Δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών – Διαδικασία διαγωνισμού – Υπηρεσίες υποστήριξης και συμβουλευτικής για τεχνικό προσωπικό στον τομέα της πληροφορικής IV (STIS IV) – Απόρριψη προσφοράς – Υποχρέωση αιτιολόγησης – Υπερβολικά χαμηλή προσφορά – Κριτήρια ανάθεσης – Πρόδηλα σφάλματα εκτίμησης – Εξωσυμβατική ευθύνη

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (έκτο τμήμα) της 26ης Απριλίου 2018 (*) «Δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών – Διαδικασία διαγωνισμού – Υπηρεσίες υποστήριξης και συμβουλευτικής για τεχνικό προσωπικό στον τομέα της πληροφορικής IV (STIS IV) – Απόρριψη προσφοράς – Υποχρέωση αιτιολόγησης – Υπερβολικά χαμηλή προσφορά – Κριτήρια ανάθεσης – Πρόδηλα σφάλματα εκτίμησης – Εξωσυμβατική ευθύνη» Στην υπόθεση T‑752/15, European Dynamics Luxembourg SA, με έδρα το Λουξεμβούργο (Λουξεμβούργο), Ευρωπαϊκή Δυναμική – Προηγμένα Συστήματα Τηλεπικοινωνιών Πληροφορικής και Τηλεματικής ΑΕ, με έδρα την Αθήνα (Ελλάδα), εκπροσωπούμενες από τις M. Σφυρή, Χ.‑Ν. Δέδε και Δ. Παπαδοπούλου, δικηγόρους, προσφεύγουσες‑ενάγουσες, κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκπροσωπούμενης αρχικώς από τις S. Delaude, A. Κυράτσου και S. Lejeune, στη συνέχεια, από τις S. Delaude, Α. Κυράτσου και Αθ. Κατσιμέρου, καθής‑εναγομένης, με αντικείμενο, αφενός, προσφυγή βάσει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ με αίτημα την ακύρωση της από 29 Οκτωβρίου 2015 αποφάσεως της Επιτροπής με την οποία απορρίφθηκε η προσφορά που υπέβαλαν οι προσφεύγουσες-ενάγουσες στο πλαίσιο του ανοικτού διαγωνισμού DIGIT/R3/PO/2015/0008, με τίτλο «Υπηρεσίες υποστήριξης και συμβουλευτικής για τεχνικό προσωπικό στον τομέα της πληροφορικής IV (STIS IV)», για το τμήμα 3, που αφορά την «ανάπτυξη, [την] υποστήριξη, [τον] σχεδιασμό και [τη] δοκιμή λύσεων υποδομών δικτύου και πληροφοριακών συστημάτων», και, αφετέρου, αγωγή, βάσει του άρθρου 268 ΣΛΕΕ, με αίτημα να καταβληθεί στις προσφεύγουσες-ενάγουσες αποζημίωση για τη ζημία την οποία διατείνονται ότι υπέστησαν λόγω της απόφασης αυτής, ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έκτο τμήμα), συγκείμενο από τους G. Berardis, πρόεδρο, D. Spielmann και O. Spineanu‑Matei (εισηγήτρια), δικαστές, γραμματέας: L. Grzegorczyk, διοικητικός υπάλληλος, έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 13ης Νοεμβρίου 2017, εκδίδει την ακόλουθη Απόφαση Ιστορικό της διαφοράς 1        Οι προσφεύγουσες‑ενάγουσες, European Dynamics Luxembourg SA και Ευρωπαϊκή Δυναμική – Προηγμένα Συστήματα Τηλεπικοινωνιών Πληροφορικής και Τηλεματικής ΑΕ (στο εξής: προσφεύγουσες), είναι αντιστοίχως λουξεμβουργιανή και ελληνική εταιρία που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της τεχνολογίας των πληροφοριών και των τηλεπικοινωνιών και ιδίως των προγραμμάτων πληροφορικής. 2        Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε στις 22 Μαΐου 2015 στο Συμπλήρωμα της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ 2015, S 98), με αριθμό 176451, την από 13 Μαΐου 2015 προκήρυξη του ανοικτού διαγωνισμού DIGIT/R3/PO/2015/0008 – «Υπηρεσίες υποστήριξης και συμβουλευτικής για τεχνικό προσωπικό στον τομέα της πληροφορικής IV (STIS IV)» (στο εξής: επίμαχος διαγωνισμός). 3        Ο επίμαχος διαγωνισμός περιελάμβανε τρία τμήματα. Το τμήμα 3, που αποτελεί το αντικείμενο της υπό κρίση υπόθεσης, είχε τίτλο «Ανάπτυξη, υποστήριξη, σχεδιασμός και δοκιμή λύσεων υποδομών δικτύου και πληροφοριακών συστημάτων» (στο εξής: τμήμα 3). 4        Σύμφωνα με τη συγγραφή υποχρεώσεων, ο επίμαχος διαγωνισμός αφορούσε τη σύναψη συμβάσεων-πλαισίων για την παροχή υπηρεσιών με σύστημα προτεραιότητας (cascade), τετραετούς διάρκειας, κατ’ αρχήν μη ανανεώσιμων, ο δε μέγιστος αριθμός αντισυμβαλλομένων στη σύμβαση-πλαίσιο για το τμήμα 3 οριζόταν σε τρεις. Ειδικά για το τμήμα 3, τη συγγραφή υποχρεώσεων συμπλήρωνε το παράρτημα 4, το οποίο περιείχε ένα ερωτηματολόγιο. 5        Στην προκήρυξη του διαγωνισμού διευκρινιζόταν, όσον αφορά τα κριτήρια ανάθεσης, ότι θα επιλεγόταν η πλέον οικονομικά συμφέρουσα προσφορά σύμφωνα με τα κριτήρια που όριζε η συγγραφή υποχρεώσεων. Κατά το σημείο 6.4 της εν λόγω συγγραφής υποχρεώσεων, οι προσφορές των υποψηφίων θα αξιολογούνταν σύμφωνα με την ακόλουθη στάθμιση: 60 % για την τεχνική τους προσφορά και 40 % για την οικονομική τους προσφορά. 6        Στις 17 Ιουλίου 2015, οι προσφεύγουσες υπέβαλαν προσφορά για το τμήμα 3 του επίμαχου διαγωνισμού. 7        Στις 29 Οκτωβρίου 2015, η αναθέτουσα αρχή ενημέρωσε τις προσφεύγουσες, με έγγραφο με τα στοιχεία DIGIT/R/3/SDP/PT 5107460 (2015) (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση), ότι η προσφορά τους δεν είχε καταταγεί μεταξύ των τριών καλύτερων προσφορών για τη σύναψη σύμβασης-πλαισίου για το τμήμα 3. Στο παράρτημα του εγγράφου αυτού, η αναθέτουσα αρχή γνωστοποιούσε μεταξύ άλλων στις προσφεύγουσες ότι οι υποβληθείσες προσφορές κατατάχθηκαν με βάση την καλύτερη σχέση ποιότητας-τιμής, σύμφωνα με τον μαθηματικό τύπο που περιείχε η συγγραφή υποχρεώσεων, και ότι η προσφορά τους κατατάχθηκε στην έκτη θέση. Γνωστοποίησε επίσης στις προσφεύγουσες, πρώτον, τα ονόματα και τις διευθύνσεις των τριών επιλεγέντων διαγωνιζομένων, δεύτερον, ανακεφαλαιωτικό πίνακα με τη συνολική βαθμολογία αυτών και των προσφευγουσών, τρίτον, διαφόρους πίνακες με τη βαθμολογία που έλαβε κάθε μία από τις επιλεγείσες προσφορές, καθώς και η προσφορά των προσφευγουσών για κάθε ένα από τα κριτήρια ανάθεσης, μαζί με σχόλια της επιτροπής αξιολόγησης επί των βαθμολογιών, και, τέταρτον, πίνακα με τη βαθμολογία των τεχνικών και οικονομικών προσφορών των τριών επιλεγέντων διαγωνιζομένων, καθώς και με τη βαθμολογία των προσφευγουσών και την κατάταξή τους βάσει της σχέσης ποιότητας-τιμής. 8        Την ίδια ημέρα, οι προσφεύγουσες υπέβαλαν στην Επιτροπή αίτηση παροχής συμπληρωματικών πληροφοριών (στο εξής: αίτηση συμπληρωματικών πληροφοριών). 9        Με έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2015, με τα στοιχεία DIGIT/R/3/SdP/nm 5371924 (2015) (στο εξής: έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2015), η Επιτροπή ενημέρωσε τις προσφεύγουσες σχετικά με τη σύνθεση των τριών κοινοπραξιών που είχαν επιλεγεί, παρέπεμψε στο από 29 Οκτωβρίου 2015 έγγραφό της, για το οποίο έγινε λόγος στη σκέψη 7 ανωτέρω, όσον αφορά τα συγκριτικά πλεονεκτήματα των επιλεγεισών προσφορών σε σχέση με την προσφορά τους, και ανέφερε ότι εξέτασε το «ενδεχόμενο» να έχει υποβληθεί υπερβολικά χαμηλή προσφορά. Εξάλλου, δεν γνωστοποίησε τα ονόματα ή τις επωνυμίες τυχόν υπεργολάβων ούτε τα ονόματα των προσώπων που ήταν επιφορτισμένα με την αξιολόγηση των προσφορών, για τον λόγο ότι δεν είχε τέτοια υποχρέωση βάσει του άρθρου 113, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) 1605/2002 του Συμβουλίου (EE 2012, L 298, σ. 1, στο εξής: δημοσιονομικός κανονισμός). Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων 10      Με δικόγραφο που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 22 Δεκεμβρίου 2015, οι προσφεύγουσες άσκησαν την υπό κρίση προσφυγή‑αγωγή (στο εξής: προσφυγή). 11      Με απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 2016, η υπόθεση ανατέθηκε στο ένατο τμήμα. 12      Με απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 2016, η υπόθεση ανατέθηκε στο έκτο τμήμα και ορίστηκε νέα εισηγήτρια δικαστής. Λόγω κωλύματος ενός μέλους του τμήματος, ο πρόεδρος του έκτου τμήματος όρισε, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 17, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, άλλον δικαστή για να συμπληρωθεί η σύνθεση του τμήματος. 13      Κατόπιν προτάσεως του εισηγητή δικαστή, το Γενικό Δικαστήριο (έκτο τμήμα) αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία. 14      Οι διάδικοι αγόρευσαν και απάντησαν στις ερωτήσεις του Γενικού Δικαστηρίου κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 14ης Ιουλίου 2017. 15      Οι προσφεύγουσες ζητούν από το Γενικό Δικαστήριο: –        να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση, –        να υποχρεώσει την Επιτροπή να αποκαταστήσει τη ζημία που υπέστησαν λόγω της απώλειας της ευκαιρίας να καταταγούν στην πρώτη θέση για το τμήμα 3 του επίμαχου διαγωνισμού, την οποία αποτιμούν ex aequo et bono σε 1 000 000 ευρώ, εντόκως από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης, ή σε όποιο άλλο ποσό κρίνει το Γενικό Δικαστήριο, –        να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα, ακόμη και σε περίπτωση απόρριψης της προσφυγής, βάσει του άρθρου 135, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας. 16      Η Επιτροπή ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο: –        να απορρίψει την προσφυγή, –        να καταδικάσει τις προσφεύγουσες στα δικαστικά έξοδα. Σκεπτικό 17      Με την υπό κρίση προσφυγή ζητείται, αφενός, η ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης και, αφετέρου, η αποκατάσταση της ζημίας που υποστηρίζουν ότι υπέστησαν οι προσφεύγουσες λόγω της απώλειας της ευκαιρίας να καταταγούν στην πρώτη θέση για το τμήμα 3 του επίμαχου διαγωνισμού. Επί του αιτήματος ακυρώσεως 18      Προς στήριξη του αιτήματος ακυρώσεως, οι προσφεύγουσες προβάλλουν δύο λόγους, από τους οποίους ο πρώτος αφορά παραβίαση της υποχρέωσης αιτιολόγησης και ο δεύτερος πρόδηλα σφάλματα εκτίμησης. Με το υπόμνημα απάντησης, οι προσφεύγουσες προέβαλαν τρίτο λόγο, ο οποίος αφορά παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης. Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως, ο οποίος αφορά παραβίαση της υποχρέωσης αιτιολόγησης 19      Οι προσφεύγουσες προβάλλουν ανεπάρκεια της αιτιολογίας όσον αφορά, αφενός, την αξιολόγηση της τεχνικής προσφοράς τους και, αφετέρου, τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή εκτίμησε ότι δεν έχουν υποβληθεί υπερβολικά χαμηλές προσφορές. –       Επί του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου, στο πλαίσιο του οποίου προβάλλεται ανεπάρκεια της αιτιολογίας όσον αφορά την αξιολόγηση της τεχνικής προσφοράς των προσφευγουσών 20      Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η αιτιολόγηση της βαθμολογίας της τεχνικής προσφοράς τους για το τμήμα 3 του επίμαχου διαγωνισμού δεν τους παρέχει τη δυνατότητα να κατανοήσουν τους λόγους απονομής της βαθμολογίας αυτής ούτε τα χαρακτηριστικά και τα πλεονεκτήματα των προσφορών των λοιπών διαγωνιζομένων. Ειδικότερα, υποστηρίζουν, καταρχάς, ότι η βαθμολογία της τεχνικής προσφοράς τους θα έπρεπε να δικαιολογηθεί τόσο σε «απόλυτο μέγεθος», δηλαδή επί του συνόλου των βαθμών που μπορούν να επιτευχθούν για κάθε κριτήριο, όσο και συγκριτικά, δηλαδή σε σχέση με τις λοιπές προσφορές. Επισημαίνουν, περαιτέρω, ότι, όσον αφορά το κριτήριο ανάθεσης 6.3 και τα τέσσερα υποκριτήρια, η Επιτροπή δεν παρέθεσε καμία αιτιολογία ως προς τη βαθμολογία, όσον αφορά δε τα κριτήρια ανάθεσης 6.1 και 6.2, η Επιτροπή παρέθεσε ανεπαρκή αιτιολογία. Τέλος, υποστηρίζουν ότι, λόγω των γενικών, ασαφών και τηλεγραφικών σχολίων της Επιτροπής, στερήθηκαν τη δυνατότητα αποτελεσματικής άσκησης των διαθέσιμων ένδικων βοηθημάτων. 21      Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία των προσφευγουσών. 22      Υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η διοίκηση έχει την υποχρέωση να αιτιολογεί τις αποφάσεις της. Κατά πάγια νομολογία, η ως άνω υποχρέωση αιτιολόγησης συνεπάγεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 296, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ, το όργανο που εκδίδει την πράξη οφείλει να εκθέτει κατά τρόπο σαφή και μη διφορούμενο τη συλλογιστική στην οποία στηρίζεται η πράξη, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα στους μεν ενδιαφερομένους να γνωρίζουν τους λόγους που δικαιολογούν τη λήψη του μέτρου, για να μπορούν να ασκήσουν τα δικαιώματά τους, στον δε δικαστή να ασκήσει τον δικαστικό έλεγχο (αποφάσεις της 25ης Φεβρουαρίου 2003, Strabag Benelux κατά Συμβουλίου, T‑183/00, EU:T:2003:36, σκέψη 55, της 24ης Απριλίου 2013, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑32/08, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:213, σκέψη 37, και της 28ης Ιουνίου 2016, AF Steelcase κατά EUIPO, T‑652/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2016:370, σκέψη 43). 23      Επιπλέον, η υποχρέωση αιτιολόγησης πρέπει να εκτιμάται σε συνάρτηση με τις περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης, λαμβανομένου ιδίως υπόψη του περιεχομένου της πράξης, της φύσης των εκτιθέμενων λόγων και του συμφέροντος που έχουν ενδεχομένως στην παροχή διευκρινίσεων οι αποδέκτες ή άλλα πρόσωπα τα οποία η πράξη αφορά άμεσα και ατομικά, κατά την έννοια του άρθρου 263 ΣΛΕΕ. Δεν απαιτείται να προσδιορίζει η αιτιολογία όλα τα κρίσιμα πραγματικά και νομικά στοιχεία, καθόσον το ζήτημα αν η αιτιολογία μιας πράξης ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του άρθρου 296, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ πρέπει να εκτιμάται όχι μόνο βάσει της διατυπώσεώς της, αλλά και βάσει του πλαισίου στο οποίο εντάσσεται, καθώς και του συνόλου των κανόνων δικαίου που διέπουν το σχετικό θέμα (βλ. απόφαση της 23ης Μαΐου 2014, European Dynamics Luxembourg κατά ΕΚΤ, T‑553/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2014:275, σκέψη 153 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). 24      Επιπλέον, το ζήτημα εάν έχει τηρηθεί η υποχρέωση αιτιολόγησης πρέπει, κατ’ αρχήν, να εκτιμάται σε συνάρτηση με τις πληροφορίες που είχε στη διάθεσή του ο προσφεύγων το αργότερο κατά τον χρόνο άσκησης της προσφυγής (αποφάσεις της 19ης Απριλίου 2012, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑49/09, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2012:186, σκέψη 36, και της 21ης Φεβρουαρίου 2013, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑9/10, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:88, σκέψη 27· βλ. επίσης, υπό την έννοια αυτή, απόφαση της 23ης Μαΐου 2014, European Dynamics Luxembourg κατά ΕΚΤ, T‑553/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2014:275, σκέψη 167). 25      Οι κανόνες που διέπουν τις δημόσιες συμβάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης περιλαμβάνονται, ιδίως, στον δημοσιονομικό κανονισμό και στον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 1268/2012 της Επιτροπής, της 29ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους κανόνες εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού (ΕΕ 2012, L 362, σ. 1, στο εξής: κανονισμός εφαρμογής), και ορίζουν το περιεχόμενο της υποχρέωσης αιτιολόγησης που υπέχει η αναθέτουσα αρχή. 26      Συγκεκριμένα, το άρθρο 113, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού προβλέπει ότι η αναθέτουσα αρχή γνωστοποιεί, αφενός, σε κάθε απορριφθέντα διαγωνιζόμενο τους λόγους απόρριψης της προσφοράς του και, αφετέρου, σε κάθε διαγωνιζόμενο ο οποίος πληροί τα κριτήρια αποκλεισμού και επιλογής και υποβάλλει εγγράφως αίτηση προς τούτο τα σχετικά χαρακτηριστικά και πλεονεκτήματα της επιλεγείσας προσφοράς, καθώς και το όνομα του αναδόχου. Εξάλλου, κατά το άρθρο 161, παράγραφος 2, του κανονισμού εφαρμογής, η αναθέτουσα αρχή γνωστοποιεί τις ανωτέρω πληροφορίες εντός δεκαπέντε ημερών από την παραλαβή σχετικής γραπτής αίτησης. Στο άρθρο 161, παράγραφος 3, του κανονισμού εφαρμογής επαναλαμβάνεται μεταξύ άλλων ότι οι απορριφθέντες διαγωνιζόμενοι μπορούν να λάβουν, κατόπιν γραπτής αίτησης, συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με τους λόγους απόρριψης και τα χαρακτηριστικά και τα σχετικά πλεονεκτήματα της επιλεγείσας προσφοράς, καθώς και το όνομα ή την επωνυμία του αναδόχου. 27      Συνεπώς, το άρθρο 113, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού και το άρθρο 161, παράγραφος 2, του κανονισμού εφαρμογής προβλέπουν, ως προς τους απορριφθέντες διαγωνιζομένους, αιτιολόγηση σε δύο στάδια. Η αναθέτουσα αρχή ενημερώνει, κατ’ αρχάς, όλους τους απορριφθέντες διαγωνιζομένους για την απόρριψη της προσφοράς τους και τους γνωστοποιεί τους λόγους της απόρριψης. Οι λόγοι αυτοί μπορεί να παρατίθενται συνοπτικά, λαμβανομένης υπόψη της προβλεπόμενης στην ίδια διάταξη δυνατότητας του απορριφθέντος διαγωνιζομένου να ζητήσει αναλυτικότερη αιτιολογία. Εν συνεχεία, βάσει των ίδιων διατάξεων, σε περίπτωση που ο απορριφθείς διαγωνιζόμενος πληροί τα κριτήρια αποκλεισμού και επιλογής και υποβάλει σχετική γραπτή αίτηση, η αναθέτουσα αρχή τού γνωστοποιεί το ταχύτερο δυνατό και, εν πάση περιπτώσει, εντός δεκαπέντε ημερών από την παραλαβή της αίτησης τα σχετικά χαρακτηριστικά και πλεονεκτήματα της επιλεγείσας προσφοράς, καθώς και το όνομα ή την επωνυμία του αναδόχου (απόφαση της 4ης Ιουλίου 2017, European Dynamics Luxembourg κ.λπ. κατά Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, T‑392/15, EU:T:2017:462, σκέψη 78). 28      Το Γενικό Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η γνωστοποίηση της αιτιολογίας σε δύο στάδια δεν είναι αντίθετη στον περιγραφόμενο στη σκέψη 22 ανωτέρω σκοπό της υποχρέωσης αιτιολόγησης (αποφάσεις της 25ης Φεβρουαρίου 2003, Renco κατά Συμβουλίου, T‑4/01, EU:T:2003:37, σκέψη 93, της 15ης Οκτωβρίου 2013, European Dynamics Belgium κ.λπ. κατά EMA, T‑638/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:530, σκέψη 24, και της 17ης Σεπτεμβρίου 2015, Ricoh Belgium κατά Συμβουλίου, T‑691/13, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:641, σκέψη 38). 29      Τέλος, υπενθυμίζεται ότι η προβλεπόμενη στο άρθρο 296 ΣΛΕΕ υποχρέωση αιτιολόγησης αποτελεί ουσιώδη τύπο που πρέπει να διακρίνεται από το ζήτημα του βασίμου της αιτιολογίας, το οποίο αφορά την ουσιαστική νομιμότητα της επίδικης πράξης (αποφάσεις της 23ης Μαΐου 2014, European Dynamics Luxembourg κατά ΕΚΤ, T‑553/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2014:275, σκέψη 154, και της 28ης Ιουνίου 2016, AF Steelcase κατά EUIPO, T‑652/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2016:370, σκέψη 47). Συγκεκριμένα, η αιτιολογία της απόφασης συνίσταται στην τυπική παράθεση του σκεπτικού στο οποίο αυτή στηρίζεται. Εάν το σκεπτικό αυτό εμφανίζει πλημμέλειες, αυτές πλήττουν την ουσιαστική νομιμότητα της απόφασης, αλλά όχι την αιτιολογία της, η οποία μπορεί να είναι επαρκής, έστω και αν το σκεπτικό που παρατίθεται είναι εσφαλμένο. Συνεπώς, οι αιτιάσεις και τα επιχειρήματα διά των οποίων επιχειρείται να αμφισβητηθεί το βάσιμο μιας πράξης είναι αλυσιτελή στο πλαίσιο λόγου ακυρώσεως σχετικού με παράβαση του άρθρου 296 ΣΛΕΕ (αποφάσεις της 18ης Ιουνίου 2015, Ipatau κατά Συμβουλίου, C‑535/14 P, EU:C:2015:407, σκέψη 37, και της 3ης Μαΐου 2017, GFI PSF κατά Επιτροπής, T‑200/16, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2017:294, σκέψη 34). 30      Το ζήτημα εάν η Επιτροπή αθέτησε την υποχρέωση αιτιολόγησης που υπέχει πρέπει να εξεταστεί υπό το πρίσμα των ως άνω επισημάνσεων. 31      Συναφώς, πρέπει να εξεταστεί όχι μόνον η προσβαλλόμενη απόφαση, αλλά και το έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2015, το οποίο εστάλη στις προσφεύγουσες σε απάντηση της αίτησής τους συμπληρωματικών πληροφοριών επί της αποφάσεως σύναψης της επίμαχης σύμβασης (βλ., συναφώς, απόφαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2008, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑465/04, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2008:324, σκέψη 50). 32      Πρώτον, οι προσφεύγουσες φρονούν ότι η αιτιολογία της βαθμολογίας τους θα έπρεπε να δικαιολογεί τον βαθμό που συγκέντρωσε η προσφορά τους σε απόλυτο μέγεθος, δηλαδή επί του συνόλου των βαθμών που μπορούν να επιτευχθούν, όσο και συγκριτικά, δηλαδή σε σχέση με τις προσφορές των επιλεγέντων διαγωνιζομένων. Διατείνονται ότι αυτό δεν συνέβη και ότι, ως εκ τούτου, η Επιτροπή παραβίασε την υποχρέωση αιτιολόγησης που υπέχει. 33      Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία των προσφευγουσών. 34      Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η αναθέτουσα αρχή δεν είναι υποχρεωμένη να κοινοποιήσει σε διαγωνιζόμενο του οποίου η προσφορά δεν επελέγη, αφενός, πέραν των λόγων απόρριψης της προσφοράς, επισταμένη συνοπτική έκθεση του τρόπου κατά τον οποίο ελήφθη υπόψη κάθε επιμέρους στοιχείο της προσφοράς του κατά την αξιολόγησή της ούτε, αφετέρου, στο πλαίσιο της γνωστοποίησης των χαρακτηριστικών και των σχετικών πλεονεκτημάτων της επιλεγείσας προσφοράς, λεπτομερή συγκριτική εξέταση της επιλεγείσας προσφοράς και της προσφοράς του μη επιλεγέντος διαγωνιζομένου (βλ. απόφαση της 17ης Σεπτεμβρίου 2015, Ricoh Belgium κατά Συμβουλίου, T‑691/13, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:641, σκέψη 41 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). 35      Η εκπλήρωση της υποχρέωσης αιτιολόγησης από την αναθέτουσα αρχή διά της παραθέσεως συνοπτικών σχολίων επί της επιλεγείσας και επί της απορριφθείσας προσφοράς δεν αντίκειται καταρχήν στο άρθρο 113, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 13ης Δεκεμβρίου 2013, European Dynamics Luxembourg και Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑165/12, EU:T:2013:646, σκέψη 86). 36      Εν προκειμένω, με την προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή ενημέρωσε τις προσφεύγουσες ότι η προσφορά τους δεν είχε καταταγεί μεταξύ των τριών καλύτερων προσφορών σχετικών με το τμήμα 3, βάσει της σχέσεως ποιότητας-τιμής. Για το σκεπτικό της, η Επιτροπή παρέπεμψε επίσης στο παράρτημα της εν λόγω απόφασης. 37      Το παράρτημα της προσβαλλόμενης απόφασης περιείχε, αφενός, ανακεφαλαιωτικό πίνακα με τη συνολική βαθμολογία των τριών προσφορών που επελέγησαν, καθώς και με τη βαθμολογία της προσφοράς των προσφευγουσών, και, αφετέρου, διαφόρους πίνακες με ειδική ανάλυση κάθε μίας από τις εν λόγω προσφορές, μαζί με τα σχόλια της επιτροπής αξιολόγησης επί των βαθμολογιών που απένειμε. 38      Υπό αυτά τα δεδομένα, αφενός, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, από το παράρτημα της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι η απόφαση περιείχε πίνακα ο οποίος αφορούσε αποκλειστικά την προσφορά τους και στον οποίον έχουν καταγραφεί τα σχόλια της επιτροπής αξιολόγησης, πράγμα που σημαίνει ότι οι προσφεύγουσες ήταν σε θέση να κατανοήσουν τη συλλογιστική της Επιτροπής και, επομένως, την απονεμηθείσα βαθμολογία για κάθε ένα από τα κριτήρια ανάθεσης. 39      Αφετέρου, δεδομένου ότι το παράρτημα της προσβαλλόμενης απόφασης περιείχε διαφόρους πίνακες στους οποίους παρετίθεντο, για κάθε μία από τις επιλεγείσες προσφορές καθώς και για την προσφορά των προσφευγουσών, η απονεμηθείσα βαθμολογία για κάθε κριτήριο ανάθεσης, οι προσφεύγουσες μπορούσαν επίσης να προβούν σε συγκριτική ανάλυση των εν λόγω προσφορών και να κατανοήσουν ευχερώς τη συλλογιστική που ακολούθησε η Επιτροπή. 40      Δεύτερον, οι προσφεύγουσες κάνουν λόγο για παραβίαση της υποχρέωσης αιτιολόγησης όσον αφορά συγκεκριμένα κριτήρια ανάθεσης. 41      Ειδικότερα, πρώτον, οι προσφεύγουσες επισημαίνουν ότι, όσον αφορά το κριτήριο ανάθεσης 6.3, βάσει του οποίου η αναθέτουσα αρχή ζητεί από τους υποψηφίους να εκθέσουν και να αναλύσουν τη μεθοδολογία που χρησιμοποιούν για τον καθορισμό των τιμών ως προς το τμήμα 3, η Επιτροπή δεν παρέθεσε καμία αιτιολογία όσον αφορά τη βαθμολογία 80 % που απονεμήθηκε τόσο στην προσφορά τους όσο και στην προσφορά των τριών κοινοπραξιών που επελέγησαν και, ως εκ τούτου, οι προσφεύγουσες δεν ήταν σε θέση να κατανοήσουν τους λόγους για τους οποίους η προσφορά τους έλαβε τον ίδιο βαθμό με τις επιλεγείσες προσφορές ούτε να εντοπίσουν τυχόν διαφορές μεταξύ της δικής τους τεχνικής προσφοράς και εκείνων των λοιπών διαγωνιζομένων. 42      Οι προσφεύγουσες προσθέτουν ότι, όσον αφορά το κριτήριο που παρατίθεται στο σημείο 41 ανωτέρω, παρά το γεγονός ότι η προσφορά τους καθώς και οι επιλεγείσες προσφορές έλαβαν την ίδια βαθμολογία, πράγμα που σημαίνει ότι καμία δεν υπερείχε σε σχέση με τις άλλες, η Επιτροπή εξακολουθούσε να υποχρεούται να τηρήσει την υποχρέωση αιτιολόγησης. 43      Η Επιτροπή αμφισβητεί την επιχειρηματολογία των προσφευγουσών. 44      Αφενός, επισημαίνεται ότι, με τα δικόγραφά της ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, η Επιτροπή δήλωσε ότι οι απαντήσεις που διατυπώθηκαν στο πλαίσιο όλων των προσφορών κρίθηκαν ικανοποιητικές και ανταποκρίνονταν σε όλες στις τεχνικές προδιαγραφές της συγγραφής υποχρεώσεων. Δεδομένου ότι καμία από τις προσφορές δεν απέστη από τις ελάχιστες τεχνικές απαιτήσεις, έλαβαν την ίδια βαθμολογία. 45      Βεβαίως, σύμφωνα με τη νομολογία που υπομνήσθηκε στη σκέψη 24 ανωτέρω, η εξήγηση της Επιτροπής, που παρατίθεται στη σκέψη 44 ανωτέρω, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη για την εκτίμηση του επαρκούς χαρακτήρα της αιτιολογίας, δεδομένου ότι δεν ήταν γνωστή στις προσφεύγουσες κατά τον χρόνο άσκησης της προσφυγής. 46      Ωστόσο, εν προκειμένω, δεδομένου ότι η προσφορά των προσφευγουσών και οι προσφορές των επιλεγέντων διαγωνιζομένων έλαβαν την ίδια βαθμολογία, η οποία ήταν άλλωστε υψηλή, οι προσφεύγουσες μπορούσαν ευχερώς να συναγάγουν ότι η προσφορά τους δεν παρουσίαζε κανένα πλεονέκτημα ή μειονέκτημα σε σύγκριση με εκείνες των επιλεγέντων διαγωνιζομένων και ότι ήταν, συνεπώς, ικανοποιητική, χωρίς ωστόσο να είναι άψογη. 47      Επιπλέον, επισημαίνεται ότι οι προσφεύγουσες δεν υπέβαλαν στην Επιτροπή, με την αίτηση συμπληρωματικών πληροφοριών, ερώτημα σχετικό με την πανομοιότυπη βαθμολογία του συνόλου των προσφορών, όσον αφορά το κριτήριο ανάθεσης 6.3. 48      Συναφώς, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, οι προσφεύγουσες υποστήριξαν ότι, με το δεύτερο ερώτημα της αίτησης συμπληρωματικών πληροφοριών, επιδίωκαν, μεταξύ άλλων, να λάβουν συμπληρωματικές πληροφορίες όσον αφορά το γεγονός ότι οι επιλεγείσες προσφορές και η δική τους προσφορά έλαβαν τον ίδιο βαθμό ως προς το κριτήριο ανάθεσης 6.3. Ωστόσο, από τη διατύπωση του εν λόγω δεύτερου ερωτήματος προκύπτει ότι οι προσφεύγουσες ζήτησαν από την Επιτροπή διευκρινίσεις μόνον όσον αφορά τα πλεονεκτήματα των προσφορών των επιλεγέντων διαγωνιζομένων σε σύγκριση με την προσφορά τους. Δεδομένου ότι η βαθμολογία των προσφορών που επελέγησαν ήταν ίδια με αυτή της προσφοράς των προσφευγουσών, συνάγεται το συμπέρασμα ότι καμία από τις προσφορές αυτές δεν παρουσίαζε πλεονέκτημα ή μειονέκτημα σε σχέση με τις άλλες. Επομένως, το ως άνω δεύτερο ερώτημα δεν μπορούσε να αποσκοπεί στην παροχή συμπληρωματικών πληροφοριών σχετικά με την πανομοιότυπη βαθμολόγηση των προσφορών που επελέγησαν και της προσφοράς των προσφευγουσών ως προς το κριτήριο ανάθεσης 6.3. 49      Αφετέρου, δεδομένου ότι οι επιλεγείσες προσφορές και η προσφορά των προσφευγουσών έλαβαν και οι τρεις την ίδια βαθμολογία ως προς το κριτήριο ανάθεσης 6.3, διαπιστώνεται ότι η βαθμολογία αυτή δεν είχε καθοριστική σημασία για την τελική βαθμολογία εκάστης προσφοράς. Συνεπώς, η απονεμηθείσα βαθμολογία ως προς το κριτήριο ανάθεσης 6.3 δεν αποτέλεσε νομικό και πραγματικό στοιχείο διαφοροποίησης μεταξύ των προσφορών, στο οποίο βασίστηκε η επιτροπή αξιολόγησης. 50      Περαιτέρω, οι προσφεύγουσες συνάγουν από τις αποφάσεις της 20ής Σεπτεμβρίου 2011, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά ΕΤΕπ (T‑461/08, EU:T:2011:494, σκέψη 113), και της 17ης Οκτωβρίου 2012, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Δικαστηρίου (T‑447/10, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2012:553, σκέψη 89), ότι οι αναθέτουσες αρχές πρέπει να παρέχουν πλήρη αιτιολόγηση και στοιχεία σύγκρισης για κάθε ένα από τα κριτήρια ανάθεσης. 51      Ωστόσο, οι αποφάσεις που παρατίθενται στη σκέψη 50 ανωτέρω έχουν διαφορετικό περιεχόμενο από αυτό το οποίο επικαλούνται οι προσφεύγουσες. Συγκεκριμένα, οι αποφάσεις αυτές αρκούνται στην επισήμανση ότι, για κάθε κριτήριο ανάθεσης, ο αποκλεισθείς διαγωνιζόμενος πρέπει να έχει τη δυνατότητα να συγκρίνει τις βαθμολογίες της προσφοράς του με αυτές της προσφοράς του επιλεγέντος διαγωνιζομένου, οι δε προσφεύγουσες είχαν τη δυνατότητα αυτή, δεδομένου ότι οι ίδιες επισήμαναν την ομοιότητα των βαθμολογιών όλων των προσφορών ως προς το κριτήριο ανάθεσης 6.3. Επιπλέον, στις εν λόγω αποφάσεις δεν γίνεται καθόλου λόγος για υποχρέωση αιτιολόγησης ως προς κάθε κριτήριο χωριστά, πράγμα που άλλωστε επιβεβαιώνεται από τη νομολογία που παρατίθεται στη σκέψη 34 ανωτέρω. 52      Τέλος, επισημαίνεται ότι, κατά λογική συνέπεια, οι βαθμολογίες των προσφορών που επελέγησαν ως προς το κριτήριο ανάθεσης 6.3 ωσαύτως δεν συνοδεύονται από σχόλια, γεγονός που καταδεικνύει ότι οι προσφορές ήταν, ως προς το κριτήριο αυτό, ίσης αξίας και ότι η συγκεκριμένη βαθμολογία δεν αποτέλεσε καθοριστικό στοιχείο διαφοροποίησης των προσφορών. 53      Από τα ανωτέρω στοιχεία προκύπτει ότι, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαιτέρων περιστάσεων της υποθέσεως, η αιτίαση των προσφευγουσών περί έλλειψης αιτιολογίας της προσβαλλόμενης απόφασης όσον αφορά το κριτήριο ανάθεσης 6.3 πρέπει, εν πάση περιπτώσει, να απορριφθεί. 54      Δεύτερον, οι προσφεύγουσες προσάπτουν στην επιτροπή αξιολόγησης ότι διατύπωσε γενικά και τηλεγραφικά σχόλια όσον αφορά τα κριτήρια ανάθεσης 6.1 και 6.2, με συνέπεια η αιτιολογία της βαθμολογίας να είναι είτε ακατανόητη είτε ανεπαρκής και να μην έχουν οι προσφεύγουσες τη δυνατότητα να εντοπίσουν τα ενδεχόμενα συγκριτικά πλεονεκτήματα των προσφορών που επελέγησαν. 55      Οι προσφεύγουσες αναφέρονται ενδεικτικώς στο εξής σχόλιο της επιτροπής αξιολόγησης: «Challenges are transition mgt, knowledge, competence [and] evolution but only treated high-level in half a page» («Προκλήσεις είναι διαχείριση της μετάβασης, γνώση, ικανότητα [και] εξέλιξη, αλλά εκτίθενται σε γενικές μόνο γραμμές σε μισή σελίδα»). Υποστηρίζουν συναφώς ότι το σχόλιο αυτό είναι ακατανόητο και δεν τους παρέχει τη δυνατότητα να εντοπίσουν με σαφήνεια τις αδυναμίες της προσφοράς τους. 56      Ειδικότερα, όσον αφορά τα κριτήρια ανάθεσης 6.1 και 6.2, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η αιτιολογία είναι ανεπαρκής και δεν είναι δυνατόν να συναχθεί από αυτή πώς δικαιολογείται η χαμηλή βαθμολογία της προσφοράς τους και ποιες ήταν οι ελλείψεις της. Το ίδιο ισχύει για τα κριτήρια 6.2, πρώτη περίπτωση, και 6.1, πέμπτη περίπτωση, όσον αφορά τις δύο επιλεγείσες κοινοπραξίες, ως προς τα οποία οι προσφεύγουσες διατείνονται ότι δεν είναι σε θέση να κατανοήσουν τη χαμηλή βαθμολογία της τεχνικής προσφοράς τους βάσει των σχολίων που διατυπώθηκαν σχετικά με τις εν λόγω κοινοπραξίες. 57      Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν, ακόμη, ότι, λόγω των γενικών, ασαφών και τηλεγραφικών σχολίων της Επιτροπής, στερήθηκαν τη δυνατότητα αποτελεσματικής άσκησης των ένδικων βοηθημάτων που είχαν στη διάθεσή τους. Προβάλλουν επίσης ότι, κατά συνέπεια, το Γενικό Δικαστήριο δεν είναι σε θέση να ασκήσει έλεγχο νομιμότητας. Εξ αυτού συνάγουν ότι η Επιτροπή παραβίασε τις αρχές της χρηστής διοίκησης και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. 58      Από τα επιχειρήματα των προσφευγουσών τα οποία παρατίθενται στις σκέψεις 54 έως 56 ανωτέρω διαπιστώνεται ότι οι προσφεύγουσες παραθέτουν μόνον τα σχόλια που διατύπωσε η επιτροπή αξιολόγησης κατά την αξιολόγηση της προσφοράς τους ως προς τα κριτήρια ανάθεσης 6.1 και 6.2, και όχι ολόκληρα τα σχόλια που περιλαμβάνονται στα αποσπάσματα της έκθεσης αξιολόγησης που τους κοινοποιήθηκε. Συγκεκριμένα, επί παραδείγματι, χαρακτηρίζουν ακατανόητο το τμήμα του σχολίου που αφορά το κριτήριο 6.1, πρώτη περίπτωση: «Challenges are transition mgt, knowledge, competence [and] evolution but only treated high-level in half a page» («Προκλήσεις είναι διαχείριση της μετάβασης, γνώση, ικανότητα [και] εξέλιξη, αλλά εκτίθενται σε γενικές μόνο γραμμές σε μισή σελίδα»), αλλά δεν παραθέτουν ολόκληρο το σχόλιο αυτό, το οποίο περιέχει αναλυτικότερη αιτιολογία, και συγκεκριμένα τα εξής: «Business domains and technical requirement merely rephrased, very superficial, high helicopter description» («απλή γενική, επιφανειακή αναδιατύπωση των τομέων δραστηριότητας και των τεχνικών απαιτήσεων»), «not much structure (and looks like one big text), almost a copy paste from Τender Specifications» [«όχι ιδιαίτερα δομημένη παρουσίαση (συνολικά μοιάζει με ένα μεγάλο κείμενο), πρόκειται σχεδόν για αντιγραφή της συγγραφής υποχρεώσεων»], «technical domains are mentioned but not really connected how [the applicants] will bring us added value» («γίνεται μνεία των τεχνικών τομέων, χωρίς όμως πραγματική μνεία του τρόπου κατά τον οποίον [οι προσφεύγουσες] πρόκειται να μας παράσχ[ουν] προστιθέμενη αξία»), «organizational requirements are translated to Order Processing and not into a technological organization» («οι οργανωτικές απαιτήσεις μετατρέπονται σε σειρά διεκπεραίωσης και όχι σε τεχνολογική οργάνωση») και, τέλος, «challenges are transition mgt, knowledge competence [and] evolution but only treated high level in half a page» («προκλήσεις είναι διαχείριση της μετάβασης, γνώση, ικανότητα [και] εξέλιξη, αλλά εκτίθενται σε γενικές μόνο γραμμές σε μισή σελίδα»). Το ίδιο ισχύει και για τα λοιπά σχόλια που παραθέτουν οι προσφεύγουσες προς στήριξη της επιχειρηματολογίας τους. 59      Από το σύνολο των σχολίων της επιτροπής αξιολόγησης που παρατίθενται στη σκέψη 56 ανωτέρω προκύπτει ότι τα σχόλια αυτά είναι αρκούντως σαφή και ειδικά, πράγμα που σημαίνει ότι οι προσφεύγουσες μπόρεσαν να λάβουν γνώση τόσο των δυνατών και των αδύναμων σημείων της προσφοράς τους σε σύγκριση με τα σχόλια που αφορούν τις λοιπές προσφορές που κατετάγησαν σε καλύτερη θέση, όσο και των λόγων της κατάταξής τους και της απόρριψης της προσφοράς τους. 60      Επισημαίνεται ακόμη ότι οι προσφεύγουσες παρέθεσαν, με τα δικόγραφά τους, αναλυτική και συγκεκριμένη επιχειρηματολογία, προβάλλοντας ειδικές αιτιάσεις σε σχέση με συγκεκριμένα σχόλια που διατύπωσε η επιτροπή αξιολόγησης προς στήριξη της βαθμολόγησης της προσφοράς τους και των προσφορών των επιλεγέντων διαγωνιζομένων, για κάθε κριτήριο αξιολόγησης. 61      Επομένως, οι προσφεύγουσες, σε αντίθεση με όσα διατείνονται, τα οποία προεκτέθηκαν στη σκέψη 57 ανωτέρω, ήταν σε θέση να κατανοήσουν τη συλλογιστική που ακολούθησε η επιτροπή αξιολόγησης και να αμφισβητήσουν, στο πλαίσιο του δευτέρου λόγου ακυρώσεως, το βάσιμο ορισμένων σχολίων που παραθέτουν, σε σχέση με τα κριτήρια ανάθεσης 6.1 και 6.2, σχολίων βάσει των οποίων το Γενικό Δικαστήριο δύναται να ασκήσει έλεγχο νομιμότητας της εκτίμησης της επιτροπής αξιολόγησης. 62      Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί. –       Επί του δεύτερου σκέλους, στο πλαίσιο του οποίου προβάλλεται ανεπαρκής αιτιολογία όσον αφορά τους λόγους για τους οποίους κρίθηκε ότι δεν προσφέρθηκαν υπερβολικά χαμηλές τιμές 63      Οι προσφεύγουσες χαρακτηρίζουν ανεπαρκή την αιτιολογία σχετικά με τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι προσφορές των επιλεγέντων διαγωνιζομένων δεν περιλαμβάνουν υπερβολικά χαμηλές τιμές. Ειδικότερα, υποστηρίζουν ότι η Επιτροπή δεν παρουσίασε κανένα στοιχείο σχετικά με τις πληροφορίες που ζήτησε από τους δύο διαγωνιζομένους που κατατάχθηκαν στις πρώτες θέσεις και εκείνες που έλαβε ως απάντηση από αυτούς ούτε σχετικά με το πώς η εξέταση των πληροφοριών αυτών της έδωσε τη δυνατότητα να αποφανθεί ότι οι προσφορές των επιλεγέντων διαγωνιζομένων δεν ήταν υπερβολικά χαμηλές. 64      Επιπλέον, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η άρνηση της Επιτροπής να διαβιβάσει τις πληροφορίες για τις οποίες έγινε λόγος στη σκέψη 63 ανωτέρω τους στερεί το δικαίωμα να αντιληφθούν και να ελέγξουν τη διαδικασία που ακολουθήθηκε. Κατά συνέπεια, δεν μπόρεσαν να οργανώσουν την άμυνά τους, διότι δεν ήταν σε θέση να γνωρίζουν τα στοιχεία λόγω των οποίων έγιναν δεκτές οι προσφορές κοινοπραξιών που επελέγησαν. 65      Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία των προσφευγουσών. 66      Επισημαίνεται, καταρχάς, ότι το άρθρο 151, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής ορίζει τα εξής: «Εάν, για συγκεκριμένη σύμβαση, οι προσφορές φαίνονται υπερβολικά χαμηλές, η αναθέτουσα αρχή, πριν απορρίψει γι’ αυτόν και μόνο τον λόγο τις εν λόγω προσφορές, ζητεί εγγράφως τις διευκρινίσεις που αυτή θεωρεί ενδεδειγμένες σχετικά με τα στοιχεία της προσφοράς και επαληθεύει, μετά την ακρόαση των μερών, τα στοιχεία αυτά, λαμβάνοντας υπόψη τις δοθείσες εξηγήσεις. Οι εν λόγω διευκρινίσεις μπορούν να αναφέρονται ιδίως στην τήρηση των διατάξεων σχετικά με την προστασία και τους όρους εργασίας που ισχύουν στον τόπο όπου θα εκτελεσθεί η σύμβαση. Η αναθέτουσα αρχή μπορεί, ιδίως, να λαμβάνει υπόψη τις εξηγήσεις που αφορούν: α)      τα οικονομικά χαρακτηριστικά της παραγωγικής διαδικασίας, της παροχής των ζητούμενων υπηρεσιών ή της κατασκευαστικής μεθόδου· β)      τις εφαρμοζόμενες τεχνικές λύσεις και τους κατ’ εξαίρεση ευνοϊκούς όρους που ισχύουν για τον προσφέροντα· γ)      την πρωτοτυπία της προσφοράς.» 67      Η έννοια της «υπερβολικά χαμηλής προσφοράς» δεν ορίζεται ούτε στις διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού ούτε σε αυτές του κανονισμού εφαρμογής. Έχει εντούτοις κριθεί ότι το εάν μια προσφορά είναι υπερβολικά χαμηλή πρέπει να εκτιμάται σε συνάρτηση με τη σύνθεση της προσφοράς και με τη φύση της επίμαχης παροχής (απόφαση της 28ης Ιανουαρίου 2016, Agriconsulting Europe κατά Επιτροπής, T‑570/13, EU:T:2016:40, σκέψη 55). 68      Το άρθρο 158, παράγραφος 4, του κανονισμού εφαρμογής ορίζει ότι, σε περίπτωση υπερβολικά χαμηλών προσφορών, η επιτροπή αξιολόγησης ζητεί τις προσήκουσες διευκρινίσεις ως προς τη σύνθεση της προσφοράς. 69      Όσον αφορά τη διάταξη αυτή, το Γενικό Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η υποχρέωση της αναθέτουσας αρχής να ελέγχει τη σοβαρότητα μιας προσφοράς απορρέει από την προηγούμενη ύπαρξη αμφιβολιών ως προς την αξιοπιστία της, λαμβανομένου υπόψη ότι το ως άνω άρθρο έχει ως κύριο σκοπό να μην αποκλείεται διαγωνιζόμενος από τη διαδικασία χωρίς να του έχει δοθεί η δυνατότητα να δικαιολογήσει το περιεχόμενο της προσφοράς του, η οποία φαίνεται υπερβολικά χαμηλή. Συνεπώς, μόνον εφόσον προκύπτουν τέτοιες αμφιβολίες οφείλει η επιτροπή αξιολόγησης να ζητήσει τις διευκρινίσεις που θεωρεί ενδεδειγμένες ως προς τη σύνθεση της προσφοράς, προτού, ενδεχομένως, την απορρίψει. Αντιθέτως, σε περίπτωση που μια προσφορά δεν κριθεί υπερβολικά χαμηλή κατά το άρθρο 158, παράγραφος 4, του κανονισμού εφαρμογής, το εν λόγω άρθρο δεν έχει εφαρμογή [αποφάσεις της 11ης Μαΐου 2010, PC-Ware Information Technologies κατά Επιτροπής, T‑121/08, EU:T:2010:183, σκέψη 72, και της 5ης Νοεμβρίου 2014, Computer Resources International (Luxembourg) κατά Επιτροπής, T‑422/11, EU:T:2014:927, σκέψη 57· βλ. επίσης, υπό την έννοια αυτή, απόφαση της 6ης Ιουλίου 2005, TQ3 Travel Solutions Belgium κατά Επιτροπής, T‑148/04, EU:T:2005:274, σκέψεις 49 και 50]. 70      Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι η εκτίμηση της αναθέτουσας αρχής σχετικά με το εάν έχει υποβληθεί υπερβολικά χαμηλή προσφορά διενεργείται σε δύο στάδια. 71      Πρώτον, η αναθέτουσα αρχή οφείλει να εξετάζει εάν οι υποβληθείσες προσφορές «φαίνονται» υπερβολικά χαμηλές. Η χρήση του ρήματος «φαίνονται» στον κανονισμό εφαρμογής σημαίνει ότι η αναθέτουσα αρχή προβαίνει σε μια εκ πρώτης όψεως εκτίμηση του κατά πόσον οι προσφορές είναι υπερβολικά χαμηλές. Συνεπώς, ο κανονισμός εφαρμογής δεν υποχρεώνει την αναθέτουσα αρχή να προβεί αυτεπαγγέλτως σε διεξοδική ανάλυση της σύνθεσης κάθε προσφοράς, προκειμένου να διαπιστώσει ότι αυτή δεν είναι υπερβολικά χαμηλή. Ειδικότερα, σε ένα πρώτο στάδιο, η αναθέτουσα αρχή οφείλει μόνο να εξετάσει εάν οι υποβληθείσες προσφορές περιέχουν ένδειξη ικανή να δημιουργήσει την υποψία ότι ενδέχεται να είναι υπερβολικά χαμηλές. Αυτό ισχύει ιδίως σε περίπτωση που η προτεινόμενη με την υποβληθείσα προσφορά τιμή είναι σημαντικά χαμηλότερη από εκείνη που προτείνεται με τις λοιπές προσφορές ή από τη συνήθη αγοραία τιμή. Αν οι υποβληθείσες προσφορές δεν περιέχουν τέτοια ένδειξη και, κατά συνέπεια, δεν φαίνονται υπερβολικά χαμηλές, η αναθέτουσα αρχή μπορεί να συνεχίσει την αξιολόγηση της προσφοράς αυτής και τη διαδικασία σύναψης της σύμβασης (απόφαση της 4ης Ιουλίου 2017, European Dynamics Luxembourg κ.λπ. κατά Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, T‑392/15, EU:T:2017:462, σκέψη 88). 72      Αντιθέτως, αν υφίστανται ενδείξεις ικανές να δημιουργήσουν την υποψία ότι ορισμένη προσφορά ενδέχεται να είναι υπερβολικά χαμηλή, η αναθέτουσα αρχή οφείλει να προβεί, σε δεύτερο στάδιο, σε έλεγχο της σύνθεσης της προσφοράς, προκειμένου να βεβαιωθεί ότι η προσφορά δεν είναι υπερβολικά χαμηλή. Όταν προβαίνει στον έλεγχο αυτό, η αναθέτουσα αρχή υποχρεούται να παρέχει στον οικείο διαγωνιζόμενο τη δυνατότητα να εκθέσει τους λόγους για τους οποίους ο ίδιος εκτιμά ότι η προσφορά του δεν είναι υπερβολικά χαμηλή. Η αναθέτουσα αρχή πρέπει, στη συνέχεια, να εκτιμήσει τις παρασχεθείσες διευκρινίσεις και να κρίνει εάν η εν λόγω προσφορά είναι υπερβολικά χαμηλή, οπότε οφείλει να την απορρίψει (απόφαση της 4ης Ιουλίου 2017, European Dynamics Luxembourg κ.λπ. κατά Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, T‑392/15, EU:T:2017:462, σκέψη 89). 73      Το Γενικό Δικαστήριο έχει ήδη αποφανθεί επί της υποχρέωσης αιτιολόγησης που υπέχει η αναθέτουσα αρχή σε περίπτωση που, κατά το στάδιο της αξιολόγησης των προσφορών, διατηρεί αμφιβολίες ως προς το εάν και κατά πόσον ορισμένη προσφορά είναι υπερβολικά χαμηλή και εκτιμά, αφού ακούσει τον οικείο διαγωνιζόμενο και προβεί σε πιο εμπεριστατωμένη ανάλυση, είτε ότι η προσφορά αυτή δεν είναι υπερβολικά χαμηλή (απόφαση της 15ης Οκτωβρίου 2013, European Dynamics Belgium κ.λπ. κατά EMA, T‑638/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:530, σκέψεις 64 και 65) είτε ότι είναι υπερβολικά χαμηλή [απόφαση της 5ης Νοεμβρίου 2014, Computer Resources International (Luxembourg) κατά Επιτροπής, T‑422/11, EU:T:2014:927, σκέψεις 39 και 40]. Ειδικότερα, έχει κριθεί ότι, για να είναι επαρκής η αιτιολογία ως προς την εκτίμηση ότι η επιλεγείσα προσφορά δεν ήταν υπερβολικά χαμηλή, η αναθέτουσα αρχή οφείλει να εκθέσει τη συλλογιστική βάσει της οποίας, αφενός, εκτίμησε ότι, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των οικονομικών χαρακτηριστικών της, η προσφορά αυτή τηρεί, μεταξύ άλλων, τη νομοθεσία της χώρας εντός της οποίας πρέπει να παρασχεθούν οι υπηρεσίες ως προς τις αμοιβές του προσωπικού, τις εισφορές στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και την τήρηση των κανόνων ασφάλειας και υγιεινής στον χώρο εργασίας, και, αφετέρου, διαπίστωσε ότι στην προσφερόμενη τιμή έχουν ενσωματωθεί όλες οι δαπάνες που προκύπτουν από τις τεχνικές πτυχές της επιλεγείσας προσφοράς (βλ., συναφώς, απόφαση της 15ης Οκτωβρίου 2013, European Dynamics Belgium κ.λπ. κατά EMA, T‑638/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:530, σκέψη 68). 74      Η έκταση της υποχρέωσης αιτιολόγησης την οποία υπέχει η αναθέτουσα αρχή σε περίπτωση που εκτιμά ότι η επιλεγείσα προσφορά δεν φαίνεται υπερβολικά χαμηλή είναι περιορισμένη, όπως προκύπτει από τους εκτεθέντες στη σκέψη 71 ανωτέρω κανόνες που διέπουν τις υπερβολικά χαμηλές προσφορές και, ειδικότερα, από το ότι η αναθέτουσα αρχή οφείλει να προβεί μόνο σε εκ πρώτης όψεως εκτίμηση του εάν οι προσφορές είναι υπερβολικά χαμηλές. Πράγματι, η υποχρέωση της αναθέτουσας αρχής να εκθέτει λεπτομερώς τους λόγους για τους οποίους ορισμένη προσφορά δεν φαίνεται, κατά την άποψή της, υπερβολικά χαμηλή δεν συμβαδίζει με τη διάκριση μεταξύ των δύο σταδίων της εξέτασης που προβλέπεται από το άρθρο 151 του κανονισμού εφαρμογής (απόφαση της 4ης Ιουλίου 2017, European Dynamics Luxembourg κ.λπ. κατά Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, T‑392/15, EU:T:2017:462, σκέψη 92). 75      Πράγματι, όταν η αναθέτουσα αρχή επιλέγει ορισμένη προσφορά, δεν υποχρεούται να αναφέρει ρητώς, απαντώντας σε οποιοδήποτε αίτημα αιτιολόγησης της υποβάλλεται δυνάμει του άρθρου 113, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού, τους λόγους για τους οποίους η επιλεγείσα προσφορά δεν φαίνεται, κατά την άποψή της, υπερβολικά χαμηλή. Συγκεκριμένα, εφόσον η εν λόγω προσφορά επιλεγεί από την αναθέτουσα αρχή, συνάγεται εμμέσως πλην σαφώς ότι η αναθέτουσα αρχή θεώρησε ότι δεν υπήρχαν ενδείξεις ότι η εν λόγω προσφορά είναι υπερβολικά χαμηλή (απόφαση της 4ης Ιουλίου 2017, European Dynamics Luxembourg κ.λπ. κατά Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, T‑392/15, EU:T:2017:462, σκέψη 93). 76      Υπό το πρίσμα των ανωτέρω σκέψεων πρέπει να εξεταστεί εάν η Επιτροπή εκπλήρωσε την υποχρέωση αιτιολόγησης που υπέχει όσον αφορά τη διαπίστωσή της ότι καμία υπερβολικά χαμηλή προσφορά δεν υποβλήθηκε στο πλαίσιο της επίμαχης διαδικασίας διαγωνισμού. 77      Σημειωτέον ότι, αν και το άρθρο 151 του κανονισμού εφαρμογής δεν ορίζει κάποιο αντικειμενικά ποσοτικοποιημένο κριτήριο αναφοράς ή κατώτατο όριο, ώστε η χαμηλότερη από αυτό προσφερόμενη τιμή να μπορεί να θεωρηθεί υπερβολικά χαμηλή, εντούτοις η συγγραφή υποχρεώσεων του επίμαχου διαγωνισμού περιείχε, εντός πλαισίου στο σημείο 6.3.2.5, που φέρει τον τίτλο «Υπόδειγμα για την οικονομική αξιολόγηση», ένα σχόλιο σχετικά με τις υπερβολικά χαμηλές προσφορές. Κατά το σχόλιο αυτό, προκειμένου να αποφευχθεί η υποβολή προσφορών με υπερβολικά χαμηλές τιμές, εάν μια οικονομική προσφορά είναι χαμηλότερη του 30 % του μέσου όρου των λοιπών παραδεκτών από τεχνική άποψη προσφορών, εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια της Επιτροπής να ζητήσει διευκρινίσεις και αναλυτικά στοιχεία, καθώς και στοιχεία που καθιστούν δυνατή την επαλήθευση του μισθολογικού κόστους και της τήρησης της ισχύουσας εργατικής νομοθεσίας. 78      Με την αίτηση συμπληρωματικών πληροφοριών, οι προσφεύγουσες ζήτησαν από την Επιτροπή να τους ενημερώσει εάν είχε εξετάσει το ενδεχόμενο να έχουν υποβληθεί μία ή περισσότερες υπερβολικά χαμηλές προσφορές. 79      Με έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2015, η Επιτροπή γνωστοποίησε στις προσφεύγουσες ότι είχε απευθυνθεί σε δύο από τις τρεις νικήτριες κοινοπραξίες, ζητώντας τους πρόσθετες διευκρινίσεις. Η Επιτροπή διευκρίνισε ότι, λαμβανομένων υπόψη των απαντήσεων που έλαβε, η επιτροπή αξιολόγησης έκρινε ικανοποιητικά τα στοιχεία και τα έγγραφα που υποβλήθηκαν από τις κοινοπραξίες αυτές. 80      Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι το ερώτημα των προσφευγουσών προς την Επιτροπή δεν αφορούσε τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή εκτίμησε ότι δεν είχε υποβληθεί υπερβολικά χαμηλή προσφορά, αλλά το εάν η Επιτροπή είχε λάβει υπόψη της το ενδεχόμενο να έχει υποβληθεί μια υπερβολικά χαμηλή προσφορά. 81      Εξ αυτού συνάγεται ότι, λαμβανομένης υπόψη της προαναφερθείσας στη σκέψη 79 ανωτέρω απάντησης της Επιτροπής, ουδόλως μπορεί να της προσαφθεί έλλειψη αιτιολογίας. 82      Εξάλλου, στο μέτρο που, με την επιχειρηματολογία τους, οι προσφεύγουσες επιδιώκουν στην πραγματικότητα να αμφισβητήσουν το βάσιμο των σχολίων της επιτροπής αξιολόγησης, η εν λόγω επιχειρηματολογία πρέπει κατ’ ανάγκην να απορριφθεί στο πλαίσιο του υπό κρίση λόγου ακυρώσεως, ο οποίος αφορά παραβίαση της υποχρέωσης αιτιολόγησης, βάσει της παρατιθέμενης στη σκέψη 29 ανωτέρω νομολογίας. 83      Εν πάση περιπτώσει, πρώτον, ακόμη και αν το επιχείρημα των προσφευγουσών ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι προσάπτεται στην Επιτροπή ότι δεν παρέθεσε τον λόγο για τον οποίον κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υποβλήθηκε υπερβολικά χαμηλή προσφορά, υπενθυμίζεται ότι, κατά τη νομολογία που παρατίθεται στη σκέψη 75 ανωτέρω, εφόσον η αναθέτουσα αρχή επιλέξει μια προσφορά, συνάγεται εμμέσως πλην σαφώς ότι η αναθέτουσα αρχή θεώρησε ότι δεν υπήρχαν ενδείξεις περί του ότι η εν λόγω προσφορά ήταν υπερβολικά χαμηλή. 84      Δεύτερον, όπως επισήμανε η Επιτροπή με το υπόμνημα αντικρούσεως, χωρίς οι προσφεύγουσες να το αμφισβητήσουν, καμία από τις υποβληθείσες προσφορές δεν ήταν χαμηλότερη του ορίου του 30 % που μνημονεύεται στη σκέψη 77 ανωτέρω. Εξάλλου, απαντώντας σε ερώτηση του Γενικού Δικαστηρίου κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η Επιτροπή επισήμανε ορθώς ότι η υποβολή ερωτήσεων σε δύο από τους τρεις επιλεγέντες διαγωνιζομένους δεν αντιφάσκει προς τη διαπίστωση ότι δεν υποβλήθηκε προσφορά χαμηλότερη από το όριο αυτό, αλλά αποδεικνύει απλώς ότι διενήργησε επιμελώς την εξέταση των προσφορών που έλαβε, ιδίως για λόγους εσωτερικής οργάνωσης. 85      Τρίτον, στο έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2015, η Επιτροπή αναφέρει ότι, κατά την αξιολόγηση των προσφορών, υπέβαλε ερωτήσεις σε δύο διαγωνιζομένους σχετικά με ορισμένα στοιχεία της προσφοράς τους. Η Επιτροπή κοινοποίησε στις προσφεύγουσες τις ερωτήσεις που είχε υποβάλει στους διαγωνιζομένους αυτούς και, επομένως, οι προσφεύγουσες είχαν τη δυνατότητα να κατανοήσουν τη συλλογιστική που ακολούθησε η Επιτροπή για να καταλήξει στην εκτίμηση ότι δεν υποβλήθηκε υπερβολικά χαμηλή προσφορά. 86      Τέταρτον, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 71 ανωτέρω, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαιτεροτήτων αμφοτέρων των σταδίων της ανάλυσης των προσφορών που προβλέπεται στο άρθρο 151 του κανονισμού εφαρμογής, η υποχρέωση αιτιολόγησης που υπέχει η Επιτροπή κατά το στάδιο της αξιολόγησης έχει περιορισμένη έκταση και, επομένως, ουδόλως οφείλει να εκθέσει λεπτομερώς για ποιο λόγο θεώρησε ότι η προσφορά δεν φαινόταν υπερβολικά χαμηλή ούτε βέβαια να παραθέσει συγκεκριμένα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τις τεχνικές και τις οικονομικές πτυχές της εν λόγω προσφοράς. 87      Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί, όπως και, κατά συνέπεια, ο πρώτος λόγος ακυρώσεως στο σύνολό του. Επί του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, ο οποίος αφορά πρόδηλα σφάλματα εκτίμησης 88      Οι προσφεύγουσες φρονούν ότι η Επιτροπή παραβίασε τα «συμβατικά έγγραφα» και το δίκαιο της Ένωσης, λαμβανομένων υπόψη των διαφόρων πρόδηλων σφαλμάτων της επιτροπής αξιολόγησης όσον αφορά την αξιολόγηση της προσφοράς τους για το τμήμα 3 υπό το πρίσμα των κριτηρίων ανάθεσης 6.1, πρώτη, δεύτερη, τρίτη και τέταρτη περίπτωση, και 6.2, πρώτη, τρίτη και τέταρτη περίπτωση. 89      Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία των προσφευγουσών. 90      Επισημαίνεται, καταρχάς, ότι τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμοί της Ένωσης διαθέτουν ευρεία διακριτική ευχέρεια όσον αφορά τα στοιχεία που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τη σύναψη σύμβασης κατόπιν διαγωνισμού και ότι ο έλεγχος του Γενικού Δικαστηρίου πρέπει να περιορίζεται στον έλεγχο της τήρησης των κανόνων διαδικασίας και αιτιολόγησης καθώς και στον έλεγχο του υποστατού των πραγματικών περιστατικών, της έλλειψης σοβαρών και πρόδηλων σφαλμάτων και της έλλειψης κατάχρησης εξουσίας (βλ., συναφώς, αποφάσεις της 23ης Νοεμβρίου 1978, Agence européenne d’intérims κατά Επιτροπής, 56/77, EU:C:1978:208, σκέψη 20, της 17ης Δεκεμβρίου 1998, Embassy Limousines & Services κατά Κοινοβουλίου, T‑203/96, EU:T:1998:302, σκέψη 56, και της 9ης Σεπτεμβρίου 2010, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά ΕΚΠΝΤ, T‑63/06, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2010:368, σκέψη 73). 91      Συνεπώς, το Γενικό Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να προβεί σε νέα αξιολόγηση των προσφορών των επιλεγέντων διαγωνιζομένων ούτε να βαθμολογήσει εκ νέου τις προσφορές αυτές ως προς τα τεχνικά κριτήρια ανάθεσης [βλ., συναφώς, απόφαση της 8ης Ιουλίου 2015, European Dynamics Luxembourg κ.λπ. κατά Επιτροπής, T‑536/11, EU:T:2015:476, σκέψη 85 (μη δημοσιευθείσα)]. 92      Οι αιτιάσεις που προέβαλαν οι προσφεύγουσες κατά των σχολίων που διατύπωσε η επιτροπή αξιολόγησης κατά την αξιολόγηση των προσφορών τους και των προσφορών των λοιπών επιλεγέντων διαγωνιζομένων πρέπει να εξεταστούν βάσει των επισημάνσεων αυτών. –       Επί της αξιολογήσεως του κριτηρίου ανάθεσης 6.1, πρώτη περίπτωση, το οποίο αφορά την κατανόηση, από τους συμμετέχοντες, των επιβαλλόμενων από την αναθέτουσα αρχή απαιτήσεων 93      Το κριτήριο ανάθεσης 6.1, πρώτη περίπτωση, αφορά την κατανόηση, από τους συμμετέχοντες, των επιβαλλόμενων από την αναθέτουσα αρχή απαιτήσεων. 94      Οι προσφεύγουσες επισημαίνουν ότι η επιτροπή αξιολόγησης διατύπωσε το ακόλουθο σχόλιο: «Organizational requirements are translated to Order Processing and not into a technological organization.» («Οι οργανωτικές απαιτήσεις μετατρέπονται σε σειρά διεκπεραίωσης και όχι σε τεχνολογική οργάνωση.») 95      Οι προσφεύγουσες φρονούν ότι το σχόλιο που παρατίθεται στη σκέψη 94 ανωτέρω δεν αληθεύει ως προς την προσφορά τους, η οποία ανταποκρινόταν, στο σημείο 1.1, στις τεχνολογικές απαιτήσεις και κατόπιν, στο σημείο 1.2, στις οργανωτικές απαιτήσεις, οι οποίες αφορούν τους προτεινόμενους τρόπους οργάνωσης της υλοποίησης της επικείμενης σύμβασης-πλαισίου. 96      Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία των προσφευγουσών. 97      Κατ’ αρχάς, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το σχόλιο στο οποίο αναφέρονται οι προσφεύγουσες και το οποίο παρατίθεται στη σκέψη 94 ανωτέρω δεν αποτελεί παρά μεμονωμένο απόσπασμα του σχολίου της επιτροπής αξιολόγησης, το οποίο είναι περισσότερο αναλυτικό και εμπεριστατωμένο. Συγκεκριμένα, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 58 ανωτέρω, το πλήρες σχόλιο έχει ως εξής: «Business domains and technical requirement merely rephrased, very superficial, high helicopter description. Not much structure (and looks like one big text), almost a copy paste from Τender Specifications. Technical domains are mentioned but not really connected how ED will bring us added value. Organizational requirements are translated to Order Processing and not into a technological organization. Challenges are transition mgt, knowledge competence + evolution but only treated high level in half a page.» [«Απλή γενική, επιφανειακή αναδιατύπωση των τομέων δραστηριότητας και των τεχνικών απαιτήσεων. Όχι ιδιαίτερα δομημένη παρουσίαση (συνολικά μοιάζει με ένα μεγάλο κείμενο), πρόκειται σχεδόν για αντιγραφή της συγγραφής υποχρεώσεων. Γίνεται μνεία των τεχνικών τομέων, χωρίς όμως πραγματική μνεία του τρόπου κατά τον οποίον η ED πρόκειται να μας παράσχει προστιθέμενη αξία. Οι οργανωτικές απαιτήσεις μετατρέπονται σε σειρά διεκπεραίωσης και όχι σε τεχνολογική οργάνωση. Προκλήσεις είναι διαχείριση της μετάβασης, γνώση, ικανότητα + εξέλιξη, αλλά εκτίθενται σε γενικές μόνο γραμμές σε μισή σελίδα.»] 98      Εν συνεχεία, σχετικά με το επιχείρημα που παρατίθεται στη σκέψη 95 ανωτέρω, επισημαίνεται ότι, όσον αφορά το σχόλιο που παρατίθεται στη σκέψη 97 ανωτέρω, η επιτροπή αξιολόγησης αναφέρθηκε στις τεχνικές απαιτήσεις για τις οποίες έκαναν λόγο οι προσφεύγουσες, κρίνοντας, όμως, ότι αυτές παρουσιάστηκαν κατά τρόπο πολύ επιφανειακό, χωρίς κατανοητή κατάταξη ή διάρθρωση. Η επιτροπή αξιολόγησης εκτίμησε, ακόμη, ότι η περιγραφή των εν λόγω τεχνικών απαιτήσεων ήταν, στην πραγματικότητα, παραφραστική, καθώς επαναλάμβανε απλώς και επαναδιατύπωνε τα διαλαμβανόμενα στην επίμαχη συγγραφή υποχρεώσεων. 99      Τέλος, όσον αφορά την περιγραφή των οργανωτικών απαιτήσεων, η επιτροπή αξιολόγησης έκρινε ότι οι προκλήσεις περιγράφονταν συνοπτικά και ότι η ανάπτυξή τους καταλάμβανε ουσιαστικά μισή μόνο σελίδα. Η επιτροπή αξιολόγησης κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα εκτεθέντα ως σύνολο δεν ήταν ούτε ιδιαίτερα αναλυτικά ούτε πειστικά. 100    Επισημαίνεται, ακόμη, ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, το σχόλιο που αφορά το κριτήριο ανάθεσης 6.1, πρώτη περίπτωση, αντιστοιχεί πράγματι στα στοιχεία της προσφοράς τους. Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι η εκτίμηση της Επιτροπής δεν ήταν προδήλως εσφαλμένη ως προς το κριτήριο αυτό. –       Επί της αξιολογήσεως του κριτηρίου ανάθεσης 6.1, δεύτερη περίπτωση, το οποίο αφορά τη συνολική προσέγγιση και τη μεθοδολογία 101    Το κριτήριο ανάθεσης 6.1, δεύτερη περίπτωση, αφορά τη συνολική προσέγγιση και τη μεθοδολογία που επρόκειτο να χρησιμοποιηθεί για την παροχή υπηρεσιών όσον αφορά το τμήμα 3, τα σχέδια διαχείρισης και τις ορθές πρακτικές σχετικά με την ενσωμάτωση των συστημάτων και τις υπηρεσίες υποστήριξης. 102    Οι προσφεύγουσες επισημαίνουν ότι η επιτροπή αξιολόγησης διατύπωσε το ακόλουθο σχόλιο: «Overall too much ITIL oriented; Overview high level; Project mgt theory Not applied at client level or in ED? Focus on support mostly.» («Εν γένει, υπερβολικά προσανατολισμένη σε ITIL· Γενικόλογη επισκόπηση· Θεωρία διαχείρισης έργων […] Δεν έχει εφαρμοστεί σε επίπεδο πελάτη ή στην ED; Επικεντρώνεται κυρίως στην υποστήριξη.») 103    Οι προσφεύγουσες φρονούν ότι η χρήση της Information Technology Infrastructure Library (ITIL, βιβλιοθήκης υποδομής τεχνολογίας πληροφοριών), η οποία αποτελεί μια ευρέως χρησιμοποιούμενη βιβλιοθήκη πληροφορικής όσον αφορά τις υποδομές για τις τεχνολογίες των πληροφοριών, έπρεπε να θεωρηθεί ως θετικό στοιχείο της προσφοράς τους. 104    Περαιτέρω, όσον αφορά το σχόλιο που διατυπώθηκε από την επιτροπή αξιολόγησης σχετικά με το κριτήριο ανάθεσης 6.1, δεύτερη περίπτωση, «focus on support mostly» («επικεντρώνεται κυρίως στην υποστήριξη»), οι προσφεύγουσες προβάλλουν ότι το σχόλιο αυτό είναι αόριστο και διφορούμενο. Επιπλέον, οι προσφεύγουσες επισημαίνουν ότι στην προσφορά τους γίνεται αναφορά στο ζήτημα της υποστήριξης. Θεωρούν, συνεπώς, ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε πρόδηλο σφάλμα εκτίμησης, συνέπεια του οποίου ήταν η χαμηλή βαθμολογία της προσφοράς τους (54 με άριστα το 90), γεγονός που επηρέασε σημαντικά την τελική κατάταξή της. Προβάλλουν, επίσης, ότι, όσον αφορά την προσφορά ενός εκ των επιλεγέντων διαγωνιζομένων, η Επιτροπή χρησιμοποίησε το κριτήριο της συμμετοχής σε «DIGIT/EC initiatives» («πρωτοβουλίες της DIGIT/EC»), πράγμα που δεν προβλεπόταν στη συγγραφή υποχρεώσεων. 105    Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία των προσφευγουσών. 106    Επισημαίνεται, καταρχάς, ότι, στο μέτρο που, με την επιχειρηματολογία τους περί ασαφών και διφορούμενων σχολίων, οι προσφεύγουσες προβάλλουν παραβίαση της υποχρέωσης αιτιολόγησης, η επιχειρηματολογία αυτή πρέπει, κατ’ εφαρμογήν της νομολογίας που παρατίθεται στη σκέψη 29 ανωτέρω, να απορριφθεί ως αλυσιτελής στο πλαίσιο του υπό κρίση λόγου ακυρώσεως, ο οποίος αφορά την αμφισβήτηση του βασίμου της προσβαλλόμενης απόφασης, ισχύουν δε τα προεκτεθέντα στη σκέψη 61 ανωτέρω σχετικά με την τήρηση εν προκειμένω της υποχρέωσης αιτιολόγησης. 107    Περαιτέρω, ως προς την αναφορά στην ITIL, οι προσφεύγουσες παραλείπουν τα επιπλέον αποσπάσματα του σχολίου της επιτροπής αξιολόγησης, από τα οποία προκύπτει ότι οι προσφεύγουσες κυρίως περιγράφουν, στην προσφορά τους, τη διαχείριση των υπηρεσιών, η οποία δεν καλύπτει το σύνολο των απαιτήσεων που συνδέονται με το έργο STIS IV. 108    Επιπλέον, όπως ορθώς επισημαίνει η Επιτροπή, η χρήση της ITIL δεν αρκεί για την εκπλήρωση των τεχνικών απαιτήσεων του τμήματος 3. Συγκεκριμένα, η συνιστώμενη τεχνική αρχιτεκτονική ήταν πολυεπίπεδη και, όπως αναφέρεται στη συγγραφή υποχρεώσεων, στηριζόταν σε «object oriented analysis, design and programming best practices» («πρακτικές ανάλυσης, σχεδιασμού και προγραμματισμού προσανατολισμένες στο αντικείμενο»). 109    Επιπλέον, η συγγραφή υποχρεώσεων προέβλεπε ρητώς ότι η μεθοδολογική προσέγγιση για την ανάπτυξη και τη διαχείριση των πληροφοριακών συστημάτων στηριζόταν σε πλείονες άλλες μεθόδους, στις οποίες δεν συγκαταλεγόταν η ITIL. 110    Εξάλλου, όσον αφορά την αιτίαση των προσφευγουσών ως προς το σχόλιο που βασίζεται κυρίως στην έκφραση «focus on support mostly» («επικεντρώνεται κυρίως στην υποστήριξη»), αντιθέτως προς όσα προβάλλουν οι προσφεύγουσες, το σχόλιο αυτό δεν συνδέεται με τον αριθμό των σελίδων ούτε με το ποσοστό που καταλαμβάνει στην προσφορά τους το σχετικό με την υποστήριξη τμήμα, αλλά, αντιθέτως, από το σχόλιο αυτό προκύπτει ότι αναπτύχθηκε κατά κύριο λόγο μόνον το ζήτημα της υποστήριξης, ενώ στη συγγραφή υποχρεώσεων γίνεται λόγος για κατάρτιση ορθών πρακτικών και συστάσεων όσον αφορά τα εργαλεία πληροφορικής για την ανάπτυξη και τη διαχείριση πληροφοριακών συστημάτων. 111    Σημειωτέον, επίσης, ότι η προσθήκη ενός ερωτηματικού στο τέλος ενός από τα σχόλια της επιτροπής αξιολόγησης ουδόλως σημαίνει ότι το εν λόγω σχόλιο δεν περιλαμβάνει τελική εκτίμηση. Αντιθέτως, όπως τονίζει η Επιτροπή, η προσθήκη ενός ερωτηματικού μπορεί κάλλιστα, εν προκειμένω, να αποτυπώνει τη δυσχέρεια της επιτροπής αξιολόγησης να αντιληφθεί πού, πότε και πώς θα εφαρμοστεί η θεωρία διαχείρισης του έργου που περιγράφεται στο οικείο κριτήριο. 112    Επομένως, οι προσφεύγουσες δεν μπόρεσαν να κλονίσουν το συμπέρασμα της Επιτροπής ότι η προσφορά τους δεν πληρούσε, όσον αφορά το κριτήριο ανάθεσης 6.1, δεύτερη περίπτωση, τις τεχνικές απαιτήσεις που προβλέπονται για το τμήμα 3 και διευκρινίζονται στη συγγραφή υποχρεώσεων. 113    Τέλος, όσον αφορά την αιτίαση των προσφευγουσών σχετικά με την προσφορά ενός εκ των επιλεγέντων διαγωνιζομένων, ως προς την οποία η αναθέτουσα αρχή έλαβε υπόψη τη συμμετοχή του διαγωνιζομένου σε άλλες συμβάσεις με τη Γενική Διεύθυνση (ΓΔ) «Πληροφορική» (στο εξής: DIGIT), επισημαίνεται ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, η επιτροπή αξιολόγησης ουδόλως έθεσε νέο κριτήριο, αλλά απλώς επισήμανε ότι η πείρα και η τεχνογνωσία που έχουν αποκτηθεί στο παρελθόν μπορεί να είναι χρήσιμες στο πλαίσιο πολλών σχεδιαζόμενων πρωτοβουλιών της DIGIT. Επομένως, η επιτροπή αξιολόγησης αναφέρθηκε απλώς στα διαλαμβανόμενα στη συγγραφή υποχρεώσεων, και συγκεκριμένα στο εξής σημείο: «The Information Systems Infrastructure product family management plays also an important role in the realisation of several initiatives within DIGIT’s Open Source Strategy» («Η διαχείριση της οικογένειας προϊόντων Υποδομής Πληροφοριακών Συστημάτων διαδραματίζει επίσης σημαντικό ρόλο στην υλοποίηση πλειόνων πρωτοβουλιών της στρατηγικής Open Source της DIGIT»). 114    Βάσει του συνόλου των προεκτεθέντων, η Επιτροπή δεν υπέπεσε σε πρόδηλο σφάλμα εκτίμησης κατά την αξιολόγηση της προσφοράς των προσφευγουσών βάσει του κριτηρίου ανάθεσης 6.1, δεύτερη περίπτωση. –       Επί της αξιολογήσεως του κριτηρίου ανάθεσης 6.1, τρίτη περίπτωση, το οποίο αφορά τις εσωτερικές διαδικασίες των διαγωνιζομένων 115    Το κριτήριο ανάθεσης 6.1, τρίτη περίπτωση, αφορά τις εσωτερικές διαδικασίες των διαγωνιζομένων και τις μεθόδους που θα εφαρμοστούν για την παροχή των υπηρεσιών που ζητούνται στο πλαίσιο του τμήματος 3, με την απαιτούμενη ταχύτητα και ευελιξία και με παράλληλη εξασφάλιση σταθερά υψηλού επιπέδου ποιότητας. 116    Σχετικά με το προαναφερθέν στη σκέψη 115 κριτήριο, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η επιτροπή αξιολόγησης διατύπωσε το ακόλουθο σχόλιο: «No coaching, KM, COP, trainings, besides ECO system [...] mostly administrative processes.» («Χωρίς καθοδήγηση, ΚΜ, COP, επαγγελματική κατάρτιση, πέραν του συστήματος ECO [...] κυρίως διοικητικές διαδικασίες.») 117    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν, συναφώς, ότι τα στοιχεία που επικαλέστηκε η επιτροπή αξιολόγησης δεν έπρεπε να εξεταστούν στο πλαίσιο του κριτηρίου ανάθεσης 6.1, τρίτη περίπτωση, και ότι, για τον λόγο αυτόν, τα ανέφεραν σε άλλο κεφάλαιο της προσφοράς τους. 118    Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία των προσφευγουσών. 119    Στο πλαίσιο του κριτηρίου ανάθεσης 6.1, τρίτη περίπτωση, κάθε διαγωνιζόμενος έπρεπε να παρουσιάσει «[t]he internal company procedures and methods the tenderer (or the consortium) will put into place to provide the requested services with the required rapidity and flexibility, whilst guaranteeing a constant high level of quality» («[τ]ις εσωτερικές διαδικασίες της επιχείρησης και τις μεθόδους που έχει στη διάθεσή του ο διαγωνιζόμενος (ή η κοινοπραξία) προς εξασφάλιση της παροχής των προβλεπόμενων από τη σύμβαση υπηρεσιών με ταχύτητα και ευελιξία, διασφαλίζοντας ανελλιπώς υψηλό επίπεδο ποιότητας»). Οι τεχνικές αυτές απαιτήσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, ζητήματα διαχείρισης, τεχνικής υποστήριξης, υποδομής, εφοδιασμού, μεταφορών (κατά περίπτωση), καθοδήγησης (coaching) κ.λπ. 120    Εν προκειμένω, από το σχόλιο της επιτροπής αξιολόγησης προκύπτει ότι αυτή εξέτασε την προσφορά των προσφευγουσών και αναζήτησε στοιχεία που αφορούν αποκλειστικά το κριτήριο ανάθεσης 6.1, τρίτη περίπτωση. Επιπλέον, στο πλαίσιο της αξιολόγησης της προσφοράς των προσφευγουσών, όπως προκύπτει από το σχόλιο που παρατίθεται στη σκέψη 116 ανωτέρω, η επιτροπή αξιολόγησης τόνισε ότι η εν λόγω προσφορά παρουσίαζε πολλές ελλείψεις και ότι απουσίαζαν πολλά σχετικά με το συγκεκριμένο κριτήριο στοιχεία. 121    Εξ αυτού συνάγεται ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, η επιτροπή αξιολόγησης δεν εξέτασε στοιχεία ξένα προς το κριτήριο ανάθεσης 6.1, τρίτη περίπτωση. 122    Βάσει του συνόλου των προεκτεθέντων, η Επιτροπή δεν υπέπεσε σε πρόδηλο σφάλμα εκτίμησης κατά την αξιολόγηση της προσφοράς των προσφευγουσών βάσει του κριτηρίου ανάθεσης 6.1, τρίτη περίπτωση. –       Επί της αξιολογήσεως του κριτηρίου ανάθεσης 6.1, τέταρτη περίπτωση, το οποίο αφορά τις εσωτερικές διαδικασίες των διαγωνιζομένων 123    Το κριτήριο ανάθεσης 6.1, τέταρτη περίπτωση, αφορά τα μέτρα υποστήριξης που θα τεθούν σε εφαρμογή από τους διαγωνιζομένους για το προσωπικό τους στο οποίο έχει ανατεθεί η παροχή των προβλεπόμενων στο τμήμα 3 υπηρεσιών. 124    Οι προσφεύγουσες επισημαίνουν, συναφώς, ότι η επιτροπή αξιολόγησης διατύπωσε τα εξής σχόλια: «More a promise about the KB» («πρόκειται μάλλον για υπόσχεση όσον αφορά την τράπεζα γνώσεων») και «no tools» («χωρίς εργαλεία»). 125    Οι προσφεύγουσες φρονούν ότι, όσον αφορά το πρώτο σχόλιο που παρατίθεται στη σκέψη 124 ανωτέρω, η επιτροπή αξιολόγησης δεν σχολιάζει αρνητικά αυτό που προτείνουν (τράπεζα γνώσεων), αλλά επικεντρώνεται στο ότι δεν είναι πραγματικά σε θέση να προσφέρουν αυτό που προτείνουν. Όσον αφορά το δεύτερο σχόλιο που παρατίθεται στη σκέψη 124 ανωτέρω, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι, αντιθέτως προς όσα εκθέτει η επιτροπή αξιολόγησης, η προσφορά τους περιέχει εμπεριστατωμένη παράθεση των προτεινόμενων από αυτές εργαλείων. 126    Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία των προσφευγουσών. 127    Επισημαίνεται ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, από το πρώτο σχόλιο, συνολικά εξεταζόμενο, ήτοι «More a promise about the KB; kind of global infrastructure firgure given (relevance)?» [«Πρόκειται μάλλον για υπόσχεση όσον αφορά την τράπεζα γνώσεων· κάποιου είδους γενική παρουσίαση υποδομής (σημασία;)»], προκύπτει ότι η επιτροπή αξιολόγησης τους προσάπτει ότι δεν είναι σε θέση να τηρήσουν τις δεσμεύσεις που αναλαμβάνουν με την προσφορά τους. Επιπλέον, με το ως άνω σχόλιο δεν αμφισβητείται ότι οι προσφεύγουσες έπρεπε να προτείνουν με την προσφορά τους τράπεζα γνώσεων. 128    Αντιθέτως, η επιτροπή αξιολόγησης υπογράμμισε, πράγματι, ότι η εν λόγω προσφορά δεν περιέχει καμία εξήγηση όσον αφορά τη σχέση μεταξύ της προαναφερθείσας τράπεζας γνώσεων και των STIS IV, που αποτελούν το αντικείμενο του επίμαχου διαγωνισμού. Επιπλέον, η επιτροπή αξιολόγησης διερωτήθηκε ως προς τον συνολικό χαρακτήρα των προταθέντων εργαλείων και τη σημασία της υποστήριξης. 129    Το δεύτερο σχόλιο που παρατίθεται στη σκέψη 124 ανωτέρω, ήτοι «no tools» («χωρίς εργαλεία»), αποτελεί συνέχεια του πρώτου σχολίου που επίσης παρατίθεται στη σκέψη 124, καθόσον αναδεικνύει τις ελλείψεις της προσφοράς των προσφευγουσών. Όπως ορθώς επισημαίνει η Επιτροπή με το υπόμνημα αντικρούσεως, η προσφορά των προσφευγουσών δεν περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, αποσπάσματα καταλόγων ούτε αρχιτεκτονική λογικών πληροφοριών ούτε διασύνδεση με τους ειδικότερους τομείς όπως η ασφάλεια διαδικτύου. 130    Κρίνεται, ως εκ τούτου, απορριπτέο το επιχείρημα των προσφευγουσών ότι η προσφορά τους περιελάμβανε εμπεριστατωμένη παράθεση των προτεινόμενων από αυτές εργαλείων. 131    Βάσει του συνόλου των προεκτεθέντων, η Επιτροπή δεν υπέπεσε σε πρόδηλο σφάλμα εκτίμησης κατά την αξιολόγηση της προσφοράς των προσφευγουσών βάσει του κριτηρίου ανάθεσης 6.1, τέταρτη περίπτωση. –       Επί της αξιολογήσεως του κριτηρίου ανάθεσης 6.2, πρώτη περίπτωση, το οποίο αφορά τον φόρτο εργασίας 132    Το κριτήριο ανάθεσης 6.2, πρώτη περίπτωση, αφορά τον φόρτο εργασίας και αποσκοπεί στην αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίον οι διαγωνιζόμενοι θα παρείχαν ανά πάσα στιγμή πρόσβαση σε επαρκή αριθμό ικανών υποψηφίων για την παροχή των προβλεπόμενων από το τμήμα 3 υπηρεσιών, καθώς και τον τρόπο πρόσληψης των υποψηφίων αυτών. 133    Οι προσφεύγουσες επισημαίνουν ότι η επιτροπή αξιολόγησης διατύπωσε το ακόλουθο σχόλιο: «Numbers by profile and by competence domain; no technical pool size mentioned only reproducing numbers mentioned in the call for tender their story stays generic. Nothing concerning peak situations or phasing in.» («Αριθμοί ανά προφίλ και ανά γνωστικό τομέα· δεν αναφέρεται το μέγεθος της δεξαμενής τεχνικών συνεργατών, απλή επανάληψη των αριθμητικών στοιχείων της προκήρυξης, γενικόλογη περιγραφή. Κανένα στοιχείο σχετικά με περιόδους αιχμής ή σταδιακής έναρξης λειτουργίας».) 134    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι, στην προσφορά τους, δεν περιορίστηκαν στην αναπαραγωγή των αριθμητικών στοιχείων που αναφέρονται στην επίμαχη πρόσκληση υποβολής προσφορών, αλλά προσδιορίζουν το μέγεθος της τεχνικής δεξαμενής. Η προσφορά τους περιέχει επίσης πληροφορίες σχετικά με τις περιόδους εντατικής εργασίας και, ως εκ τούτου, θεωρούν ότι έλαβαν υπόψη τους τις περιόδους αιχμής («peaks») της δραστηριότητας. 135    Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία των προσφευγουσών. 136    Όπως ορθώς υποστηρίζει η Επιτροπή, το σχόλιο της επιτροπής αξιολόγησης και, ιδίως, η φράση «their story stays generic» («γενικόλογη περιγραφή») αποτυπώνει με σαφήνεια τη γνώμη της επιτροπής αξιολόγησης ότι η περιγραφή της δεξαμενής προσωπικού είναι υπερβολικά γενική. 137    Συγκεκριμένα, στην προσφορά γίνεται γενικόλογη αναφορά στον συνολικό αριθμό των εξωτερικών συνεργατών, χωρίς να παρατίθενται τα προφίλ τους και χωρίς συσχετισμό με συγκεκριμένους τομείς τεχνογνωσίας των STIS IV. 138    Επιπλέον, η τεχνική προσφορά των προσφευγουσών δεν περιλαμβάνει ούτε ανάλυση για τις περιόδους αιχμής (χρονοπρογραμματισμό, προβλέψεις, αντιστοίχιση με τις ικανότητες των κρίσιμων ειδικοτήτων). 139    Βάσει του συνόλου των προεκτεθέντων, η Επιτροπή δεν υπέπεσε σε πρόδηλο σφάλμα εκτίμησης κατά την αξιολόγηση της προσφοράς των προσφευγουσών βάσει του κριτηρίου ανάθεσης 6.2, πρώτη περίπτωση. –       Επί της αξιολογήσεως του κριτηρίου ανάθεσης 6.2, τρίτη περίπτωση, το οποίο αφορά την κατάρτιση του προσωπικού 140    Στο πλαίσιο του κριτηρίου ανάθεσης 6.2, τρίτη περίπτωση, εξετάζονται οι δράσεις που οι διαγωνιζόμενοι πρόκειται να υλοποιήσουν για την κατάρτιση του προσωπικού τους, μεταξύ άλλων και σε τομείς εκτός της πληροφορικής, όπως είναι η προφορική και γραπτή επικοινωνία. 141    Οι προσφεύγουσες επισημαίνουν, συναφώς, ότι η επιτροπή αξιολόγησης διατύπωσε το εξής σχόλιο: «Rather short, no planning; one outline given as if only one course per category» («Μάλλον σύντομο, δεν υπάρχει σχεδιασμός· δίδεται ένα μόνο περίγραμμα σαν να παρέχεται ένα μόνο σεμινάριο ανά κατηγορία»). 142    Θεωρούν ότι η προσφορά περιείχε επαρκή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με την ανάπτυξη των δεξιοτήτων του προσωπικού τους. Στην προσφορά αναγραφόταν επίσης ότι τα παραδείγματα είναι ενδεικτικά. 143    Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία των προσφευγουσών. 144    Είναι ορθή η επισήμανση της Επιτροπής ότι η προσφορά των προσφευγουσών ήταν πολύ περιορισμένη. Επιπλέον, η επιτροπή αξιολόγησης επισήμανε τις ελλείψεις της προσφοράς τους, ήτοι το ότι η ανάπτυξη προσωπικών και επαγγελματικών δεξιοτήτων δεν αναλύεται επαρκώς ως προς την εκπαίδευση σε άλλους τομείς πλην της πληροφορικής και ότι υπήρχε αναφορά μόνο σε θέματα εξυπηρέτησης πελατών, ομαδικής εργασίας και ικανοτήτων γραπτής και προφορικής επικοινωνίας, χωρίς οι προσφεύγουσες να μπορέσουν να αντικρούσουν τις διαπιστώσεις αυτές. 145    Εξάλλου, όσον αφορά την εισαγωγική εκπαίδευση («induction»), οι προσφεύγουσες, ενώ αναφέρουν ότι υπάρχει σχετική παρουσίαση στην προσφορά τους, εντούτοις παραθέτουν ως απόσπασμα της απάντησής τους ένα εντελώς διαφορετικό και πλήρως διακριτό τμήμα του ερωτηματολογίου. 146    Εξάλλου, με το σχόλιο «no induction, no leadership, no personal stress, no delivery methods» («δεν υπάρχουν εισαγωγική εκπαίδευση, ηγετική ομάδα, προσωπική πίεση, μέθοδοι διδασκαλίας»), η επιτροπή αξιολόγησης επισήμανε με σαφήνεια τις ελλείψεις της προσφοράς των προσφευγουσών όσον αφορά το περιεχόμενο της απάντησής τους σχετικά με το κριτήριο ανάθεσης 6.2, τρίτη περίπτωση. Δεν μπορεί να προσαφθεί στην Επιτροπή ότι δεν αναζήτησε σε άλλα χωρία της προσφοράς στοιχεία τα οποία ενδεχομένως αφορούσαν το συγκεκριμένο κριτήριο. 147    Βάσει του συνόλου των προεκτεθέντων, η Επιτροπή δεν υπέπεσε σε πρόδηλο σφάλμα εκτίμησης κατά την αξιολόγηση της προσφοράς των προσφευγουσών βάσει του κριτηρίου ανάθεσης 6.2, τρίτη περίπτωση. –       Επί της αξιολογήσεως του κριτηρίου ανάθεσης 6.2, τέταρτη περίπτωση, το οποίο αφορά τις αλλαγές του προσωπικού 148    Το κριτήριο ανάθεσης 6.2, τέταρτη περίπτωση, αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα οργανωθούν οι διαγωνιζόμενοι ώστε να διασφαλιστεί ότι οι αλλαγές του προσωπικού δεν θα επηρεάζουν δυσμενώς την παροχή των προβλεπόμενων από το τμήμα 3 υπηρεσιών. 149    Οι προσφεύγουσες επισημαίνουν συναφώς ότι η επιτροπή αξιολόγησης ανέφερε ότι είχαν προτείνει (σε περίπτωση που δεν μπορούσαν να διασφαλίσουν την ανάθεση της υπηρεσίας εντός 10 ημερών) 15 ημέρες για εκπαίδευση αντί για 20. Η επιτροπή αξιολόγησης διατύπωσε επίσης το ακόλουθο σχόλιο: «Nothing at all about motivating staff or how to keep staff onboard. No HR approach (motivation). A bit contractual terms rephrasing. Pool but not zooming into competences. Stays short, no details, no money (salary compensation). Short stories; nothing really STIS specific.» [«Κανένα στοιχείο όσον αφορά τα κίνητρα ή τη διατήρηση του προσωπικού. Όχι HR προσέγγιση (παροχή κινήτρων). Φαίνεται σαν επανάληψη των συμβατικών όρων. Δεξαμενή προσωπικού, χωρίς συγκεκριμένες αναφορές σε ικανότητες. Παραμένει συνοπτική, χωρίς αναλυτικά στοιχεία και στοιχεία για τις αμοιβές (μισθολογικές απολαβές). Συνοπτικό ιστορικό· τίποτα που να αφορά πραγματικά τις STIS.»] 150    Οι προσφεύγουσες φρονούν ότι το κριτήριο ανάθεσης 6.2, τέταρτη περίπτωση, αφορά την πολιτική της εταιρίας και τους τρόπους διαχείρισης των αλλαγών του προσωπικού και δεν αφορά τα συγκεκριμένα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την πρόληψη τέτοιων αλλαγών. Αντιθέτως, κατά τις προσφεύγουσες, εάν θεωρηθεί ότι το κριτήριο αυτό αφορά τα μέτρα πρόληψης των αλλαγών του προσωπικού, πρόκειται για άλλο κριτήριο. 151    Μολονότι η Επιτροπή δεν αμφισβήτησε το επιχείρημα των προσφευγουσών με τα δικόγραφά της ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, επισημαίνεται ότι, όπως προκύπτει από την ευρεία διατύπωση του κριτηρίου ανάθεσης 6.2, τέταρτη περίπτωση, το κριτήριο αυτό μπορεί να αφορά τόσο την πολιτική της εταιρίας και τους τρόπους διαχείρισης των αλλαγών προσωπικού όσο και τα συγκεκριμένα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την πρόληψη αυτών των αλλαγών. Λαμβάνοντας, επίσης, υπόψη τη διατύπωση του κριτηρίου αυτού και τον επιδιωκόμενο σκοπό, ήτοι την παροχή των προβλεπόμενων στο τμήμα 3 υπηρεσιών, δεν είναι υποστηρίξιμη η θέση των προσφευγουσών ότι το κριτήριο αυτό αφορά μόνο την πολιτική της εταιρίας καθώς και τον τρόπο διαχείρισης των αλλαγών στο προσωπικό. 152    Εν πάση περιπτώσει, ακόμη και αν υποτεθεί ότι το κριτήριο ανάθεσης 6.2, τέταρτη περίπτωση, αφορούσε μόνον την πολιτική της εταιρίας και τους τρόπους διαχείρισης των αλλαγών του προσωπικού, όπως υποστήριξαν οι προσφεύγουσες (βλ. σκέψη 150 ανωτέρω), επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το σχόλιο της επιτροπής αξιολόγησης επισημαίνει τις αδυναμίες τις προσφοράς τους ως προς το σημείο αυτό, ως εξής: «No HR approach» («όχι HR προσέγγιση»), «pool but not zooming into competences» («δεξαμενή προσωπικού, χωρίς συγκεκριμένες αναφορές σε ικανότητες»), «stays short, no details» («παραμένει συνοπτική, χωρίς αναλυτικά στοιχεία») και «nothing really STIS specific» («τίποτα που να αφορά πραγματικά τις STIS»). 153    Βάσει του συνόλου των προεκτεθέντων, η Επιτροπή δεν υπέπεσε σε πρόδηλο σφάλμα εκτίμησης κατά την αξιολόγηση της προσφοράς των προσφευγουσών βάσει του κριτηρίου ανάθεσης 6.2, τέταρτη περίπτωση. 154    Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των ανωτέρω σκέψεων, ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί. Επί του τρίτου λόγου ακυρώσεως, ο οποίος αφορά παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης 155    Με το υπόμνημα απαντήσεως, οι προσφεύγουσες προβάλλουν, για πρώτη φορά, λόγο ακυρώσεως τον οποίον χαρακτηρίζουν οι ίδιες ως νέο και ο οποίος αφορά δυσμενή μεταχείριση απορρέουσα από το γεγονός ότι, όσον αφορά το κριτήριο ανάθεσης 6.1, δεύτερη περίπτωση, η επιτροπή αξιολόγησης βαθμολόγησε τον επιλεγέντα διαγωνιζόμενο με υψηλότερο βαθμό λόγω της προηγούμενης πείρας του, χωρίς αυτό να προβλέπεται στη συγγραφή υποχρεώσεων. 156    Υπενθυμίζεται ότι, όπως προκύπτει από τις συνδυασμένες διατάξεις του άρθρου 76, στοιχείο δʹ, και του άρθρου 84, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, το εισαγωγικό της δίκης έγγραφο πρέπει να αναφέρει το αντικείμενο της διαφοράς και να περιλαμβάνει συνοπτική έκθεση των ισχυρισμών των οποίων γίνεται επίκληση, ενώ απαγορεύεται η προβολή νέων ισχυρισμών κατά τη διάρκεια της δίκης, εκτός και αν οι ισχυρισμοί αυτοί στηρίζονται σε νομικά και πραγματικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία. 157    Το Γενικό Δικαστήριο κρίνει ότι ο νέος αυτός λόγος, ο οποίος προβλήθηκε κατά τη διάρκεια της δίκης, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ανάπτυξη αρχικώς προβληθέντος λόγου και δεν στηρίζεται σε πραγματικά ή νομικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία. 158    Συγκεκριμένα, από τη νομολογία προκύπτει ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ισχυρισμός στηριζόμενος σε νομικά και πραγματικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία ισχυρισμός που στηρίζεται σε υποτιθέμενη παρανομία την οποία ο προσφεύγων μπορούσε να γνωρίζει και να επικαλεστεί ήδη κατά την άσκηση της προσφυγής (βλ., συναφώς, αποφάσεις της 30ής Σεπτεμβρίου 1982, Amylum κατά Συμβουλίου, 108/81, EU:C:1982:322, σκέψη 25, και της 2ας Μαρτίου 2010, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά EMSA, T‑70/05, EU:T:2010:55, σκέψη 120). 159    Εν προκειμένω, όμως, διαπιστώνεται ότι, κατά τον χρόνο άσκησης της προσφυγής, οι προσφεύγουσες γνώριζαν τους λόγους απόρριψης της προσφοράς τους όσον αφορά το κριτήριο ανάθεσης 6.1, δεύτερη περίπτωση, όπως αυτοί παρατίθενται στην προσβαλλόμενη απόφαση και στο παράρτημά της, καθώς και στο έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2015. Εξάλλου, όσον αφορά το κριτήριο ανάθεσης 6.1, δεύτερη περίπτωση, στο δικόγραφο της προσφυγής οι προσφεύγουσες επισήμαναν μόνον ότι η Επιτροπή είχε υποπέσει σε πρόδηλο σφάλμα εκτίμησης, χωρίς να κάνουν λόγο για παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης. 160    Επομένως, ο τρίτος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος. 161    Από το σύνολο των προεκτεθέντων προκύπτει ότι η προσφυγή ακύρωσης είναι απορριπτέα. Επί της αγωγής αποζημιώσεως 162    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι οι παραβιασθείσες διατάξεις, ήτοι το άρθρο 101, παράγραφος 1, και το άρθρο 113, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού, καθώς και το άρθρο 161, παράγραφος 3, του κανονισμού εφαρμογής, παρέχουν δικαιώματα στους ιδιώτες. Κατ’ αυτές, η παράβαση των διατάξεων αυτών είναι εν προκειμένω κατάφωρη, διότι η Επιτροπή ουδεμία διακριτική ευχέρεια έχει να «παραβιάσει τα συμβατικά έγγραφα» κατά την αξιολόγηση των προσφορών των υποψηφίων. Επιπλέον, η Επιτροπή, με την παράνομη συμπεριφορά της, τους στέρησε την πραγματική ευκαιρία να μετάσχουν σε μια σύννομη διαγωνιστική διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης και να καταταγούν στην πρώτη θέση, με συνέπεια να απολέσουν τη δυνατότητα να είναι εκείνες στις οποίες η Επιτροπή θα απευθυνόταν κατά προτεραιότητα για τη σύναψη των συμβάσεων που αφορούν το τμήμα 3. Οι προσφεύγουσες αποτιμούν κατ’ αποκοπήν τη ζημία που υπέστησαν λόγω απώλειας ευκαιρίας στο ποσό του 1 000 000 ευρώ, εντόκως από την ημερομηνία δημοσιεύσεως της απόφασης που πρόκειται να εκδώσει το Γενικό Δικαστήριο επί της υπό κρίση υποθέσεως. Εν πάση περιπτώσει, για τον καθορισμό της αποζημιώσεως επαφίενται στην κρίση του Γενικού Δικαστηρίου. 163    Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία των προσφευγουσών. 164    Κατά το άρθρο 340, δεύτερο εδάφιο ΣΛΕΕ, η Ένωση υποχρεούται, σύμφωνα με τις γενικές αρχές που είναι κοινές στα δίκαια των κρατών μελών, να αποκαθιστά τη ζημία που προξενούν τα θεσμικά όργανα ή οι υπάλληλοί της κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. 165    Κατά πάγια νομολογία, η στοιχειοθέτηση της εξωσυμβατικής ευθύνης της Ένωσης εξαρτάται από τη συνδρομή ενός συνόλου προϋποθέσεων, ήτοι του παράνομου χαρακτήρα της προσαπτόμενης στα θεσμικά όργανα συμπεριφοράς, της ύπαρξης ζημίας και της ύπαρξης άμεσης αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της προβαλλόμενης συμπεριφοράς και της προβαλλόμενης ζημίας (αποφάσεις της 29ης Σεπτεμβρίου 1982, Oleifici Mediterranei κατά ΕΟΚ, 26/81, EU:C:1982:318, σκέψη 16, και της 9ης Ιουλίου 1999, New Europe Consulting και Brown κατά Επιτροπής, Τ‑231/97, EU:T:1999:146, σκέψη 29). 166    Εξάλλου, εφόσον δεν πληρούται μία από τις προϋποθέσεις που απαριθμούνται στη σκέψη 165 ανωτέρω, η αγωγή απορρίπτεται στο σύνολό της, χωρίς να χρειάζεται να εξεταστούν οι λοιπές προϋποθέσεις της εν λόγω ευθύνης (αποφάσεις της 15ης Σεπτεμβρίου 1994, ΚΥΔΕΠ κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, C‑146/91, EU:C:1994:329, σκέψη 81, της 14ης Οκτωβρίου 1999, Atlanta κατά Ευρωπαϊκής Κοινότητας, C‑104/97 P, EU:C:1999:498, σκέψη 65, και της 10ης Δεκεμβρίου 2009, Antwerpse Bouwwerken κατά Επιτροπής, T‑195/08, EU:T:2009:491, σκέψη 91). 167    Εν προκειμένω, το αίτημα αποζημιώσεως στηρίζεται στις ίδιες παρανομίες που προβλήθηκαν προς στήριξη του αιτήματος ακυρώσεως. Ωστόσο, από την εξέταση του αιτήματος ακυρώσεως προκύπτει ότι οι προσφεύγουσες δεν απέδειξαν παράνομη συμπεριφορά της Επιτροπής. 168    Συνεπώς, δεδομένου ότι δεν πληρούται η προϋπόθεση του παράνομου χαρακτήρα της προσαπτόμενης στην Επιτροπή συμπεριφοράς, η διαπίστωση αυτή αρκεί, εν προκειμένω, για να απορριφθεί το αίτημα αποζημιώσεως ως αβάσιμο, χωρίς να απαιτείται να εξεταστεί η ένσταση απαραδέκτου που προέβαλε η Επιτροπή με το υπόμνημα αντικρούσεως ή η συνδρομή των λοιπών προϋποθέσεων στοιχειοθέτησης της εξωσυμβατικής ευθύνης. 169    Επομένως, το αίτημα αποζημιώσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο και, κατά συνέπεια, η υπό κρίση προσφυγή στο σύνολό της. Επί των δικαστικών εξόδων 170    Κατά το άρθρο 134, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. 171    Εν προκειμένω, δεδομένου ότι οι προσφεύγουσες ηττήθηκαν, πρέπει να καταδικαστούν στα δικαστικά έξοδα, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της Επιτροπής. 172    Ωστόσο, οι προσφεύγουσες ζητούν από το Γενικό Δικαστήριο να καταδικάσει την Επιτροπή στο σύνολο των εξόδων τους, ακόμη και σε περίπτωση απόρριψης της προσφυγής. Κατ’ ουσίαν, οι προσφεύγουσες θεωρούν ότι υποχρεώθηκαν να κινήσουν την παρούσα δίκη λόγω της εσφαλμένης αξιολόγησης της προσφοράς τους, της έλλειψης αιτιολογίας, της παράβασης του δημοσιονομικού κανονισμού, καθώς και του κανονισμού εφαρμογής και των συμβατικών εγγράφων της επίμαχης προκήρυξης του διαγωνισμού πρόσκλησης υποβολής προσφορών. 173    Η Επιτροπή αντικρούει το αίτημα των προσφευγουσών. 174    Κατά το άρθρο 135, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, το Γενικό Δικαστήριο μπορεί να καταδικάσει ακόμη και τον νικήσαντα διάδικο να καταβάλει στον αντίδικο τα έξοδα στα οποία αυτός αναγκάσθηκε να υποβληθεί, εφόσον κρίνει ότι τα έξοδα αυτά προκλήθηκαν χωρίς εύλογη αιτία ή κακοβούλως. 175    Κατά τη νομολογία, η διάταξη αυτή πρέπει να εφαρμόζεται σε περίπτωση που ένα θεσμικό όργανο της Ένωσης συνέβαλε, με τη συμπεριφορά του, στη γένεση της διαφοράς (βλ., συναφώς, αποφάσεις της 19ης Μαρτίου 1997, Oliveira κατά Επιτροπής, T‑73/95, EU:T:1997:39, σκέψεις 51 και 52, και της 14ης Ιουλίου 1997, Interhotel κατά Επιτροπής, T‑81/95, EU:T:1997:117, σκέψεις 81 και 82). 176    Εν προκειμένω, η ανάλυση της συμπεριφοράς της Επιτροπής έναντι των προσφευγουσών δεν δικαιολογεί την καταδίκη της Επιτροπής στα δικαστικά έξοδα δυνάμει του άρθρου 135, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας. 177    Συγκεκριμένα, υπενθυμίζεται ότι από την εξέταση της προσφυγής δεν διαπιστώθηκαν πρόδηλα σφάλματα εκτίμησης κατά την αξιολόγηση των προσφορών των προσφευγουσών. Επιπλέον, δεν διαπιστώθηκε καμία παράβαση της υποχρέωσης αιτιολόγησης. 178    Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η συμπεριφορά της Επιτροπής δεν συνέβαλε στη γένεση της διαφοράς, καθώς ήταν σύμφωνη με τη νομοθεσία της Ένωσης και, συνεπώς, οι προσφεύγουσες δεν ήταν αναγκασμένες να ασκήσουν προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου [βλ., συναφώς, αποφάσεις της 19ης Απριλίου 2012, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑49/09, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2012:186, σκέψη 139, και της 8ης Ιουλίου 2015, European Dynamics Luxembourg κ.λπ. κατά Επιτροπής, T‑536/11, EU:T:2015:476, σκέψη 394 (μη δημοσιευθείσα)]. 179    Επομένως, το αίτημα των προσφευγουσών κρίνεται απορριπτέο. Για τους λόγους αυτούς, ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έκτο τμήμα) αποφασίζει: 1)      Απορρίπτει την προσφυγή-αγωγή. 2)      Καταδικάζει τις European Dynamics Luxembourg SA και Ευρωπαϊκή Δυναμική – Προηγμένα Συστήματα Τηλεπικοινωνιών Πληροφορικής και Τηλεματικής ΑΕ στα δικαστικά έξοδα. Berardis Spielmann Spineanu-Matei Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 26 Απριλίου 2018. Ο Γραμματέας Ο Πρόεδρος E. Coulon G. Berardis *      Γλώσσα διαδικασίας: η ελληνική.