταδικάσει τον προσφεύγοντα στα δικαστικά έξοδα· – επικουρικώς, σε περίπτωση που το Γενικό Δικαστήριο ακυρώσει τις προσβαλλόμενες πράξεις κατά το μέρος που αφορούν τον προσφεύγοντα, να διατάξει να διατηρηθούν σε ισχύ τα αποτελέσματα της εκτελεστικής αποφάσεως 2023/847, όσον αφορά τον προσφεύγοντα, έως ότου αρχίσει να παράγει αποτελέσματα η μερική ακύρωση του εκτελεστικού κανονισμού 2023/844 του Συμβουλίου. Σκεπτικό [παραλειπόμενα] Επί της ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας που προβάλλεται κατά του κριτηρίου της ιδιότητας του μέλους οικογένειας 26 Ο προσφεύγων προβάλλει, βάσει του άρθρου 277 ΣΛΕΕ, ένσταση ελλείψεως νομιμότητας κατά του κριτηρίου της ιδιότητας του μέλους οικογένειας, όπως αυτό προβλέπεται στο άρθρο 27, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, και στο άρθρο 28, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836. Ζητεί να κηρυχθεί ανεφάρμοστο ως προς αυτόν το εν λόγω κριτήριο και, συνακόλουθα, να ακυρωθεί η κατ’ εφαρμογήν των διατάξεων αυτών καταχώριση του ονόματός του στους επίμαχους καταλόγους. 27 Το Συμβούλιο αμφισβητεί τόσο το παραδεκτό όσο και το βάσιμο της ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας που προέβαλε ο προσφεύγων. Επί του παραδεκτού της ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας 28 Το Συμβούλιο, χωρίς να προβάλει τυπικώς ένσταση απαραδέκτου δυνάμει του άρθρου 130, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, υποστηρίζει ότι η ένσταση ελλείψεως νομιμότητας που προέβαλε ο προσφεύγων δεν είναι παραδεκτή. 29 Κατά το Συμβούλιο, ο προσφεύγων δεν εξηγεί τις συνέπειες της προβληθείσας ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας επί των προσβαλλομένων πράξεων και επί του ιδίου. Αυτή η έλλειψη σαφήνειας, η οποία προσκρούει στις απαιτήσεις του άρθρου 76, στοιχείο δʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας, εμπόδισε το Συμβούλιο να προετοιμάσει την άμυνά του και θα έπρεπε, κατά συνέπεια, να έχει ως αποτέλεσμα το απαράδεκτο της εν λόγω ενστάσεως. 30 Ο προσφεύγων αντικρούει την ανωτέρω επιχειρηματολογία. 31 Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, δυνάμει του άρθρου 76, στοιχείο δʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας, το δικόγραφο της προσφυγής πρέπει να περιέχει, μεταξύ άλλων, συνοπτική έκθεση των προβαλλόμενων λόγων ή ισχυρισμών. Επιπλέον, ανεξάρτητα από κάθε ζήτημα ορολογίας, η έκθεση αυτή πρέπει να είναι αρκούντως σαφής και ακριβής ώστε να μπορεί ο μεν καθού να προετοιμάσει την άμυνά του, το δε Γενικό Δικαστήριο να αποφανθεί επί της προσφυγής, ενδεχομένως χωρίς να χρειαστεί άλλες πληροφορίες. Συγκεκριμένα, είναι αναγκαίο, προκειμένου μια προσφυγή να είναι παραδεκτή, τα ουσιώδη πραγματικά και νομικά στοιχεία επί των οποίων αυτή στηρίζεται να προκύπτουν, τουλάχιστον συνοπτικώς, αλλά κατά τρόπο συνεκτικό και κατανοητό, από το κείμενο του ίδιου του δικογράφου της, τούτο δε προς κατοχύρωση της ασφάλειας δικαίου και της ορθής απονομής της δικαιοσύνης (βλ. απόφαση της 14ης Απριλίου 2021, Al-Tarazi κατά Συμβουλίου, T‑260/19, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2021:187, σκέψη 166 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 32 Εν προκειμένω, ο προσφεύγων, με συνοπτική είναι αλήθεια επιχειρηματολογία, υποστήριξε ότι το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας στερείται σαφήνειας και ακρίβειας, με αποτέλεσμα να καθίσταται αδύνατος ο προσδιορισμός των προσώπων που ενδέχεται να πληρούν το εν λόγω κριτήριο. Επιπλέον, κατά την άποψή του, η εφαρμογή του κριτηρίου αυτού συνεπάγεται δυσμενή διάκριση που καθιστά παράνομες τις προσβαλλόμενες πράξεις. 33 Συναφώς, από τη δικογραφία προκύπτει ότι το Συμβούλιο μπόρεσε να προετοιμάσει την άμυνά του, όπερ μαρτυρεί το γεγονός ότι απάντησε επί της ουσίας στα επιχειρήματα του προσφεύγοντος τόσο με το υπόμνημα αντικρούσεως όσο και με το υπόμνημα ανταπαντήσεως. 34 Εξάλλου, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι η ένσταση ελλείψεως νομιμότητας συνοδεύεται από επαρκείς διευκρινίσεις που του παρέχουν τη δυνατότητα να ασκήσει τον δικαστικό του έλεγχο και, επομένως, να αποφανθεί επ’ αυτής, χωρίς να χρειάζεται να ζητήσει άλλες πληροφορίες. 35 Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί ο λόγος απαραδέκτου που προβάλλει το Συμβούλιο και να κριθεί παραδεκτή η ένσταση ελλείψεως νομιμότητας του κριτηρίου της ιδιότητας του μέλους οικογένειας. Επί της βασιμότητας της ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας 36 Προς στήριξη της ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας, ο προσφεύγων προβάλλει, κατ’ ουσίαν, δύο αιτιάσεις, οι οποίες αφορούν: – η πρώτη, παραβίαση της αρχής της νομιμότητας, κατά την οποία κάθε περιορισμός στην άσκηση των δικαιωμάτων πρέπει να προβλέπεται από τον νόμο, και, κατά συνέπεια, προσβολή του δικαιώματος ιδιοκτησίας και του δικαιώματος στον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής τα οποία κατοχυρώνονται, αντιστοίχως, από το άρθρο 17, παράγραφος 1, και από το άρθρο 7 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης) και από το άρθρο 8, παράγραφος 1, της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, που υπογράφηκε στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950 (στο εξής: ΕΣΔΑ), και από το άρθρο 1 του πρώτου πρόσθετου πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ· – η δεύτερη, παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων που κατοχυρώνεται στο άρθρο 21, παράγραφος 1, του Χάρτη και στο άρθρο 14 της ΕΣΔΑ. 37 Προκαταρκτικώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, καίτοι, όπως επιβεβαιώνεται από το άρθρο 6, παράγραφος 3, ΣΕΕ, τα αναγνωρισμένα από την ΕΣΔΑ θεμελιώδη δικαιώματα αποτελούν μέρος των γενικών αρχών του δικαίου της Ένωσης και μολονότι το άρθρο 52, παράγραφος 3, του Χάρτη ορίζει ότι τα περιλαμβανόμενα στον Χάρτη δικαιώματα που αντιστοιχούν σε δικαιώματα τα οποία διασφαλίζονται στην ΕΣΔΑ έχουν την ίδια έννοια και την ίδια εμβέλεια με εκείνες που τους αποδίδει η εν λόγω Σύμβαση, η ΕΣΔΑ δεν συνιστά, ενόσω η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει προσχωρήσει σε αυτή, νομική πράξη τυπικώς ενταγμένη στην έννομη τάξη της Ένωσης (βλ. απόφαση της 3ης Σεπτεμβρίου 2015, Inuit Tapiriit Kanatami κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑398/13 P, EU:C:2015:535, σκέψη 45 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 38 Ως εκ τούτου, η υπό κρίση ένσταση ελλείψεως νομιμότητας πρέπει να εξεταστεί αποκλειστικώς υπό το πρίσμα των διατάξεων του Χάρτη τις οποίες επικαλείται ο προσφεύγων. 39 Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 277 ΣΛΕΕ, κάθε διάδικος μπορεί, επ’ ευκαιρία διαφοράς στο πλαίσιο της οποίας τίθεται υπό αμφισβήτηση πράξη γενικής ισχύος που έχει εκδοθεί από θεσμικό ή άλλο όργανο ή οργανισμό της Ένωσης, να επικαλείται το ανεφάρμοστο της πράξης αυτής ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για έναν από τους λόγους του άρθρου 263, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ. 40 Συγκεκριμένα, το άρθρο 277 ΣΛΕΕ αποτελεί έκφραση γενικής αρχής που παρέχει σε κάθε διάδικο το δικαίωμα, προκειμένου να επιτύχει την ακύρωση απόφασης που έχει ως αποδέκτη τον ίδιο, να αμφισβητήσει παρεμπιπτόντως το κύρος πράξεων γενικής ισχύος που αποτελούν τη βάση μιας τέτοιας αποφάσεως εφόσον δεν είχε το δικαίωμα να ασκήσει, δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, ευθεία προσφυγή κατά των πράξεων αυτών, των οποίων υφίσταται, ως εκ τούτου, τις συνέπειες χωρίς να έχει μπορέσει να ζητήσει την ακύρωσή τους. Η πράξη γενικής ισχύος της οποίας αμφισβητείται η νομιμότητα πρέπει να έχει εφαρμογή, άμεσα ή έμμεσα, στην υπόθεση που αποτελεί το αντικείμενο της προσφυγής, πρέπει δε να υφίσταται άμεσος νομικός δεσμός μεταξύ της προσβαλλόμενης ατομικής αποφάσεως και της εν λόγω γενικής πράξεως (βλ. αποφάσεις της8ης Σεπτεμβρίου 2020, Επιτροπή και Συμβούλιο κατά Carreras Sequeros κ.λπ., C‑119/19 P και C‑126/19 P, EU:C:2020:676, σκέψεις 67 και 68 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 15ης Νοεμβρίου 2023, OT κατά Συμβουλίου, T‑193/22, EU:T:2023:716, σκέψη 33 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 41 Εν προκειμένω, το Συμβούλιο διαθέτει ευρεία εξουσία εκτιμήσεως όσον αφορά τον γενικό και αόριστο ορισμό των νομικών κριτηρίων και του τρόπου λήψεως των περιοριστικών μέτρων (βλ. απόφαση της 28ης Απριλίου 2021, Sharif κατά Συμβουλίου, T‑540/19, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2021:220, σκέψη 167 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 42 Επομένως, οι κανόνες γενικής ισχύος που καθορίζουν τα εν λόγω κριτήρια και τις διαδικαστικές λεπτομέρειες υπόκεινται σε περιορισμένο δικαστικό έλεγχο, ο οποίος εξαντλείται στην εξακρίβωση ότι τηρήθηκαν οι κανόνες που διέπουν τη διαδικασία και την αιτιολογία, ότι είναι ακριβή τα πραγματικά περιστατικά, ότι δεν υφίσταται πλάνη περί το δίκαιο ούτε πρόδηλη πλάνη κατά την εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών ή κατάχρηση εξουσίας (βλ. απόφαση της 28ης Σεπτεμβρίου 2022, LAICO κατά Συμβουλίου, T‑627/20, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2022:590, σκέψη 59 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 43 Επιπλέον, κατά πάγια νομολογία, τα δικαιοδοτικά όργανα της Ένωσης οφείλουν, σύμφωνα με τις αρμοδιότητες που τους έχουν ανατεθεί από τη Συνθήκη ΛΕΕ, να διασφαλίζουν τον κατ’ αρχήν πλήρη έλεγχο της νομιμότητας όλων των πράξεων της Ένωσης από πλευράς των θεμελιωδών δικαιωμάτων, τα οποία αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της έννομης τάξης της Ένωσης (βλ. απόφαση της 9ης Σεπτεμβρίου 2016, Farahat κατά Συμβουλίου, T‑830/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2016:462, σκέψη 27 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 44 Η βασιμότητα της ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας πρέπει να εξεταστεί υπό το πρίσμα των ανωτέρω αρχών. – Επί της πρώτης αιτιάσεως, με την οποία προβάλλεται ότι το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας παραβιάζει την αρχή της νομιμότητας και, κατά συνέπεια, προσβάλλει το δικαίωμα ιδιοκτησίας και το δικαίωμα στον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής 45 Ο προσφεύγων υποστηρίζει ότι οι δημόσιες αρχές μπορούν μεν να επεμβαίνουν στα θεμελιώδη δικαιώματα, σύμφωνα με το άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη, πλην όμως κάθε σχετικός περιορισμός πρέπει να προβλέπεται από τον νόμο και να πληροί τις απαιτήσεις σαφήνειας, ακρίβειας και προβλεψιμότητας. 46 Εν προκειμένω, κατά τον προσφεύγοντα, το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας παραβιάζει το άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη, καθόσον «στερ[είται] κατ’ εξοχήν ακρίβειας». Συνακόλουθα, λόγω αυτής της έλλειψης ακρίβειας δεν είναι δυνατός ο προσδιορισμός των προσώπων που ενδέχεται να καλύπτονται, κατ’ ουσίαν, από τη βασική ρύθμιση. 47 Κατά συνέπεια, το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας προσβάλλει, αφενός, το δικαίωμα ιδιοκτησίας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 17, παράγραφος 1, του Χάρτη και, αφετέρου, το δικαίωμα στον σεβασμό της φήμης, που εμπεριέχεται στο δικαίωμα στον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, κατά την έννοια του άρθρου 7 του Χάρτη. 48 Το Συμβούλιο αντικρούει την επιχειρηματολογία αυτή. 49 Υπενθυμίζεται συναφώς ότι το δικαίωμα ιδιοκτησίας όπως και το δικαίωμα στον σεβασμό της ιδιωτικής ζωής, που περιλαμβάνει το δικαίωμα στον σεβασμό της φήμης, δεν αποτελούν απόλυτα προνόμια και ότι η άσκησή τους μπορεί να υπόκειται σε περιορισμούς, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη, κατά το οποίο, αφενός, «[κ]άθε περιορισμός στην άσκηση των δικαιωμάτων και ελευθεριών που αναγνωρίζονται στον [Χ]άρτη πρέπει να προβλέπεται από τον νόμο και να σέβεται το βασικό περιεχόμενο των εν λόγω δικαιωμάτων και ελευθεριών» και, αφετέρου, «[τ]ηρουμένης της αρχής της αναλογικότητας, περιορισμοί επιτρέπεται να επιβάλλονται μόνον εφόσον είναι αναγκαίοι και ανταποκρίνονται πραγματικά σε στόχους γενικού ενδιαφέροντος που αναγνωρίζει η Ένωση ή στην ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων και ελευθεριών των τρίτων». 50 Επομένως, πράξη που θίγει δικαίωμα ή ελευθερία που κατοχυρώνεται στον Χάρτη πρέπει, για να συνάδει προς το δίκαιο της Ένωσης, να πληροί τέσσερις προϋποθέσεις. Πρώτον, ο επίμαχος περιορισμός πρέπει να «προβλέπεται από τον νόμο», υπό την έννοια ότι το θεσμικό όργανο της Ένωσης που λαμβάνει μέτρα τα οποία ενδέχεται να περιορίσουν το δικαίωμα ή την ελευθερία ενός φυσικού ή νομικού προσώπου πρέπει να διαθέτει, προς τούτο, νομική βάση. Δεύτερον, ο επίμαχος περιορισμός πρέπει να σέβεται το ουσιώδες περιεχόμενο του εν λόγω δικαιώματος ή της ελευθερίας. Τρίτον, ο εν λόγω περιορισμός πρέπει να εξυπηρετεί πράγματι σκοπό γενικού συμφέροντος που αναγνωρίζει η Ένωση. Τέταρτον, ο επίμαχος περιορισμός πρέπει να είναι αναλογικός (βλ. απόφαση της 27ης Ιουλίου 2022, RT France κατά Συμβουλίου,T‑125/22, EU:T:2022:483, σκέψη 145 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 51 Όπως όμως προκύπτει από τη σκέψη 46 ανωτέρω, ο προσφεύγων περιορίζεται στον ισχυρισμό ότι το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας δεν έχει επαρκή ακρίβεια ώστε να πληροί την πρώτη προϋπόθεση του άρθρου 52, παράγραφος 1, του Χάρτη, σύμφωνα με την οποία κάθε περιορισμός στα θεμελιώδη δικαιώματα πρέπει να προβλέπεται από τον νόμο. Αντιθέτως, ο προσφεύγων δεν προέβαλε κανένα επιχείρημα όσον αφορά τις άλλες τρεις προϋποθέσεις που μνημονεύονται στη σκέψη 50 ανωτέρω. 52 Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η αρχή της νομιμότητας, την οποία καθιερώνει ο όρος «προβλέπεται από τον νόμο» που διαλαμβάνεται στο άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη, συνεπάγεται ότι κάθε περιορισμός των δικαιωμάτων και ελευθεριών που κατοχυρώνονται στον Χάρτη πρέπει να έχει νομική βάση η οποία να προσδιορίζει η ίδια, με σαφήνεια και ακρίβεια, την έκταση του περιορισμού της ασκήσεώς τους [γνωμοδότηση 1/15 (Συμφωνία PNR ΕΕ-Καναδά), της 26ης Ιουλίου 2017, EU:C:2017:592, σκέψη 139, αποφάσεις της 16ης Ιουλίου 2020, Facebook Ireland και Schrems, C‑311/18, EU:C:2020:559, σκέψη 175, και της 8ης Σεπτεμβρίου 2020, Recorded Artists Actors Performers, C‑265/19, EU:C:2020:677, σκέψη 86]. 53 Πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι η αρχή της νομιμότητας απαιτεί μεν η πράξη που επιτρέπει την επέμβαση στα θεμελιώδη δικαιώματα να προσδιορίζει η ίδια την έκταση του περιορισμού της άσκησης του αντίστοιχου δικαιώματος, πλην όμως η απαίτηση αυτή δεν αποκλείει, αφενός, το ενδεχόμενο ο επίμαχος περιορισμός να διατυπώνεται με αρκούντως ευρείς όρους ώστε να μπορεί να προσαρμόζεται σε διαφορετικές περιπτώσεις και στις μεταβολές των καταστάσεων, και, αφετέρου, τη δυνατότητα του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης να διευκρινίσει, εφόσον παρίσταται ανάγκη, μέσω ερμηνείας, το συγκεκριμένο περιεχόμενο του περιορισμού με γνώμονα τόσο τους ίδιους τους όρους της επίμαχης ρυθμίσεως της Ένωσης όσο και την όλη οικονομία της και τους σκοπούς που αυτή επιδιώκει, όπως ερμηνεύονται υπό το πρίσμα των θεμελιωδών δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στον Χάρτη (βλ. απόφαση της 21ης Ιουνίου 2022, Ligue des droits humains, C‑817/19, EU:C:2022:491, σκέψη 114 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 54 Στο πλαίσιο αυτό, η αρχή της ασφάλειας δικαίου, η οποία περιλαμβάνεται στις γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης, επιβάλλει, μεταξύ άλλων, οι κανόνες δικαίου να είναι σαφείς και ακριβείς, τα δε αποτελέσματά τους να μπορούν να προβλεφθούν, ιδίως όταν οι κανόνες αυτοί ενδέχεται να έχουν δυσμενείς συνέπειες για τους ιδιώτες και τις επιχειρήσεις (βλ. απόφαση της 15ης Σεπτεμβρίου 2021, Ilunga Luyoyo κατά Συμβουλίου, T‑101/20, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2021:575, σκέψη 201 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Η εν λόγω αρχή τυγχάνει εφαρμογής στα περιοριστικά μέτρα, όπως τα επίμαχα στην υπό κρίση υπόθεση, που πλήττουν τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των οικείων προσώπων (βλ. απόφαση της 15ης Σεπτεμβρίου 2021, Mutondo κατά Συμβουλίου, T‑103/20, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2021:578, σκέψη 205 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 55 Εν προκειμένω, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει ο προσφεύγων, με βάση το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας, το Συμβούλιο δεν μπορεί να επιβάλει περιοριστικά μέτρα σε όλα τα πρόσωπα που φέρουν το επώνυμο Assad, ανεξαρτήτως του αν συνδέονται ή όχι με την εν λόγω οικογένεια, η οποία ασκεί επί του παρόντος την εξουσία στη Συρία. 56 Συγκεκριμένα, αφενός, σύμφωνα με το άρθρο 27, παράγραφος 4, και το άρθρο 28, παράγραφος 4, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, όλες οι αποφάσεις εγγραφής στους επίμαχους καταλόγους λαμβάνονται χωριστά και κατά περίπτωση με συνεκτίμηση της αναλογικότητας του μέτρου. 57 Αφετέρου, το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας εντάσσεται σε ένα νομικό πλαίσιο σαφώς οριοθετημένο από τους σκοπούς που επιδιώκει, μεταξύ άλλων, η βασική ρύθμιση. 58 Συνακόλουθα, σύμφωνα με τη νομολογία που μνημονεύεται στη σκέψη 53 ανωτέρω, το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας πρέπει να ερμηνεύεται ιδίως υπό το πρίσμα των σκοπών που επιδιώκουν τα περιοριστικά μέτρα που θεσπίστηκαν λόγω της κατάστασης στη Συρία. Εν προκειμένω, από την αιτιολογική σκέψη 7 της αποφάσεως 2015/1836 προκύπτει ότι στο συριακό καθεστώς η ισχύς συγκεντρώνεται «σε μέλη των οικογενειών Assad και Makhlouf που διαθέτουν ιδιαίτερη επιρροή» και ότι, συνεπώς, το Συμβούλιο προέβλεψε περιοριστικά μέτρα κατά ορισμένων μελών των εν λόγω οικογενειών «τόσο για να ασκηθεί άμεση επιρροή στο καθεστώς μέσω των μελών των οικογενειών αυτών ώστε να μεταβάλει τις κατασταλτικές πολιτικές του όσο και για να αποφευχθεί ο κίνδυνος παράκαμψης των περιοριστικών μέτρων μέσω συγγενικών προσώπων» (βλ. σκέψη 8 ανωτέρω). 59 Εν προκειμένω, ο προσφεύγων υποστηρίζει, πρώτον, ότι το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας καλύπτει, αφενός, τα πρόσωπα που φέρουν το επώνυμο Assad, το οποίο είναι πολύ διαδεδομένο στη Συρία, πλην όμως δεν συνδέονται με την οικογένεια Assad η οποία ασκεί την εξουσία στη χώρα αυτήν. Αφετέρου, το κριτήριο αυτό αποκλείει, κατά την άποψή του, από το πεδίο εφαρμογής του τα πρόσωπα που απώλεσαν, λόγω γάμου, το εν λόγω επώνυμο. 60 Συναφώς, επισημαίνεται ότι το περιεχόμενο του κριτηρίου της ιδιότητας του μέλους οικογένειας, καίτοι το κριτήριο αυτό είναι διατυπωμένο ευρέως, οριοθετείται από την αιτιολογική σκέψη 7 της απόφασης 2015/1836 (βλ. σκέψη 58 ανωτέρω) και επομένως μπορεί να στοχεύει μόνον έναν κύκλο σαφώς προσδιορίσιμων προσώπων, ήτοι εκείνων που συνδέονται με την οικογένεια Assad που ασκεί επί του παρόντος την εξουσία στη Συρία. 61 Κατά συνέπεια, αφενός, τα πρόσωπα που φέρουν το επώνυμο Assad, όποια και αν είναι η συχνότητα του επωνύμου αυτού στη Συρία, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κριτηρίου της ιδιότητας του μέλους οικογένειας μόνον εφόσον έχουν συγγενικό δεσμό με την οικογένεια Assad που κυβερνά επί του παρόντος τη Συρία. 62 Αφετέρου, όπως υποστηρίζει το Συμβούλιο, τα ονόματα των προσώπων που έχουν συγγενικό δεσμό με την οικογένεια Assad που ασκεί την εξουσία στη Συρία μπορούν να καταχωριστούν στους επίμαχους καταλόγους βάσει του κριτηρίου της ιδιότητας του μέλους οικογένειας έστω και αν τα πρόσωπα αυτά δεν φέρουν το επώνυμο Assad. 63 Δεύτερον, ο προσφεύγων υποστηρίζει ότι το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας στερείται ακρίβειας, στο μέτρο που καλύπτει όλα τα μέλη της οικογένειας Assad, χωρίς ωστόσο να διακρίνει μεταξύ εκείνων που ασκούν επιρροή και εκείνων που δεν ασκούν. 64 Συναφώς, επισημαίνεται ότι το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας δεν προβλέπει προϋπόθεση σχετική με την επιρροή που ασκούν τα μέλη της οικογένειας Assad. Αντιθέτως, η προϋπόθεση αυτή προβλέπεται ρητώς στο γράμμα του άρθρου 27, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 28, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, και του άρθρου 15, παράγραφος 1α, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 36/2012, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2015/1828, που αναφέρεται σε «εξέχοντες επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στη Συρία». 65 Κατά συνέπεια, το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας δεν αφορά μόνον τα «εξέχοντα» μέλη της οικογένειας Assad που ασκούν την εξουσία στη Συρία. Συγκεκριμένα, το Συμβούλιο αποσκοπεί, μέσω των περιοριστικών μέτρων που θεσπίστηκαν βάσει του κριτηρίου αυτού, αφενός, στο να ωθήσει ορισμένα μέλη της εν λόγω οικογένειας να ασκήσουν πίεση στο συριακό καθεστώς προκειμένου αυτό να θέσει τέρμα στην καταστολή του άμαχου πληθυσμού, και, αφετέρου, στο να αποτρέψει τον κίνδυνο καταστρατηγήσεως των περιοριστικών μέτρων από μέλη της εν λόγω οικογένειας (βλ. σκέψη 58 ανωτέρω). 66 Τρίτον, ο προσφεύγων υποστηρίζει ότι η αρχή της προσωπικής ευθύνης, η οποία κατοχυρώνεται στις συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών, αποκλείει κάθε συστηματική εγγραφή η οποία «[θα] επ[έβαλε] κύρωση» σε ένα πρόσωπο για το γεγονός και μόνο ότι ανήκει στην οικογένεια Assad, καθόσον ουδείς μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνος για τη συμπεριφορά των συγγενών του. 67 Συναφώς, πρέπει να επισημανθεί ότι, βεβαίως, από τη νομολογία προκύπτει ότι, βάσει της αρχής της εξατομικεύσεως των ποινών και των κυρώσεων, ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο υφίσταται κυρώσεις μόνο για τις πράξεις που του προσάπτονται ατομικώς (βλ. απόφαση της 7ης Ιουνίου 2023, Skryba κατά Συμβουλίου, T‑581/21, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2023:321, σκέψη 27 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 68 Εντούτοις, τα περιοριστικά μέτρα συνιστούν στοχευμένα προληπτικά μέτρα, τα οποία εντάσσονται στο αυστηρό πλαίσιο των νομίμων προϋποθέσεων που καθορίζονται από απόφαση εκδιδόμενη βάσει του άρθρου 29 ΣΕΕ και από κανονισμό στηριζόμενο στο άρθρο 215, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, ο οποίος θέτει σε εφαρμογή την απόφαση αυτή εντός του πεδίου εφαρμογής της Συνθήκης ΛΕΕ. Στόχος τους είναι, μεταξύ άλλων, η αντιμετώπιση των απειλών για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, σύμφωνα με τις διατάξεις σχετικά με την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ). Ως εκ τούτου, λόγω της φύσεώς τους ως συντηρητικών μέτρων καθώς και λόγω του προληπτικού τους σκοπού, τα περιοριστικά μέτρα διακρίνονται από τις ποινικές ή διοικητικές κυρώσεις (πρβλ. απόφαση της 7ης Ιουνίου 2023, Skryba κατά Συμβουλίου, T‑581/21, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2023:321, σκέψη 28 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 69 Ειδικότερα, όπως προκύπτει από τη σκέψη 58 ανωτέρω, ο σκοπός που επιδιώκεται με τα περιοριστικά μέτρα που ελήφθησαν λόγω της κατάστασης στη Συρία δεν είναι να επιβληθούν κυρώσεις στα πρόσωπα ή τις οντότητες κατά των οποίων στρέφονται τα μέτρα, αλλά να ασκηθεί, μέσω αυτών, πίεση στο συριακό καθεστώς προκειμένου αυτό να θέσει τέρμα στην πολιτική βίαιης καταστολής που ασκεί εις βάρος του συριακού άμαχου πληθυσμού. 70 Εξάλλου, όπως αναφέρθηκε στη σκέψη 56 ανωτέρω, όλες οι αποφάσεις εγγραφής στους επίμαχους καταλόγους λαμβάνονται χωριστά και κατά περίπτωση με συνεκτίμηση της αναλογικότητας του οικείου μέτρου, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να καθιερωθεί συστηματική εγγραφή βάσει του κριτηρίου της ιδιότητας του μέλους οικογένειας. 71 Κατά συνέπεια, ο προσφεύγων δεν μπορεί να επικαλεστεί την αρχή της προσωπικής ευθύνης για να αμφισβητήσει τη νομιμότητα του κριτηρίου της ιδιότητας του μέλους οικογένειας. 72 Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με τον σκοπό που συνίσταται στην άσκηση πιέσεως στο συριακό καθεστώς προκειμένου αυτό να υποχρεωθεί να θέσει τέρμα στην πολιτική του καταστολής, καθορίζει, κατά τρόπο αντικειμενικό και αρκούντως ακριβή, μια συγκεκριμένη κατηγορία προσώπων κατά των οποίων μπορούν να επιβληθούν περιοριστικά μέτρα. 73 Κατά συνέπεια, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας θεσπίζει διάταξη χαρακτηριζόμενη από σαφήνεια και ακρίβεια, η οποία πληροί τις απαιτήσεις της αρχής της νομιμότητας κατά την έννοια της νομολογίας που μνημονεύεται στη σκέψη 52 ανωτέρω. 74 Υπό τις συνθήκες αυτές, λαμβανομένου υπόψη ότι το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας συνάδει προς την αρχή της νομιμότητας, πρέπει επίσης να απορριφθεί και η επιχειρηματολογία με την οποία ο προσφεύγων προβάλλει προσβολή του δικαιώματος ιδιοκτησίας και του δικαιώματος στον σεβασμό της φήμης του. 75 Επομένως, η πρώτη αιτίαση πρέπει να απορριφθεί. – Επί της δεύτερης αιτιάσεως, με την οποία προβάλλεται προσβολή της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων 76 Στο πλαίσιο της δεύτερης αιτιάσεως, ο προσφεύγων υποστηρίζει ότι η «επιβολή κυρώσεων» σε ένα άτομο για τον λόγο και μόνον ότι ανήκει σε μια οικογένεια, όποια και αν είναι η έννοια του όρου αυτού, συνιστά διάκριση κατά το άρθρο 21, παράγραφος 1, του Χάρτη. Κατά την άποψή του, η εφαρμογή του κριτηρίου της ιδιότητας του μέλους οικογένειας καταλήγει σε αποτέλεσμα δυσανάλογο σε σχέση με τον επιδιωκόμενο σκοπό, καθόσον, ως υιός εξαδέλφου του Σύρου Προέδρου Bachar Al-Assad (στο εξής: Σύρος Πρόεδρος), δεν θα είναι ποτέ σε θέση να αμφισβητήσει το βάσιμο του πρώτου λόγου καταχώρισης του ονόματός του στον κατάλογο. 77 Το Συμβούλιο αντικρούει την επιχειρηματολογία αυτή. 78 Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά το άρθρο 21, παράγραφος 1, του Χάρτη, απαγορεύεται «κάθε διάκριση ιδίως λόγω φύλου, φυλής, χρώματος, εθνοτικής καταγωγής ή κοινωνικής προέλευσης, γενετικών χαρακτηριστικών, γλώσσας, θρησκείας ή πεποιθήσεων, πολιτικών φρονημάτων ή κάθε άλλης γνώμης, ιδιότητας μέλους εθνικής μειονότητας, περιουσίας, γέννησης, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού». 79 Κατά τη νομολογία, η αρχή της ίσης μεταχείρισης, η οποία αποτελεί γενική αρχή του δικαίου της Ένωσης, και της οποίας ειδική έκφραση αποτελεί η αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων, απαγορεύει να αντιμετωπίζονται κατά διαφορετικό τρόπο παρόμοιες καταστάσεις ή να αντιμετωπίζονται καθ’ όμοιο τρόπο διαφορετικές καταστάσεις, εκτός αν αυτού του είδους η αντιμετώπιση δικαιολογείται αντικειμενικώς (αποφάσεις της 31ης Μαΐου 2018, Kaddour κατά Συμβουλίου, T‑461/16, EU:T:2018:316, σκέψη 152 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 23ης Νοεμβρίου 2022, Bowden και Young κατά Ευρωπόλ, T‑72/21, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2022:720, σκέψη 151 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 80 Η διαφορετική μεταχείριση δικαιολογείται εφόσον στηρίζεται σε αντικειμενικό και εύλογο κριτήριο, δηλαδή εφόσον είναι σχετική με τον νομίμως επιδιωκόμενο από την επίμαχη ρύθμιση σκοπό, και εφόσον η διαφορά αυτή είναι ανάλογη προς τον σκοπό που επιδιώκεται με την εν λόγω μεταχείριση (βλ. απόφαση της 16ης Ιουνίου 2021, Krajowa Izba Gospodarcza Chłodnictwa i Klimatyzacji κατά Επιτροπής, T‑126/19, EU:T:2021:360, σκέψη 86 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 81 Εξάλλου, η αρχή της αναλογικότητας, η οποία επαναλαμβάνεται στο άρθρο 5, παράγραφος 4, ΣΕΕ, απαιτεί να είναι τα προβλεπόμενα από διάταξη του δικαίου της Ένωσης μέσα πρόσφορα για την υλοποίηση των επιδιωκόμενων από την οικεία ρύθμιση θεμιτών σκοπών και να μην υπερβαίνουν το αναγκαίο για την επίτευξη των σκοπών αυτών μέτρο (βλ. απόφαση της 16ης Δεκεμβρίου 2020, Haswani κατά Συμβουλίου, T‑521/19, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2020:608, σκέψη 171 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 82 Ωστόσο, όσον αφορά τα περιοριστικά μέτρα, όπως προκύπτει από τη σκέψη 41 ανωτέρω, το Συμβούλιο διαθέτει ευρεία εξουσία εκτιμήσεως ως προς τον καθορισμό και τη θέσπιση των κριτηρίων καταχώρισης στους καταλόγους. Συνακόλουθα, η νομιμότητα των περιοριστικών μέτρων δεν εξαρτάται από τη διαπίστωση των άμεσων αποτελεσμάτων τους, αλλά απαιτείται απλώς να μην είναι τα μέτρα αυτά προδήλως απρόσφορα σε σχέση με τον σκοπό που επιδιώκει το αρμόδιο θεσμικό όργανο (πρβλ. απόφαση της 17ης Σεπτεμβρίου 2020, Rosneft κ.λπ. κατά Συμβουλίου, C‑732/18 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2020:727, σκέψη 97). 83 Εν προκειμένω, ο προσφεύγων υποστηρίζει ότι το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας εισάγει δυσμενείς διακρίσεις, διότι καθιστά δυνατή την επιβολή «κυρώσεων» σε «πλήθος προσώπων που δεν έχουν καμία σχέση με τον Σύρο Πρόεδρο», με αποτέλεσμα να καταλήγει σε αποτέλεσμα δυσανάλογο σε σχέση με τον επιδιωκόμενο σκοπό. 84 Πρώτον, επισημαίνεται ότι, κατά πάγια νομολογία, τα περιοριστικά μέτρα που θεσπίζει η Ένωση δεν συνεπάγονται δήμευση των περιουσιακών στοιχείων των ενδιαφερομένων ως προϊόντων εγκλήματος, αλλά προσωρινή δέσμευσή τους, με αποτέλεσμα να μη συνιστούν ποινική κύρωση. Εξάλλου, δεν ενέχουν οποιαδήποτε κατηγορία τέτοιου είδους [βλ. αποφάσεις της 21ης Ιουλίου 2016, Hassan κατά Συμβουλίου,T‑790/14, EU:T:2016:429, σκέψη 77 (μη δημοσιευθείσα) και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 12ης Δεκεμβρίου 2018, Makhlouf κατά Συμβουλίου, T‑409/16, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2018:901, σκέψη 129 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία]. 85 Όσον αφορά τα περιοριστικά μέτρα που θεσπίστηκαν λόγω της καταστάσεως στη Συρία, ο επιδιωκόμενος σκοπός δεν συνίσταται στην επιβολή κυρώσεων στο συριακό καθεστώς ούτε στα πρόσωπα τα ονόματα των οποίων περιλαμβάνονται στους επίμαχους καταλόγους, αλλά στην άσκηση πιέσεως στο καθεστώς αυτό προκειμένου να θέσει τέρμα στην πολιτική βίαιης καταστολής που ασκεί εις βάρος του άμαχου πληθυσμού (βλ. σκέψη 58 ανωτέρω). 86 Πρόκειται, συνεπώς, για σκοπό που εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο των προσπαθειών για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας που προβλέπονται στο άρθρο 21 ΣΕΕ, το οποίο αφορά τις διατάξεις για την εξωτερική δράση της Ένωσης, και είναι, κατά συνέπεια, θεμιτός [πρβλ. απόφαση της 23ης Σεπτεμβρίου 2020, Kaddour κατά Συμβουλίου, T‑510/18, EU:T:2020:436, σκέψη 176 (μη δημοσιευθείσα)]. 87 Συγκεκριμένα, όπως υποστηρίζει το Συμβούλιο, η επιβολή περιοριστικών μέτρων κατά του προσφεύγοντος αποτελεί πρόσφορο μέτρο, καθόσον υπηρετεί σκοπό γενικού συμφέροντος τόσο θεμελιώδη για τη διεθνή κοινότητα όσο η προστασία του άμαχου πληθυσμού. Κατά συνέπεια, η δέσμευση κεφαλαίων και άλλων οικονομικών πόρων, καθώς και η απαγόρευση εισόδου στο έδαφος της Ένωσης των προσώπων που έχουν αναγνωρισθεί ως εμπλεκόμενα στην υποστήριξη του συριακού καθεστώτος δεν είναι δυνατό να θεωρηθούν, αφ’ εαυτών, ως ακατάλληλες (βλ. απόφαση της 16ης Ιανουαρίου 2019, Haswani κατά Συμβουλίου, T‑477/17, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2019:7, σκέψη 75 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 88 Εξ αυτού συνάγεται ότι τα περιοριστικά μέτρα που θεσπίστηκαν βάσει του κριτηρίου της ιδιότητας του μέλους οικογένειας, αφενός, δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να εξομοιωθούν με κυρώσεις και, αφετέρου, επιδιώκουν σκοπό γενικού συμφέροντος αναγνωριζόμενο από την Ένωση. 89 Δεύτερον, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει ο προσφεύγων, το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας αφορά συγκεκριμένη κατηγορία προσώπων, ήτοι τα πρόσωπα που έχουν συγγενικό δεσμό με την οικογένεια Assad που ασκεί την εξουσία στη Συρία, και τα οποία είναι, επομένως, μέλη της οικογένειας αυτής (βλ. σκέψεις 60, 61 και 72, ανωτέρω). 90 Τρίτον, ο προσφεύγων δεν διευκρινίζει με ποιον τρόπο ή σε σχέση με ποια πρόσωπα η εφαρμογή του κριτηρίου της ιδιότητας του μέλους οικογένειας εισάγει διακρίσεις. Ούτε παραθέτει συγκεκριμένα παραδείγματα άλλων προσώπων που βρίσκονται σε κατάσταση παρεμφερή με τη δική του και τυγχάνουν διαφορετικής μεταχείρισης κατά την έννοια της νομολογίας που μνημονεύεται στη σκέψη 79 ανωτέρω (πρβλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 30ής Νοεμβρίου 2016, Export Development Bank of Iran κατά Συμβουλίου, T‑89/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2016:693, σκέψη 120). Υπό τις συνθήκες αυτές, το Γενικό Δικαστήριο δεν είναι σε θέση να εξακριβώσει αν οι ισχυρισμοί του είναι ουσία βάσιμοι. 91 Τέταρτον, πρέπει επίσης να απορριφθεί το επιχείρημα του προσφεύγοντος σύμφωνα με το οποίο το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας καταλήγει σε αποτέλεσμα δυσανάλογο προς τον επιδιωκόμενο με τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα σκοπό, καθόσον είναι αδύνατον για τον προσφεύγοντα, ως υιό εξαδέλφου του Σύρου Προέδρου, να ανατρέψει το τεκμήριο περί σχέσεως με το συριακό καθεστώς. 92 Πράγματι, αρκεί συναφώς η διαπίστωση ότι, δυνάμει του άρθρου 27, παράγραφος 3, και του άρθρου 28, παράγραφος 3, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836, και του άρθρου 15, παράγραφος 1β, του κανονισμού 36/2012, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2015/1828, τα ονόματα των προσώπων που καλύπτονται από τα διάφορα κριτήρια καταχώρισης στους καταλόγους, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των μελών της οικογένειας Assad, δεν περιλαμβάνονται ούτε παραμένουν στους επίμαχους καταλόγους εφόσον υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι δεν συνδέονται ή δεν συνδέονται πλέον με το καθεστώς ή δεν ασκούν επιρροή σε αυτό ή δεν παρουσιάζουν πραγματικό κίνδυνο καταστρατήγησης των περιοριστικών μέτρων. 93 Επομένως, κάθε πρόσωπο, ανεξάρτητα από την ιδιότητα ή το καθεστώς βάσει του οποίου το όνομά του έχει καταχωριστεί στους επίμαχους καταλόγους, μπορεί να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία προκειμένου να προσβάλει την καταχώριση ή τη διατήρηση του ονόματός του στους καταλόγους. Αυτό ισχύει, εν προκειμένω, και για τον προσφεύγοντα υπό την ιδιότητά του ως υιού εξαδέλφου του Σύρου Προέδρου. 94 Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των ανωτέρω στοιχείων, πρέπει να απορριφθεί η δεύτερη αιτίαση και, ως εκ τούτου, η ένσταση ελλείψεως νομιμότητας στο σύνολό της. [παραλειπόμενα] Για τους λόγους αυτούς, ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (ένατο τμήμα) αποφασίζει: 1) Απορρίπτει την προσφυγή. 2) Καταδικάζει τον Samer Kamal Al-Assad στα δικαστικά έξοδα. Truchot Kanninen Frendo Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 4 Σεπτεμβρίου 2024. (υπογραφές) ( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική. ( 1 ) Παρατίθενται μόνον οι σκέψεις της παρούσας αποφάσεως των οποίων η δημοσίευση κρίνεται σκόπιμη από το Γενικό Δικαστήριο.