Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία – Προσωρινή απαγόρευση μετάδοσης και αναστολή αδειών για τη μετάδοση του περιεχομένου ορισμένων μέσων ενημέρωσης – Προσωρινή απαγόρευση της διαφήμισης προϊόντων ή υπηρεσιών σε περιεχόμενο που παράγεται ή μεταδίδεται από ορισμένα μέσα ενημέρωσης – Αρμοδιότητα του Συμβουλίου – Ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης – Αναλογικότητα – Υποχρέωση αιτιολογήσεως

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πρώτο πενταμελές τμήμα) της 26ης Μαρτίου 2025 ( 1 ) «Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία – Προσωρινή απαγόρευση μετάδοσης και αναστολή αδειών για τη μετάδοση του περιεχομένου ορισμένων μέσων ενημέρωσης – Προσωρινή απαγόρευση της διαφήμισης προϊόντων ή υπηρεσιών σε περιεχόμενο που παράγεται ή μεταδίδεται από ορισμένα μέσα ενημέρωσης – Αρμοδιότητα του Συμβουλίου – Ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης – Αναλογικότητα – Υποχρέωση αιτιολογήσεως» Στην υπόθεση T‑307/22, A2B Connect BV, με έδρα το Purmerend (Κάτω Χώρες), BIT BV, με έδρα το Ede (Κάτω Χώρες), Freedom Internet BV, με έδρα το Άμστερνταμ (Κάτω Χώρες), εκπροσωπούμενες από τους L. Oranje, J. Spauwen και J. van den Brink, δικηγόρους, προσφεύγουσες, κατά Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκπροσωπούμενου από την S. Lejeune, καθού, υποστηριζόμενου από τη Δημοκρατία της Εσθονίας, εκπροσωπούμενη από την M. Kriisa, από τη Δημοκρατία της Λεττονίας, εκπροσωπούμενη από τις J. Davidoviča, K. Pommere και I. Romanovska, από τη Δημοκρατία της Λιθουανίας, εκπροσωπούμενη από τον K. Dieninis και τη V. Kazlauskaitė-Švenčionienė, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τον J.‑F. Brakeland, τον C. Giolito, τον L. Malferrari και τη M. Carpus Carcea, και από τον Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, εκπροσωπούμενο από τον F. Hoffmeister, τον L. Havas και την M. De Almeida Veiga, παρεμβαίνοντες, ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο πενταμελές τμήμα), συγκείμενο από τους M. van der Woude, Πρόεδρο, R. Mastroianni (εισηγητή), M. Brkan, I. Gâlea και T. Tóth, δικαστές, γραμματέας: A. Μαργέλης, διοικητικός υπάλληλος, έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία, και ιδίως: – το δικόγραφο της προσφυγής, που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 24 Μαΐου 2022, – το υπόμνημα προσαρμογής της προσφυγής, που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 29 Αυγούστου 2022, – τα υπομνήματα παρεμβάσεως της Δημοκρατίας της Εσθονίας, της Δημοκρατίας της Λεττονίας, της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, της Επιτροπής και του Ύπατου Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, τα οποία κατατέθηκαν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 6 Ιανουαρίου 2023, κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 10ης Ιουλίου 2024, εκδίδει την ακόλουθη Απόφαση 1 Με την προσφυγή που άσκησαν δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, οι προσφεύγουσες A2B Connect BV, BIT BV και Freedom Internet BV ζητούν, πρώτον, την ακύρωση της αποφάσεως (ΚΕΠΠΑ) 2022/351 του Συμβουλίου, της 1ης Μαρτίου 2022, για την τροποποίηση της απόφασης 2014/512/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ 2022, L 65, σ. 5) (στο εξής: πρώτη προσβαλλόμενη απόφαση), και του κανονισμού (ΕΕ) 2022/350 του Συμβουλίου, της 1ης Μαρτίου 2022, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 833/2014 σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ 2022, L 65, σ. 1, και διορθωτικό ΕΕ 2022, L 83, σ. 67) (στο εξής: πρώτος προσβαλλόμενος κανονισμός) (στο εξής, από κοινού: πράξεις της 1ης Μαρτίου 2022), και, δεύτερον, τη μερική ακύρωση της αποφάσεως (ΚΕΠΠΑ) 2022/884 του Συμβουλίου, της 3ης Ιουνίου 2022, για την τροποποίηση της απόφασης 2014/512/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ 2022, L 153, σ. 128) (στο εξής: δεύτερη προσβαλλόμενη απόφαση), και του κανονισμού (ΕΕ) 2022/879 του Συμβουλίου, της 3ης Ιουνίου 2022, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 833/2014 σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ 2022, L 153, σ. 53) (στο εξής: δεύτερος προσβαλλόμενος κανονισμός) (στο εξής, από κοινού: πράξεις της 3ης Ιουνίου 2022), κατά το μέρος που οι πράξεις αυτές (στο εξής, όλες από κοινού: προσβαλλόμενες πράξεις) τις αφορούν. Ιστορικό της διαφοράς και μεταγενέστερα της άσκησης της προσφυγής πραγματικά περιστατικά 2 Η υπό κρίση υπόθεση εντάσσεται στο πλαίσιο των περιοριστικών μέτρων που θέσπισε η Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά δράσεις που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας. 3 Οι προσφεύγουσες είναι επιχειρήσεις της κοινωνίας της πληροφορίας, εγκατεστημένες στις Κάτω Χώρες, οι οποίες εμφανίζονται ως πάροχοι υπηρεσιών πρόσβασης στο διαδίκτυο για ιδιώτες, όσον αφορά τη Freedom Internet, ή για επιχειρήσεις, όσον αφορά τις A2B Connect και BIT. 4 Τον Μάρτιο του 2014 η Ρωσική Ομοσπονδία προσάρτησε παρανόμως την Κριμαία καθώς και τη Σεβαστούπολη (Ουκρανία), προβαίνει δε έκτοτε σε συνεχείς ενέργειες αποσταθεροποίησης στην ανατολική Ουκρανία. Απαντώντας στις ενέργειες αυτές, η Ένωση έλαβε περιοριστικά μέτρα λόγω των ενεργειών της Ρωσικής Ομοσπονδίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία, περιοριστικά μέτρα όσον αφορά δράσεις που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας, καθώς και περιοριστικά μέτρα ως απάντηση στην παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας και της Σεβαστούπολης από τη Ρωσική Ομοσπονδία. 5 Συνακόλουθα, στις 17 Μαρτίου 2014 εκδόθηκαν από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης η απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ, σχετικά με περιοριστικά μέτρα όσον αφορά δράσεις που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας (ΕΕ 2014, L 78, σ. 16), και ο κανονισμός (ΕΕ) 269/2014 σχετικά με περιοριστικά μέτρα για ενέργειες που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας (ΕΕ 2014, L 78, σ. 6). 6 Στη συνέχεια, εκδόθηκε η απόφαση 2014/512/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 31ης Ιουλίου 2014, σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ 2014, L 229, σ. 13), για τη θέσπιση στοχευμένων περιοριστικών μέτρων στους τομείς της πρόσβασης στις κεφαλαιαγορές, της άμυνας, των αγαθών διπλής χρήσης και των ευαίσθητων τεχνολογιών, ιδίως στον ενεργειακό τομέα. Εκτιμώντας ότι τα τελευταία αυτά μέτρα ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής της Συνθήκης ΛΕΕ και ότι η εφαρμογή τους απαιτούσε κανονιστική δράση σε επίπεδο Ένωσης, το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΕ) 833/2014, της 31ης Ιουλίου 2014, σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ 2014, L 229, σ. 1), ο οποίος περιέχει λεπτομερέστερες διατάξεις για την εφαρμογή, τόσο στο επίπεδο της Ένωσης όσο και στα κράτη μέλη, των επιταγών της αποφάσεως 2014/512. 7 Στις 24 Φεβρουαρίου 2022 ο Πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας ανήγγειλε τη διεξαγωγή στρατιωτικής επιχείρησης στην Ουκρανία, αυθημερόν δε οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσαν επίθεση κατά της Ουκρανίας σε πλείονες περιοχές της χώρας. 8 Την ίδια ημερομηνία, ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας (στο εξής: Ύπατος Εκπρόσωπος) εξέδωσε δήλωση εξ ονόματος της Ένωσης με την οποία καταδίκασε την εισβολή των ενόπλων δυνάμεων της Ρωσικής Ομοσπονδίας στην Ουκρανία και δήλωσε ότι η αντίδραση της Ένωσης θα περιλαμβάνει τόσο τομεακά όσο και ατομικά περιοριστικά μέτρα. Με τα συμπεράσματα που εξέδωσε κατά την έκτακτη σύνοδό του της ίδιας ημερομηνίας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδίκασε με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο την εν λόγω «απρόκλητη και αδικαιολόγητη επίθεση», εκτιμώντας ότι, με τις παράνομες στρατιωτικές ενέργειές της, για τις οποίες θα πρέπει να λογοδοτήσει, η Ρωσική Ομοσπονδία παραβίαζε κατάφωρα το διεθνές δίκαιο και τις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, που υπεγράφη στο Σαν Φρανσίσκο στις 26 Ιουνίου 1945 (στο εξής: Καταστατικός Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών), και υπονόμευε την ευρωπαϊκή και παγκόσμια ασφάλεια και σταθερότητα. 9 Στο πλαίσιο αυτό, την 1η Μαρτίου 2022 το Συμβούλιο εξέδωσε, βάσει του άρθρου 29 ΣΕΕ, την πρώτη προσβαλλόμενη απόφαση και, βάσει του άρθρου 215 ΣΛΕΕ, τον πρώτο προσβαλλόμενο κανονισμό, προκειμένου να απαγορεύσει συνεχείς και συντονισμένες προπαγανδιστικές ενέργειες που υποστηρίζουν τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσικής Ομοσπονδίας κατά της Ουκρανίας με στόχο την κοινωνία των πολιτών στην Ένωση και τις γειτονικές χώρες μέσω ορισμένων μέσων ενημέρωσης τα οποία τελούν υπό τον μόνιμο άμεσο ή έμμεσο έλεγχο της ηγεσίας της Ρωσικής Ομοσπονδίας, καθόσον οι ενέργειες αυτές συνιστούν απειλή για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια της Ένωσης. 10 Το άρθρο 1, σημείο 1, της πρώτης προσβαλλόμενης απόφασης προσέθεσε στην απόφαση 2014/512 ένα νέο άρθρο 4ζ, το οποίο έχει ως εξής: «1.   Απαγορεύεται σε φορείς η ραδιοτηλεοπτική μετάδοση, η παροχή δυνατότητας ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης ή η διευκόλυνση ή η με άλλο τρόπο συμβολή στη ραδιοτηλεοπτική μετάδοση οποιουδήποτε περιεχομένου από τα νομικά πρόσωπα, τις οντότητες ή τους φορείς που απαριθμούνται στο παράρτημα IX, μεταξύ άλλων μέσω της μετάδοσης ή της διανομής με οποιοδήποτε μέσο, όπως η καλωδιακή τηλεόραση, η δορυφορική τηλεόραση, η τηλεόραση μέσω IP, οι πάροχοι διαδικτυακών υπηρεσιών ή οι διαδικτυακές πλατφόρμες ή εφαρμογές διαμοιρασμού βίντεο, είτε είναι νέες είτε προεγκατεστημένες. 2.   Αναστέλλεται κάθε άδεια ή έγκριση ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης και κάθε ρύθμιση μετάδοσης και διανομής με τα νομικά πρόσωπα, τις οντότητες ή τους φορείς που απαριθμούνται στο παράρτημα IX.» 11 Το άρθρο 1, σημείο 1, του πρώτου προσβαλλόμενου κανονισμού προσέθεσε στον κανονισμό 833/2014 ένα νέο άρθρο 2στ, το οποίο έχει ως εξής: «1.   Απαγορεύεται σε φορείς η ραδιοτηλεοπτική μετάδοση, η παροχή δυνατότητας ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης ή η διευκόλυνση ή η με άλλο τρόπο συμβολή στη ραδιοτηλεοπτική μετάδοση οποιουδήποτε περιεχομένου από τα νομικά πρόσωπα, τις οντότητες ή τους φορείς που απαριθμούνται στο παράρτημα XV, μεταξύ άλλων μέσω της μετάδοσης ή της διανομής με οποιοδήποτε μέσο, όπως η καλωδιακή τηλεόραση, η δορυφορική τηλεόραση, η τηλεόραση μέσω IP, οι πάροχοι διαδικτυακών υπηρεσιών ή οι διαδικτυακές πλατφόρμες ή εφαρμογές διαμοιρασμού βίντεο, είτε είναι νέες είτε προεγκατεστημένες. 2.   Αναστέλλεται κάθε άδεια ή έγκριση ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης και κάθε ρύθμιση μετάδοσης και διανομής με τα νομικά πρόσωπα, τις οντότητες ή τους φορείς που απαριθμούνται στο παράρτημα XV.» 12 Με τις πράξεις της 1ης Μαρτίου 2022 προστέθηκε, αντιστοίχως, ως παράρτημα IX της αποφάσεως 2014/512 και ως παράρτημα XV του κανονισμού 833/2014 κατάλογος των νομικών προσώπων, οντοτήτων ή φορέων που υπόκεινται στην απαγόρευση ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης (στο εξής: επίμαχος κατάλογος). Οι επωνυμίες των προσφευγουσών δεν περιλαμβάνονται στον κατάλογο αυτόν. 13 Λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης στην Ουκρανία, το Συμβούλιο εξέδωσε τις πράξεις της 3ης Ιουνίου 2022, ήτοι, βάσει του άρθρου 29 ΣΕΕ, τη δεύτερη προσβαλλόμενη απόφαση και, βάσει του άρθρου 215 ΣΛΕΕ, τον δεύτερο προσβαλλόμενο κανονισμό. 14 Το άρθρο 1, σημείο 10, της δεύτερης προσβαλλόμενης απόφασης προσέθεσε στο άρθρο 4ζ της αποφάσεως 2014/512 μια νέα παράγραφο 3, η οποία έχει ως εξής: «3.   Απαγορεύεται η διαφήμιση προϊόντων ή υπηρεσιών σε οποιοδήποτε περιεχόμενο παράγεται ή μεταδίδεται από τα νομικά πρόσωπα, τις οντότητες ή τους φορείς που απαριθμούνται στο παράρτημα IX, μεταξύ άλλων μέσω της μετάδοσης ή της διανομής με οποιοδήποτε μέσο αναφέρεται στην παράγραφο 1.» 15 Το άρθρο 1, σημείο 1, του δεύτερου προσβαλλόμενου κανονισμού προσέθεσε στο άρθρο 2στ του κανονισμού 833/2014 μια νέα παράγραφο 3, η οποία έχει, κατ’ ουσίαν, την ίδια διατύπωση. 16 Το άρθρο 1, σημείο 14, της δεύτερης προσβαλλόμενης απόφασης και το σημείο 4 του παραρτήματος της απόφασης αυτής, καθώς και το άρθρο 1, σημείο 21, και το παράρτημα VI του δεύτερου προσβαλλόμενου κανονισμού τροποποίησαν τον επίμαχο κατάλογο, προσθέτοντας τις επωνυμίες τριών επιπλέον οντοτήτων, μεταξύ των οποίων δεν περιλαμβάνονται οι επωνυμίες των προσφευγουσών. Αιτήματα των διαδίκων 17 Κατόπιν της προσαρμογής της προσφυγής κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 86 του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, οι προσφεύγουσες ζητούν από το Γενικό Δικαστήριο: – να ακυρώσει τις προσβαλλόμενες πράξεις, – να καταδικάσει το Συμβούλιο στα δικαστικά έξοδα. 18 Με τα τελευταία δικόγραφά του, το Συμβούλιο ζητεί, κατ’ ουσίαν, από το Γενικό Δικαστήριο: – να απορρίψει την προσφυγή και το υπόμνημα προσαρμογής ως απαράδεκτα ή, επικουρικώς, ως αβάσιμα, – να καταδικάσει τις προσφεύγουσες στα δικαστικά έξοδα. 19 Η Δημοκρατία της Εσθονίας, η Δημοκρατία της Λεττονίας, η Δημοκρατία της Λιθουανίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο Ύπατος Εκπρόσωπος ζητούν, κατ’ ουσίαν, την απόρριψη της προσφυγής. Σκεπτικό 20 Με την προσφυγή και με την προσαρμογή της προσφυγής, οι προσφεύγουσες ζητούν την ακύρωση, αφενός, των πράξεων της 1ης Μαρτίου 2022, καθόσον το άρθρο 4ζ, το οποίο προστέθηκε με την πρώτη προσβαλλόμενη απόφαση στην απόφαση 2014/512, και το άρθρο 2στ, το οποίο προστέθηκε με τον πρώτο προσβαλλόμενο κανονισμό στον κανονισμό 833/2014, προβλέπουν, με σχεδόν πανομοιότυπη διατύπωση, την απαγόρευση της μετάδοσης περιεχομένου προερχόμενου από τα μέσα ενημέρωσης των οποίων το όνομα περιλαμβάνεται στον επίμαχο κατάλογο και, αφετέρου, των πράξεων της 3ης Ιουνίου 2022, καθόσον το άρθρο 4ζ, παράγραφος 3, το οποίο προστέθηκε με τη δεύτερη προσβαλλόμενη απόφαση στην απόφαση 2014/512, και το άρθρο 2στ, παράγραφος 3, το οποίο προστέθηκε με τον δεύτερο προσβαλλόμενο κανονισμό στον κανονισμό 833/2014, προβλέπουν, με σχεδόν πανομοιότυπη διατύπωση, την απαγόρευση της διαφήμισης προϊόντων ή υπηρεσιών σε οποιοδήποτε περιεχόμενο παράγεται ή μεταδίδεται από τα μέσα ενημέρωσης των οποίων το όνομα περιλαμβάνεται στον επίμαχο κατάλογο. 21 Χωρίς να προβάλει τυπικώς ένσταση δυνάμει του άρθρου 130, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, το Συμβούλιο προβάλλει, με τα υπομνήματά του, ότι η προσφυγή είναι απαράδεκτη, για τον λόγο ότι το αίτημα ακυρώσεως των πράξεων της 1ης Μαρτίου 2022 δεν πληροί τα κριτήρια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ. Υποστηρίζει επίσης ότι το υπόμνημα προσαρμογής είναι απαράδεκτο για τον λόγο, αφενός, ότι δεν πληροί τα κριτήρια του άρθρου 86 του Κανονισμού Διαδικασίας και, αφετέρου, ότι οι προσφεύγουσες ούτε έχουν έννομο συμφέρον ούτε νομιμοποιούνται ενεργητικώς για την άσκηση προσφυγής κατά των πράξεων της 3ης Ιουνίου 2022. Επί της αρμοδιότητας του Γενικού Δικαστηρίου να αποφανθεί επί του αιτήματος ακυρώσεως των προσβαλλομένων αποφάσεων 22 Πρέπει να εξεταστεί αυτεπαγγέλτως αν το αίτημα ακυρώσεως της πρώτης και της δεύτερης προσβαλλόμενης απόφασης (στο εξής: προσβαλλόμενες αποφάσεις) προβάλλεται ενώπιον δικαστηρίου αρμόδιου να αποφανθεί επ’ αυτού. Συγκεκριμένα, καθόσον η αρμοδιότητα του Γενικού Δικαστηρίου να επιληφθεί διαφοράς αποτελεί ζήτημα δημοσίας τάξεως, το Γενικό Δικαστήριο μπορεί να εξετάσει το ζήτημα αυτό σε οποιοδήποτε στάδιο της δίκης, ακόμη και αυτεπαγγέλτως (βλ. αποφάσεις της 7ης Φεβρουαρίου 2024, Usmanov κατά Συμβουλίου, T‑237/22, μη δημοσιευθείσα, κατά της οποίας εκκρεμεί αίτηση αναιρέσεως, EU:T:2024:56, σκέψη 22 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 15ης Μαΐου 2024, Russian Direct Investment Fund κατά Συμβουλίου, T‑235/22, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2024:311, σκέψη 19 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Οι διάδικοι αγόρευσαν επί του ζητήματος αυτού κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, απαντώντας σε γραπτή ερώτηση που τους είχε απευθύνει το Γενικό Δικαστήριο πριν από τη διεξαγωγή της συζήτησης. 23 Συναφώς, επισημαίνεται ότι οι προσβαλλόμενες αποφάσεις εκδόθηκαν βάσει του άρθρου 29 ΣΕΕ, το οποίο αποτελεί διάταξη σχετική με την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ). 24 Μολονότι, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 24, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, τελευταία περίοδος, ΣΕΕ και του άρθρου 275, πρώτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν έχει, κατ’ αρχήν, αρμοδιότητα όσον αφορά τις σχετικές με την ΚΕΠΠΑ διατάξεις και τις πράξεις που εκδίδονται βάσει των διατάξεων αυτών, πρέπει, εντούτοις, να υπομνησθεί ότι οι Συνθήκες προβλέπουν ρητώς δύο εξαιρέσεις από την εν λόγω αρχή. Συγκεκριμένα, αφενός, τόσο το άρθρο 24, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, τελευταία περίοδος, ΣΕΕ όσο και το άρθρο 275, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ προβλέπουν ότι το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι αρμόδιο να ελέγχει την τήρηση του άρθρου 40 ΣΕΕ. Αφετέρου, το άρθρο 24, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, τελευταία περίοδος, ΣΕΕ αναθέτει στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης την αρμοδιότητα να ελέγχει τη νομιμότητα ορισμένων αποφάσεων, κατά τα αναφερόμενα από το άρθρο 275, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ. Η δε τελευταία αυτή διάταξη προβλέπει την αρμοδιότητα του δικαστή της Ένωσης να αποφαίνεται επί των προσφυγών που ασκούνται σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ και αφορούν τον έλεγχο της νομιμότητας των αποφάσεων που προβλέπουν περιοριστικά μέτρα κατά φυσικών ή νομικών προσώπων και τις οποίες εκδίδει το Συμβούλιο βάσει των σχετικών με την ΚΕΠΠΑ διατάξεων (βλ. απόφαση της 28ης Μαρτίου 2017, Rosneft, C‑72/15, EU:C:2017:236, σκέψη 60 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 25 Όσον αφορά τις πράξεις που εκδίδονται βάσει των διατάξεων περί ΚΕΠΠΑ, το καθοριστικό στοιχείο για την πρόσβαση στον δικαστή της Ένωσης είναι, κατά το άρθρο 275, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ, η ατομική φύση των πράξεων αυτών (βλ. απόφαση της 28ης Μαρτίου 2017, Rosneft, C‑72/15, EU:C:2017:236, σκέψη 103 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 26 Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι τα περιοριστικά μέτρα προσομοιάζουν ταυτοχρόνως με πράξεις γενικής ισχύος, στο μέτρο που επιβάλλουν σε μια κατηγορία αποδεκτών καθορισθέντων κατά τρόπο γενικό και αόριστο να εφαρμόζει απαγορεύσεις σχετικά με τις δραστηριότητες ορισμένων οντοτήτων που περιλαμβάνονται στους καταλόγους των παραρτημάτων τους, και με ατομικές αποφάσεις οι οποίες αφορούν τις εν λόγω οντότητες (πρβλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 28ης Μαρτίου 2017, Rosneft, C‑72/15, EU:C:2017:236, σκέψη 102 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 27 Εν προκειμένω, αφενός, κατά το άρθρο 4ζ, παράγραφος 1, της απόφασης 2014/512, όπως προστέθηκε με το άρθρο 1, σημείο 1, της πρώτης προσβαλλόμενης απόφασης, απαγορεύεται στους «φορείς η ραδιοτηλεοπτική μετάδοση, η παροχή δυνατότητας ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης ή η διευκόλυνση ή η με άλλο τρόπο συμβολή στη ραδιοτηλεοπτική μετάδοση οποιουδήποτε περιεχομένου από [τα μέσα ενημέρωσης των οποίων το όνομα περιλαμβάνεται στον επίμαχο κατάλογο]». Αφετέρου, το άρθρο 4ζ, παράγραφος 3, της απόφασης 2014/512, όπως προστέθηκε με το άρθρο 1, σημείο 10, της δεύτερης προσβαλλόμενης απόφασης, απαγορεύει τη «διαφήμιση προϊόντων ή υπηρεσιών σε οποιοδήποτε περιεχόμενο παράγεται ή μεταδίδεται από [τα μέσα ενημέρωσης των οποίων το όνομα περιλαμβάνεται στον επίμαχο κατάλογο], μεταξύ άλλων μέσω της μετάδοσης ή της διανομής με οποιοδήποτε μέσο αναφέρεται στην παράγραφο 1». 28 Επομένως, διαπιστώνεται ότι οι προσβαλλόμενες αποφάσεις αναφέρονται ρητώς στα μέσα ενημέρωσης που απαριθμούνται στον επίμαχο κατάλογο, των οποίων το περιεχόμενο αποτελεί αντικείμενο των απαγορεύσεων που επιβάλλουν οι προαναφερθείσες διατάξεις. Συνακόλουθα, τα μέτρα αυτά στοχεύουν προσδιορισθέντα μέσα ενημέρωσης και συνιστούν, έναντι αυτών, περιοριστικά μέτρα κατά νομικών προσώπων, κατά την έννοια του άρθρου 275, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ. 29 Συγκεκριμένα, από τη νομολογία προκύπτει ότι απόφαση προβλέπουσα περιοριστικά μέτρα μπορεί να θεωρηθεί ατομική απόφαση αν το θιγόμενο πρόσωπο προσδιορίζεται στο σώμα της απόφασης ή σε κατάλογο συνημμένο σε παράρτημα αυτής, ήτοι αν η εν λόγω απόφαση αναφέρει ονομαστικώς το συγκεκριμένο πρόσωπο (πρβλ. απόφαση της 15ης Μαΐου 2024, Russian Direct Investment Fund κατά Συμβουλίου, T‑235/22, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2024:311, σκέψη 25 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 30 Στο μέτρο, όμως, που οι επωνυμίες των προσφευγουσών δεν περιλαμβάνονται ούτε στο σώμα της αποφάσεως 2014/512, όπως τροποποιήθηκε, ούτε στο παράρτημα IX αυτής, όπως τροποποιήθηκε, οι προσβαλλόμενες αποφάσεις δεν συνιστούν περιοριστικά μέτρα κατά των προσφευγουσών (πρβλ., κατ’ αναλογίαν, αποφάσεις της 28ης Μαρτίου 2017, Rosneft, C‑72/15, EU:C:2017:236, σκέψη 104, και της 15ης Μαΐου 2024, Russian Direct Investment Fund κατά Συμβουλίου, T‑235/22, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2024:311, σκέψη 26). Συγκεκριμένα, τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα, τα οποία προβλέπονται τόσο από τις προσβαλλόμενες αποφάσεις όσο και από τον πρώτο και τον δεύτερο προσβαλλόμενο κανονισμό (στο εξής: προσβαλλόμενοι κανονισμοί), πρέπει να νοηθούν ως μέτρα γενικού περιεχομένου έναντι των προσφευγουσών (βλ. σκέψη 27 ανωτέρω), καθόσον αυτές περιλαμβάνονται στις οντότητες που ανήκουν στη γενική και αφηρημένη κατηγορία των «φορέων» στους οποίους απαγορεύεται η μετάδοση του περιεχομένου που προέρχεται από τα «νομικά πρόσωπα, τις οντότητες ή τους φορείς που απαριθμούνται στο παράρτημα IX» της αποφάσεως 2014/512, όπως τροποποιήθηκε, και ως ατομικά μέτρα έναντι των τελευταίων αυτών προσώπων. 31 Επομένως, οι προσφεύγουσες δεν μπορούν να επικαλεστούν την ατομική φύση των επίμαχων περιοριστικών μέτρων έναντι των μέσων ενημέρωσης που προσδιορίζονται στο σώμα της αποφάσεως 2014/512, όπως τροποποιήθηκε, μέσω της ρητής αναφοράς στον επίμαχο κατάλογο στον οποίο περιλαμβάνεται το όνομα των μέσων αυτών, προκειμένου να θεμελιώσουν την αρμοδιότητα του Γενικού Δικαστηρίου να αποφανθεί επί της προσφυγής ακυρώσεως που άσκησαν. 32 Κατά συνέπεια, το Γενικό Δικαστήριο δεν είναι αρμόδιο να αποφανθεί επί της νομιμότητας των προσβαλλομένων αποφάσεων. 33 Αντιθέτως, η αρμοδιότητα του Γενικού Δικαστηρίου ουδόλως περιορίζεται όσον αφορά τους προσβαλλόμενους κανονισμούς με τους οποίους, δεδομένου ότι εκδόθηκαν βάσει του άρθρου 215 ΣΛΕΕ, εφαρμόζονται οι προσβαλλόμενες αποφάσεις που εκδόθηκαν στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ. Πράγματι, τέτοιοι κανονισμοί συνιστούν πράξεις της Ένωσης εκδοθείσες βάσει της Συνθήκης ΛΕΕ, τον, κατ’ αρχήν πλήρη, έλεγχο νομιμότητας των οποίων οφείλουν να διασφαλίζουν τα δικαστήρια της Ένωσης, σύμφωνα με τις αρμοδιότητες που τους έχουν ανατεθεί από τις Συνθήκες (απόφαση της 28ης Μαρτίου 2017, Rosneft, C‑72/15, EU:C:2017:236, σκέψη 106). 34 Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, το Γενικό Δικαστήριο πρέπει να αποφανθεί μόνον επί της νομιμότητας των προσβαλλομένων κανονισμών. Επί του αιτήματος ακυρώσεως των προσβαλλόμενων κανονισμών Επί του παραδεκτού 35 Το Συμβούλιο, υποστηριζόμενο από την Επιτροπή, προβάλλει, μεταξύ άλλων, ότι ο πρώτος προσβαλλόμενος κανονισμός δεν αφορά άμεσα τις προσφεύγουσες, ως παρόχους διαδικτυακών υπηρεσιών, δεδομένου ότι οι προσφεύγουσες έχουν μόνον έμμεση υποχρέωση να αποκλείσουν την πρόσβαση στους ιστοτόπους των μέσων ενημέρωσης τα οποία αφορούν τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα. Επιπλέον, το Συμβούλιο προβάλλει ένσταση απαραδέκτου της προσαρμογής της προσφυγής, για τον λόγο, αφενός, ότι η προσαρμογή αυτή δεν πληροί τα κριτήρια του άρθρου 86 του Κανονισμού Διαδικασίας και, αφετέρου, ότι οι προσφεύγουσες ούτε έχουν έννομο συμφέρον ούτε νομιμοποιούνται ενεργητικώς για την άσκηση προσφυγής ακυρώσεως κατά του δεύτερου προσβαλλόμενου κανονισμού. Επομένως, η προσφυγή και η προσαρμογή της προσφυγής είναι, κατά το Συμβούλιο, απαράδεκτες. 36 Οι προσφεύγουσες αντικρούουν τα επιχειρήματα αυτά. 37 Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι ο δικαστής της Ένωσης δύναται να εκτιμήσει εάν, υπό τις περιστάσεις της εκάστοτε υπόθεσης, λόγοι ορθής απονομής της δικαιοσύνης δικαιολογούν την επί της ουσίας απόρριψη της προσφυγής, χωρίς προηγούμενη απόφαση επί του παραδεκτού (πρβλ. απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 2002, Συμβούλιο κατά Boehringer,C‑23/00 P, EU:C:2002:118, σκέψεις 51 και 52). 38 Εν προκειμένω, δεδομένου ότι, εν πάση περιπτώσει και για τους λόγους που εκτίθενται κατωτέρω, η προσφυγή στερείται ερείσματος, πρέπει, για λόγους οικονομίας της δίκης, να εξεταστεί το βάσιμό της, χωρίς προηγούμενη απόφαση επί του παραδεκτού. Επί της ουσίας 39 Προς στήριξη της προσφυγής, οι προσφεύγουσες προβάλλουν τρεις λόγους ακυρώσεως, οι οποίοι αφορούν, κατ’ ουσίαν, ο πρώτος αναρμοδιότητα του Συμβουλίου να εκδώσει τους προσβαλλόμενους κανονισμούς, ο δεύτερος προσβολή του δικαιώματος στην ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 11 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης), και ο τρίτος προσβολή του δικαιώματος χρηστής διοίκησης, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 41 του Χάρτη. 40 Πρέπει να εξεταστεί, κατ’ αρχάς, ο πρώτος λόγος ακυρώσεως, στη συνέχεια ο τρίτος και, τέλος, ο δεύτερος λόγος. – Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως, που αφορά αναρμοδιότητα του Συμβουλίου να εκδώσει τους προσβαλλόμενους κανονισμούς 41 Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι, εκδίδοντας τους προσβαλλόμενους κανονισμούς, το Συμβούλιο ενήργησε εκτός του πλαισίου των αρμοδιοτήτων του στον τομέα της ΚΕΠΠΑ. Ειδικότερα, οι κανονισμοί αυτοί δεν επιδιώκουν έναν από τους σκοπούς της ΚΕΠΠΑ, όπως αυτοί προσδιορίζονται στο έγγραφο με τίτλο «Κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή και την αξιολόγηση των περιοριστικών μέτρων (κυρώσεων) στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης», το οποίο εξέδωσε το Συμβούλιο στις 4 Μαΐου 2018 (στο εξής: κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα περιοριστικά μέτρα). Αντιθέτως, οι προσβαλλόμενοι κανονισμοί αποσκοπούν προεχόντως στην άμεση ρύθμιση ορισμένου περιεχομένου μέσων ενημέρωσης προκειμένου να προστατευθούν οι πολίτες της Ένωσης από επιβλαβή παραπληροφόρηση για απροσδιόριστο χρονικό διάστημα και χωρίς να υφίσταται οποιαδήποτε σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία. 42 Κατά τις προσφεύγουσες, η ρύθμιση του περιεχομένου των μέσων ενημέρωσης εμπίπτει προεχόντως στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2010/13/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 10ης Μαρτίου 2010, για τον συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παροχή υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων (ΕΕ 2010, L 95, σ. 1), η οποία, μεταξύ άλλων, παρέχει αποκλειστικώς στις εθνικές αρχές την εξουσία να παρεμβαίνουν για την επιβολή κυρώσεων σε οπτικοακουστικό μέσο για ανάρμοστο συντακτικό περιεχόμενο. Συγκεκριμένα, πολύ πριν από την έκδοση των προσβαλλόμενων κανονισμών, έξι κράτη μέλη είχαν ήδη λάβει μέτρα βάσει της εν λόγω οδηγίας σχετικά με το επιβλαβές περιεχόμενο που προέρχεται από ρωσικά μέσα ενημέρωσης. 43 Το Συμβούλιο, υποστηριζόμενο από τη Δημοκρατία της Εσθονίας, τη Δημοκρατία της Λεττονίας, τη Δημοκρατία της Λιθουανίας, την Επιτροπή και τον Ύπατο Εκπρόσωπο, αντικρούει τα επιχειρήματα των προσφευγουσών. 44 Μολονότι διαπιστώθηκε, στη σκέψη 34 ανωτέρω, ότι το Γενικό Δικαστήριο πρέπει να αποφανθεί επί της νομιμότητας των προσβαλλόμενων κανονισμών και μόνον, πρέπει εντούτοις να επισημανθεί ότι, κατά το άρθρο 215, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, το Συμβούλιο μπορεί να λαμβάνει περιοριστικά μέτρα έναντι φυσικών ή νομικών προσώπων, ομάδων ή μη κρατικών οντοτήτων μόνον εφόσον τούτο προβλέπεται από απόφαση που εκδίδεται σύμφωνα με τον τίτλο V, κεφάλαιο 2, της Συνθήκης ΕΕ. Επομένως, προϋπόθεση για να εξακριβωθεί ότι το Συμβούλιο είναι αρμόδιο να εκδώσει τους προσβαλλόμενους κανονισμούς αποτελεί να είναι το Συμβούλιο αρμόδιο να εκδώσει τις προσβαλλόμενες αποφάσεις, οι οποίες του παρέχουν την εξουσία αυτή. 45 Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά το άρθρο 3, παράγραφος 5, ΣΕΕ, στις σχέσεις της με τον υπόλοιπο κόσμο, η Ένωση προβάλλει και προωθεί τις αξίες της και τα συμφέροντά της και συμβάλλει στην προστασία των πολιτών της. Συμβάλλει στην ειρήνη, την ασφάλεια καθώς και στην αυστηρή τήρηση και ανάπτυξη του διεθνούς δικαίου και, ιδίως, στον σεβασμό των αρχών του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. 46 Οι προσβαλλόμενες αποφάσεις βασίζονται στο άρθρο 29 ΣΕΕ. Η εν λόγω διάταξη, που περιλαμβάνεται στο κεφάλαιο 2 του τίτλου V της Συνθήκης ΕΕ, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ειδικές διατάξεις σχετικά με την [ΚΕΠΠΑ]», αναθέτει στο Συμβούλιο την εξουσία να «εκδίδει αποφάσεις οι οποίες καθορίζουν τη στάση της Ένωσης επί συγκεκριμένου ζητήματος γεωγραφικής ή θεματικής φύσεως». Κατά το άρθρο 23 ΣΕΕ, η δράση της Ένωσης στη διεθνή σκηνή, βάσει του ίδιου κεφαλαίου, έχει ως γνώμονα τις αρχές, προωθεί τους στόχους και διεξάγεται σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις οι οποίες περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο 1 και μεταξύ των οποίων καταλέγονται, κατά το άρθρο 21, παράγραφος 1, ΣΕΕ, οι αρχές της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, της οικουμενικότητας και του αδιαιρέτου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, του σεβασμού των αρχών του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου. Στο άρθρο 24, παράγραφος 1, ΣΕΕ διευκρινίζεται ότι «[η] αρμοδιότητα της Ένωσης στο πεδίο της [ΚΕΠΠΑ] καλύπτει όλους τους τομείς της εξωτερικής πολιτικής και το σύνολο των ζητημάτων που αφορούν την ασφάλεια της Ένωσης» (απόφαση της 27ης Ιουλίου 2022, RT France κατά Συμβουλίου, T‑125/22, στο εξής: απόφαση RT France, EU:T:2022:483, σκέψη 49). 47 Κατά τη νομολογία, από τον συνδυασμό των διατάξεων, αφενός, των άρθρων 21, 23, 24, παράγραφος 1, 25 και 28, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, ΣΕΕ και, αφετέρου, του άρθρου 29 ΣΕΕ, προκύπτει ότι συνιστούν «στάση της Ένωσης», κατά την έννοια του τελευταίου αυτού άρθρου, οι αποφάσεις εκείνες οι οποίες, πρώτον, εντάσσονται στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ, όπως αυτή καθορίζεται στο άρθρο 24, παράγραφος 1, ΣΕΕ, δεύτερον, αφορούν «συγκεκριμένο ζήτημα γεωγραφικής ή θεματικής φύσεως» και, τρίτον, δεν έχουν τον χαρακτήρα «επιχειρησιακών δράσεων» κατά την έννοια του άρθρου 28 ΣΕΕ, ήτοι δράσεων που συνεπάγονται πολιτικές ή στρατιωτικές επιχειρήσεις εκ μέρους ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών εκτός της Ένωσης (βλ. απόφαση RT France, σκέψη 50 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 48 Η έννοια «στάση της Ένωσης», κατά το άρθρο 29 ΣΕΕ, επιδέχεται, επομένως, ευρεία ερμηνεία, με αποτέλεσμα, εφόσον πληρούνται οι μνημονευθείσες στη σκέψη 47 ανωτέρω προϋποθέσεις, να είναι δυνατόν να εκδοθούν βάσει του εν λόγω άρθρου, όχι μόνον πράξεις προγραμματικού χαρακτήρα ή απλές δηλώσεις προθέσεως, αλλά, επίσης, αποφάσεις που προβλέπουν μέτρα ικανά να μεταβάλουν άμεσα την έννομη κατάσταση πολιτών. Τούτο επιβεβαιώνεται, εξάλλου, από το γράμμα του άρθρου 275, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ (βλ. απόφαση RT France, σκέψη 51 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 49 Λαμβανομένου υπόψη του ευρύτατου περιεχομένου των σκοπών και των στόχων της ΚΕΠΠΑ, όπως εκτίθενται στα άρθρα 3, παράγραφος 5, και 21 ΣΕΕ, καθώς και στις ειδικές διατάξεις περί ΚΕΠΠΑ και ιδίως τα άρθρα 23 και 24 ΣΕΕ, το Συμβούλιο διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια κατά τον καθορισμό του αντικειμένου των περιοριστικών μέτρων που θεσπίζει η Ένωση στον τομέα της ΚΕΠΠΑ. Επομένως, δεν μπορεί να προσαφθεί στο Συμβούλιο ότι, αντιμέτωπο με τη διεθνή κρίση που προκάλεσε η επίθεση της Ρωσικής Ομοσπονδίας στην Ουκρανία, εκτίμησε ότι στα χρήσιμα μέτρα αντίδρασης στη σοβαρή απειλή κατά της ειρήνης στα σύνορα της Ένωσης και στην παραβίαση του διεθνούς δικαίου μπορούσε να περιλαμβάνεται και η απαγόρευση της μετάδοσης περιεχομένου ορισμένων μέσων ενημέρωσης τα οποία χρηματοδοτούνται από τον ρωσικό κρατικό προϋπολογισμό, με την αιτιολογία ότι υποστήριζαν την εν λόγω επίθεση με συνεχείς και συντονισμένες προπαγανδιστικές ενέργειες με στόχο την κοινωνία των πολιτών στην Ένωση και τις γειτονικές χώρες, οι οποίες διαστρεβλώνουν σοβαρά και παραποιούν τα γεγονότα (πρβλ. απόφαση RT France, σκέψη 52). Ομοίως, σε ένα τέτοιο πλαίσιο, το Συμβούλιο μπορούσε επίσης, βάσει των σχετικών με την ΚΕΠΠΑ διατάξεων, να επιβάλει απαγόρευση διαφήμισης προϊόντων ή υπηρεσιών σε περιεχόμενο που παράγεται ή μεταδίδεται από τα μέσα ενημέρωσης που απαριθμούνται στον επίμαχο κατάλογο. 50 Πράγματι, από τις αιτιολογικές σκέψεις 8 και 19, αντιστοίχως, της πρώτης και της δεύτερης προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι, κατά την εκτίμηση του Συμβουλίου, οι ενέργειες που μνημονεύονται στη σκέψη 49 ανωτέρω συνιστούν σημαντική και άμεση απειλή για τη δημόσια τάξη και την ασφάλεια της Ένωσης, στοιχείο το οποίο δικαιολογούσε την εκ μέρους του παρέμβαση στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων που του αναγνωρίζει η Συνθήκη ΕΕ στον τίτλο V, κεφάλαιο 2 (πρβλ. απόφαση RT France, σκέψη 53). 51 Επομένως, οι εν λόγω παρεμβάσεις συνδέονται άμεσα με τους σκοπούς της ΚΕΠΠΑ κατά το άρθρο 21, παράγραφος 2, στοιχεία αʹ και γʹ, ΣΕΕ, καθόσον έχουν ως σκοπό, αφενός, τη διαφύλαξη των αξιών της Ένωσης, των θεμελιωδών συμφερόντων, της ασφάλειας, της ανεξαρτησίας και της ακεραιότητάς της και, αφετέρου, τη διατήρηση της ειρήνης, την πρόληψη των συγκρούσεων και την ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας (βλ. απόφαση RT France, σκέψη 54 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 52 Όσον αφορά τους σκοπούς που επιδιώκει το Συμβούλιο, οι αιτιολογικές σκέψεις 4 έως 10 της πρώτης προσβαλλόμενης απόφασης και οι αιτιολογικές σκέψεις 4 και 5 και 17 έως 20 της δεύτερης προσβαλλόμενης απόφασης παραπέμπουν στην ανάγκη προστασίας της Ένωσης και των κρατών μελών της από εκστρατείες παραπληροφόρησης και αποσταθεροποίησης εκ μέρους των μέσων ενημέρωσης που τελούν υπό τον έλεγχο της ηγεσίας της Ρωσικής Ομοσπονδίας, οι οποίες απειλούν τη δημόσια τάξη και ασφάλεια της Ένωσης, εντός πλαισίου που χαρακτηρίζεται από στρατιωτική επίθεση κατά της Ουκρανίας. Πρόκειται, επομένως, για δημόσια συμφέροντα που στοχεύουν την προστασία της ευρωπαϊκής κοινωνίας και εντάσσονται σε συνολική στρατηγική η οποία αποσκοπεί στον τερματισμό, το συντομότερο δυνατόν, της επίθεσης κατά της Ουκρανίας (πρβλ. απόφαση RT France, σκέψη 55). 53 Δεδομένου ότι η προπαγάνδα και οι εκστρατείες παραπληροφόρησης είναι ικανές να κλονίσουν τα θεμέλια των δημοκρατικών κοινωνιών και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του οπλοστασίου του σύγχρονου πολέμου, τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα εντάσσονται επίσης στο πλαίσιο της εκ μέρους της Ένωσης επιδίωξης των σκοπών που της έχουν ανατεθεί με το άρθρο 3, παράγραφοι 1 και 5, ΣΕΕ (απόφαση RT France, σκέψη 56). 54 Επομένως, με την έκδοση των προσβαλλόμενων αποφάσεων, το Συμβούλιο άσκησε την αρμοδιότητα που έχει ανατεθεί στην Ένωση από τις Συνθήκες δυνάμει των διατάξεων περί ΚΕΠΠΑ. Το συμπέρασμα αυτό δεν αναιρείται από τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα περιοριστικά μέτρα, οι οποίες, όπως ορθώς υποστηρίζει το Συμβούλιο, δεν μπορούν, εν πάση περιπτώσει, να ερμηνευθούν ως περιορίζουσες την εν λόγω αρμοδιότητα. 55 Το συμπέρασμα αυτό δεν αναιρείται ούτε από την επιχειρηματολογία σύμφωνα με την οποία το Συμβούλιο υπερέβη τις αρμοδιότητες που του έχουν ανατεθεί από τις Συνθήκες λαμβάνοντας μέτρα για την άμεση ρύθμιση ορισμένου περιεχομένου μέσων ενημέρωσης προκειμένου να προστατεύσει τους πολίτες της Ένωσης από την επιβλαβή παραπληροφόρηση για απροσδιόριστο χρονικό διάστημα και χωρίς να υφίσταται σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Συγκεκριμένα, οι προσβαλλόμενες πράξεις έχουν ως αντικείμενο την επιβολή περιοριστικών μέτρων ως αντίδραση στις ενέργειες και στην πολιτική της Ρωσικής Ομοσπονδίας που αποσκοπούν στην αποσταθεροποίηση και στην υπονόμευση της κυριαρχίας και της ακεραιότητας της Ουκρανίας. Επομένως, οι προσφεύγουσες δεν μπορούν να υποστηρίζουν ότι, με τη λήψη των εν λόγω μέτρων, το Συμβούλιο στηρίχθηκε στις σχετικές με την ΚΕΠΠΑ διατάξεις της Συνθήκης ΕΕ προκειμένου να ρυθμίσει το περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης που αφορούν οι εν λόγω πράξεις εκτός του πλαισίου που χαρακτηρίζεται από τις ενέργειες και τις πολιτικές αποσταθεροποίησης της Ουκρανίας από τη Ρωσική Ομοσπονδία. 56 Εξάλλου, το ίδιο ισχύει όσον αφορά το γεγονός, το οποίο επικαλούνται οι προσφεύγουσες, ότι η εξουσία επιβολής κυρώσεων σε οπτικοακουστικό μέσο λόγω ανάρμοστου συντακτικού περιεχομένου εμπίπτει αποκλειστικώς στην αρμοδιότητα των εθνικών ρυθμιστικών αρχών. Πράγματι, αφενός, οι αρμοδιότητες της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν την ΚΕΠΠΑ, δεν μπορούν να αποκλείονται ούτε να εξαρτώνται από την ύπαρξη ή την άσκηση εξουσιών οι οποίες έχουν ανατεθεί βάσει του εθνικού δικαίου σε διοικητική αρχή. Ως εκ τούτου, το γεγονός ότι εθνική διοικητική αρχή είναι αρμόδια για την επιβολή κυρώσεων δεν αποκλείει την αρμοδιότητα που αναγνωρίζεται στο Συμβούλιο να λαμβάνει, υπό ειδικές συνθήκες, περιοριστικά μέτρα με σκοπό την προσωρινή και αναστρέψιμη απαγόρευση της μετάδοσης ορισμένου περιεχομένου μέσων ενημέρωσης (πρβλ. απόφαση RT France, σκέψη 57). 57 Αφετέρου, επισημαίνεται ότι η αρμοδιότητα που ανατίθεται στις εθνικές διοικητικές αρχές από τις εσωτερικές νομοθεσίες δεν επιδιώκει τους ίδιους σκοπούς, δεν στηρίζεται στις ίδιες παραδοχές ούτε στις ίδιες αξίες και δεν μπορεί να διασφαλίσει τα ίδια αποτελέσματα με μια ομοιόμορφη και άμεση παρέμβαση στο σύνολο του εδάφους της Ένωσης, όπως αυτή που μπορεί να πραγματοποιηθεί βάσει της ΚΕΠΠΑ. Επισημαίνεται επίσης ότι, με το διατακτικό τους, οι προσβαλλόμενες αποφάσεις απευθύνονται στους φορείς, απαγορεύοντάς τους τη μετάδοση του περιεχομένου των οντοτήτων που απαριθμούνται στον επίμαχο κατάλογο και τη διαφήμιση σε οποιοδήποτε περιεχόμενο που παράγουν ή μεταδίδουν οι εν λόγω οντότητες, με οποιοδήποτε μέσο, όπως η καλωδιακή τηλεόραση, η δορυφορική τηλεόραση και η τηλεόραση μέσω IP, οι πάροχοι διαδικτυακών υπηρεσιών ή οι διαδικτυακές πλατφόρμες ή εφαρμογές διαμοιρασμού βίντεο, είτε είναι νέες είτε προεγκατεστημένες. Στο μέτρο που τέτοιες απαγορεύσεις εφαρμόζονται ανεξαρτήτως του κράτους μέλους στο οποίο οι εν λόγω φορείς είναι εγκατεστημένοι και ανεξαρτήτως του τρόπου μετάδοσης του περιεχομένου, συνάγεται ότι τα αποτελέσματα που επιδιώκονται με τις προσβαλλόμενες αποφάσεις δεν θα μπορούσαν να επιτευχθούν μέσω των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, των οποίων η αρμοδιότητα περιορίζεται στο έδαφος του κράτους μέλους στο οποίο ανήκουν και των οποίων οποιαδήποτε παρέμβαση δεν θα μπορούσε, κατά συνέπεια, να είναι το ίδιο αποτελεσματική με ένα μέτρο γενικού χαρακτήρα θεσπιζόμενο στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ (πρβλ. απόφαση RT France, σκέψη 58). 58 Τέλος, όσον αφορά το επιχείρημα το οποίο προβάλλουν οι προσφεύγουσες και το οποίο σχετίζεται, κατ’ ουσίαν, με την κατανομή των εσωτερικών αρμοδιοτήτων της Ένωσης, διαπιστώνεται ότι η έκδοση των προσβαλλόμενων πράξεων δεν μπορεί να τεθεί εν αμφιβόλω λόγω της δυνατότητας της Ένωσης να παρεμβαίνει, στον τομέα των οπτικοακουστικών υπηρεσιών, βάσει άλλων κατηγοριών αρμοδιοτήτων που ρυθμίζονται από τη Συνθήκη ΛΕΕ, όπως, μεταξύ άλλων, των αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Ένωση για τη ρύθμιση της εσωτερικής αγοράς, δυνάμει του άρθρου 4, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ. (πρβλ. απόφαση RT France, σκέψη 59). 59 Συναφώς, αρκεί η υπόμνηση ότι, κατά το άρθρο 40, δεύτερο εδάφιο, ΣΕΕ, η εφαρμογή των πολιτικών των άρθρων 3 έως 6 ΣΛΕΕ δεν πρέπει να επηρεάζει την εφαρμογή των διαδικασιών και την έκταση της εξουσιοδότησης που παρέχουν στα θεσμικά όργανα οι Συνθήκες για την άσκηση των αρμοδιοτήτων της Ένωσης όσον αφορά τους σκοπούς της ΚΕΠΠΑ (απόφαση RT France, σκέψη 60). 60 Ως εκ τούτου, οι αρμοδιότητες της Ένωσης βάσει της ΚΕΠΠΑ και βάσει άλλων διατάξεων της Συνθήκης ΛΕΕ που εμπίπτουν στο τρίτο μέρος της, το οποίο αφορά τις εσωτερικές πολιτικές και δράσεις της Ένωσης, δεν αποκλείονται αμοιβαίως, αλλά συμπληρώνουν οι μεν τις δε, δεδομένου ότι καθεμιά από τις κατηγορίες αρμοδιοτήτων έχει το δικό της πεδίο εφαρμογής και στοχεύει στην επίτευξη διαφορετικών σκοπών (βλ. απόφαση RT France, σκέψη 61 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 61 Όσον αφορά την αρμοδιότητα του Συμβουλίου να εκδώσει τον πρώτο προσβαλλόμενο κανονισμό, επισημαίνεται ότι, κατά το άρθρο 215, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, εφόσον προβλέπεται από απόφαση που εκδίδεται σύμφωνα με το κεφάλαιο 2 του τίτλου V, της Συνθήκης ΕΕ, το Συμβούλιο μπορεί να λαμβάνει περιοριστικά μέτρα έναντι φυσικών ή νομικών προσώπων, ομάδων ή μη κρατικών οντοτήτων. 62 Εν προκειμένω, δεδομένου ότι, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 44 ανωτέρω, προκειμένου να εξακριβωθεί η αρμοδιότητα του Συμβουλίου να εκδώσει τους προσβαλλόμενους κανονισμούς, πρέπει προηγουμένως να εξακριβωθεί αν το Συμβούλιο ήταν αρμόδιο να εκδώσει τις προσβαλλόμενες αποφάσεις που του παρέχουν την εξουσία αυτή, επισημαίνεται ότι, στο μέτρο που το Συμβούλιο μπορούσε νομίμως να εκδώσει τις προσβαλλόμενες αποφάσεις βάσει του άρθρου 29 ΣΕΕ, η έκδοση των εν λόγω κανονισμών βάσει του άρθρου 215, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ ήταν αναγκαία, όπως προκύπτει από τις αιτιολογικές σκέψεις 12 και 28, αντιστοίχως, του πρώτου και του δεύτερου προσβαλλόμενου κανονισμού, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή των επίμαχων περιοριστικών μέτρων εντός της Ένωσης. Πράγματι, δεδομένου ότι τα εν λόγω μέτρα μπορούν να εφαρμοστούν μόνον μέσω της επιβολής στους φορείς της προσωρινής απαγόρευσης, αφενός, μετάδοσης του περιεχομένου των μέσων ενημέρωσης που απαριθμούνται στον επίμαχο κατάλογο και, αφετέρου, διαφήμισης σε περιεχόμενο που παράγουν ή μεταδίδουν τα μέσα αυτά, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η ομοιόμορφη εφαρμογή των εν λόγω απαγορεύσεων σε ολόκληρη την Ένωση μπορούσε να επιτευχθεί καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης απ’ ό,τι σε εθνικό επίπεδο (πρβλ. απόφαση RT France, σκέψη 63). 63 Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των ανωτέρω σκέψεων, ο λόγος ακυρώσεως που αφορά αναρμοδιότητα του Συμβουλίου πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. – Επί του τρίτου λόγου ακυρώσεως, ο οποίος αφορά προσβολή του δικαιώματος χρηστής διοίκησης, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 41 του Χάρτη 64 Με τον τρίτο λόγο ακυρώσεως, οι προσφεύγουσες προβάλλουν προσβολή του δικαιώματος χρηστής διοίκησης, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 41 του Χάρτη, λόγω, κατ’ ουσίαν, παράβασης της υποχρέωσης αιτιολόγησης που κατοχυρώνεται στο άρθρο 296 ΣΛΕΕ. 65 Κατά τις προσφεύγουσες, το Συμβούλιο παρέβη την υποχρέωσή του να παραθέσει τους ειδικούς και συγκεκριμένους λόγους, όσον αφορά, μεταξύ άλλων, το πλαίσιο καθώς και τη σοβαρότητα και τον ιδιαιτέρως επείγοντα χαρακτήρα της καταστάσεως, για τους οποίους έκρινε ότι ήταν αναγκαία η λήψη των επίμαχων περιοριστικών μέτρων. Όσον αφορά το πλαίσιο, οι αιτιολογικές σκέψεις των προσβαλλόμενων κανονισμών περιορίζονται στην παράθεση λόγων που αφορούν μόνον τις δραστηριότητες μετάδοσης των μέσων ενημέρωσης, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τον ουδέτερο ρόλο των «φορέων», όπως οι προσφεύγουσες. Όσον αφορά τη σοβαρότητα και τον επείγοντα χαρακτήρα της καταστάσεως, το Συμβούλιο δεν αιτιολόγησε επαρκώς, κατά την άποψη των προσφευγουσών, τους λόγους για τους οποίους τα μέσα ενημέρωσης των οποίων το όνομα περιλαμβάνεται στον επίμαχο κατάλογο μεταδίδουν επιζήμια προπαγάνδα που δικαιολογεί τη λήψη των επίμαχων περιοριστικών μέτρων. 66 Το Συμβούλιο δεν εκπλήρωσε ούτε την υποχρέωσή του να αιτιολογήσει την επιλογή της νομικής βάσης στην οποία στήριξε τους προσβαλλόμενους κανονισμούς ούτε την υποχρέωσή του να περιλάβει σε αυτούς λεπτομερή αιτιολόγηση της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας των κανονισμών αυτών, καθώς και της συμβατότητάς τους με τα θεμελιώδη δικαιώματα. 67 Τέλος, οι προσφεύγουσες προσάπτουν στο Συμβούλιο ότι δεν τεκμηρίωσε και δεν δημοσιοποίησε τη διαδικασία λήψεως αποφάσεως που οδήγησε στην έκδοση των προσβαλλόμενων κανονισμών, γεγονός που τις εμπόδισε να γνωρίζουν την προέλευση των κανονισμών και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται. 68 Με το υπόμνημα απαντήσεως, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν επίσης ότι το σκεπτικό της αποφάσεως RT France δεν μπορεί να εφαρμοστεί στην υπό κρίση υπόθεση, δεδομένου ότι ο ανεπαρκής χαρακτήρας της αιτιολογίας εκτιμήθηκε στην απόφαση αυτή μόνον όσον αφορά την RT France. 69 Το Συμβούλιο, υποστηριζόμενο από τη Δημοκρατία της Εσθονίας, τη Δημοκρατία της Λεττονίας, τη Δημοκρατία της Λιθουανίας, την Επιτροπή και τον Ύπατο Εκπρόσωπο, αντικρούει τα επιχειρήματα των προσφευγουσών. 70 Προκαταρκτικώς, επισημαίνεται ότι, παρά τον τίτλο του υπό κρίση λόγου ακυρώσεως, με τον οποίο οι προσφεύγουσες αναφέρονται, γενικώς, σε προσβολή του δικαιώματος χρηστής διοίκησης, που κατοχυρώνεται στο άρθρο 41 του Χάρτη, στην πραγματικότητα προβάλλουν μόνον παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως. 71 Κατά πάγια νομολογία, η υποχρέωση αιτιολογήσεως των βλαπτικών πράξεων έχει ως σκοπό, αφενός, να παράσχει στον ενδιαφερόμενο ικανές ενδείξεις ως προς το αν η πράξη είναι όντως βάσιμη ή αν ενδεχομένως ενέχει πλημμέλεια δυνάμενη να αποτελέσει λόγο προσβολής του κύρους της ενώπιον του δικαστή της Ένωσης και, αφετέρου, να παράσχει στον τελευταίο τη δυνατότητα ελέγχου της νομιμότητας της πράξης (πρβλ. απόφαση RT France, σκέψη 102 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 72 Υπενθυμίζεται επίσης ότι η αιτιολογία που απαιτείται βάσει του άρθρου 296 ΣΛΕΕ και του άρθρου 41, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του Χάρτη πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στη φύση της επίμαχης πράξης και στο πλαίσιο εντός του οποίου αυτή εκδόθηκε. H υποχρέωση αιτιολογήσεως πρέπει να εκτιμάται με γνώμονα τις περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης, ιδίως το περιεχόμενο της πράξης, τη φύση των παρατιθέμενων λόγων και το συμφέρον που έχουν ενδεχομένως στην παροχή διευκρινίσεων οι αποδέκτες ή άλλα πρόσωπα τα οποία η πράξη αφορά άμεσα και ατομικά. Η αιτιολογία δεν απαιτείται να παραθέτει εξαντλητικά όλα τα κρίσιμα πραγματικά και νομικά στοιχεία, καθόσον το ζήτημα της επάρκειας της αιτιολογίας πρέπει να εκτιμάται με γνώμονα όχι μόνον το γράμμα της, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται, καθώς και το σύνολο των κανόνων δικαίου που διέπουν τον σχετικό τομέα (βλ. απόφαση RT France, σκέψη 103 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 73 Συγκεκριμένα, αφενός, μια βλαπτική πράξη είναι επαρκώς αιτιολογημένη εφόσον έχει εκδοθεί εντός πλαισίου το οποίο είναι γνωστό στον ενδιαφερόμενο και του παρέχει τη δυνατότητα να αντιληφθεί το περιεχόμενο του μέτρου που ελήφθη εις βάρος του. Αφετέρου, ο βαθμός ακρίβειας της αιτιολογίας μιας πράξης πρέπει να είναι ανάλογος των υλικών δυνατοτήτων και των τεχνικών συνθηκών ή της προθεσμίας εντός της οποίας πρέπει να εκδοθεί η πράξη (βλ. απόφαση RT France, σκέψη 104 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 74 Λαμβανομένης υπόψη της νομολογίας αυτής, πρέπει να γίνει διάκριση ανάλογα με το αν η αιτιολογία των επίδικων πράξεων αφορά διατάξεις γενικής ισχύος ή διατάξεις που προσομοιάζουν, ως προς τoυς αποδέκτες τους, με περιοριστικά μέτρα ατομικού περιεχομένου (πρβλ. απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2018, Gazprom Neft κατά Συμβουλίου, T‑735/14 και T‑799/14, EU:T:2018:548, σκέψη 114). 75 Συγκεκριμένα, όσον αφορά τις διατάξεις γενικής ισχύος, η αιτιολογία μπορεί να περιορίζεται, αφενός, στην περιγραφή της όλης καταστάσεως που οδήγησε στη θέσπιση των διατάξεων και, αφετέρου, στην παράθεση των γενικών σκοπών που αυτές επιδιώκουν (πρβλ. αποφάσεις της 28ης Μαρτίου 2017, Rosneft, C‑72/15, EU:C:2017:236, σκέψη 120 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 17ης Σεπτεμβρίου 2020, Rosneft κ.λπ. κατά Συμβουλίου, C‑732/18 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2020:727, σκέψη 68). 76 Αντιθέτως, όσον αφορά τις διατάξεις οι οποίες συνιστούν, έναντι των αποδεκτών τους, περιοριστικά μέτρα ατομικού περιεχομένου, η νομολογία έχει διευκρινίσει ότι η αιτιολογία πράξεως του Συμβουλίου περί επιβολής περιοριστικού μέτρου δεν πρέπει μόνον να προσδιορίζει τη νομική βάση του μέτρου αυτού, αλλά και τους ειδικούς και συγκεκριμένους λόγους για τους οποίους το Συμβούλιο εκτίμησε, κατά την άσκηση της διακριτικής εξουσίας εκτίμησης που διαθέτει, ότι πρέπει να επιβληθεί τέτοιο μέτρο στον θιγόμενο (βλ. απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2018, Gazprom Neft κατά Συμβουλίου, T‑735/14 και T‑799/14, EU:T:2018:548, σκέψη 117 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 77 Υπό το πρίσμα αυτών ακριβώς των εκτιμήσεων πρέπει να εξεταστεί αν το Συμβούλιο τήρησε την υποχρέωσή του να αιτιολογήσει επαρκώς κατά νόμον τις επίδικες διατάξεις. 78 Εν προκειμένω, επισημαίνεται ότι οι προσβαλλόμενοι κανονισμοί περί επιβολής των επίμαχων περιοριστικών μέτρων δεν έχουν ατομικό χαρακτήρα έναντι των προσφευγουσών (βλ. σκέψη 30 ανωτέρω). Αντιθέτως, τα μέτρα αυτά αποσκοπούν να επιβάλουν σε όλους τους φορείς γενικής ισχύος απαγόρευση, αφενός, μετάδοσης περιεχομένου προερχόμενου από μέσα ενημέρωσης τα οποία τελούν υπό τον μόνιμο άμεσο ή έμμεσο έλεγχο της ηγεσίας της Ρωσικής Ομοσπονδίας και των οποίων το όνομα περιλαμβάνεται στον επίμαχο κατάλογο και, αφετέρου, διαφήμισης σε περιεχόμενο που παράγεται ή μεταδίδεται από τα μέσα αυτά. Επομένως, η επάρκεια της αιτιολογίας πρέπει να εκτιμηθεί με γνώμονα, αφενός, την όλη κατάσταση που οδήγησε στη θέσπιση των επίδικων διατάξεων και, αφετέρου, τους γενικούς σκοπούς που αυτές επιδιώκουν (βλ. σκέψη 75 ανωτέρω). 79 Υπενθυμίζεται ότι, στις σκέψεις 112 και 113 της αποφάσεως RT France, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η αιτιολογία του πρώτου προσβαλλόμενου κανονισμού ήταν επαρκής όσον αφορούσε την προσφεύγουσα στην υπόθεση εκείνη, έναντι της οποίας η πράξη αυτή συνιστούσε μέτρο με ατομικό περιεχόμενο. Επομένως, ο πρώτος προσβαλλόμενος κανονισμός είναι κατ’ ανάγκην επαρκώς αιτιολογημένος όσον αφορά τις προσφεύγουσες της υπό κρίση υποθέσεως, δεδομένου ότι, ως προς αυτές, ο κανονισμός αυτός συνιστά πράξη γενικής ισχύος της οποίας η αιτιολογία μπορεί, όπως προκύπτει από τη νομολογία που υπομνήσθηκε στη σκέψη 75 ανωτέρω, να περιορίζεται στην περιγραφή της όλης καταστάσεως που οδήγησε στην έκδοση των πράξεων περί επιβολής των επίμαχων περιοριστικών μέτρων και στην παράθεση των γενικών σκοπών που τα μέτρα αυτά επιδιώκουν. 80 Συναφώς, όπως επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 107 της αποφάσεως RT France, το γενικό πλαίσιο που οδήγησε το Συμβούλιο στη λήψη των επίμαχων περιοριστικών μέτρων εκτίθεται σαφώς, μεταξύ άλλων, στις αιτιολογικές σκέψεις του πρώτου προσβαλλόμενου κανονισμού. Συγκεκριμένα, αφενός, η αιτιολογική σκέψη 4 του κανονισμού αυτού παραπέμπει στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 24ης Φεβρουαρίου 2022 (βλ. σκέψη 8 ανωτέρω), με τα οποία το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδίκασε με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο την «απρόκλητη και αδικαιολόγητη στρατιωτική επίθεση» της Ρωσικής Ομοσπονδίας κατά της Ουκρανίας, ζήτησε την επείγουσα προετοιμασία και λήψη δέσμης περαιτέρω ατομικών και οικονομικών κυρώσεων και αξίωσε, μεταξύ άλλων, από τη Ρωσική Ομοσπονδία να παύσει την εκ μέρους της εκστρατεία παραπληροφόρησης. Αφετέρου, στην αιτιολογική σκέψη 5 του εν λόγω κανονισμού μνημονεύονται τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 10ης Μαΐου 2021, με τα οποία το Συμβούλιο υπογράμμισε την ανάγκη περαιτέρω ενδυνάμωσης της ανθεκτικότητας της Ένωσης και των κρατών μελών, καθώς και της ικανότητάς τους να αντιμετωπίζουν υβριδικές απειλές, περιλαμβανομένης της παραπληροφόρησης, αντιδρώντας ιδίως σε ξένες παρεμβάσεις και προσπάθειες ασκήσεως επιρροής. Συνακόλουθα, ο πρώτος προσβαλλόμενος κανονισμός περιγράφει την όλη κατάσταση, την οποία γνώριζαν οι προσφεύγουσες, και παραθέτει τους γενικούς σκοπούς που επιδιώκει. Το ίδιο ισχύει και για τον δεύτερο προσβαλλόμενο κανονισμό. Επισημαίνεται ότι τέτοιοι δικαιολογητικοί λόγοι προκύπτουν επίσης από τις αιτιολογικές σκέψεις 7 έως 11 και 13 του δεύτερου προσβαλλόμενου κανονισμού. 81 Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το Συμβούλιο αιτιολόγησε επαρκώς τους προσβαλλόμενους κανονισμούς, κατά την έννοια της νομολογίας που μνημονεύθηκε στη σκέψη 75 ανωτέρω, δυνάμει της οποίας δεν είναι αναγκαίο, προκειμένου περί πράξεων γενικής ισχύος, να εξεταστεί αν το Συμβούλιο παρέθεσε τους «ειδικούς και συγκεκριμένους λόγους» που οδήγησαν στην έκδοση των εν λόγω πράξεων. 82 Το συμπέρασμα αυτό δεν αναιρείται από τα επιχειρήματα των προσφευγουσών. 83 Πρώτον, δεν μπορεί να προσαφθεί στο Συμβούλιο ότι δεν αιτιολόγησε επαρκώς την εκτίμηση του αναγκαίου και αναλογικού χαρακτήρα των επίμαχων περιοριστικών μέτρων, καθώς και τη συμβατότητά τους με τα θεμελιώδη δικαιώματα. Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, κατά την έννοια της νομολογίας που μνημονεύθηκε στη σκέψη 72 ανωτέρω, η αιτιολογία δεν απαιτείται να παραθέτει εξαντλητικά όλα τα κρίσιμα πραγματικά και νομικά στοιχεία. Εξάλλου, το ζήτημα αν τα εν λόγω μέτρα είναι κατάλληλα και αναγκαία για την επίτευξη των σκοπών τους, καθώς και το ζήτημα της συμβατότητάς τους με τα θεμελιώδη δικαιώματα, εμπίπτει στην επί της ουσίας εξέταση των μέτρων αυτών (πρβλ. απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2018, Gazprom Neft κατά Συμβουλίου, T‑735/14 και T‑799/14, EU:T:2018:548, σκέψη 126), εξέταση η οποία θα πραγματοποιηθεί κατωτέρω, στο πλαίσιο του δευτέρου λόγου ακυρώσεως. 84 Δεύτερον, δεν μπορεί να γίνει δεκτή η επιχειρηματολογία των προσφευγουσών ότι η μη δημοσιοποίηση των εγγράφων που αφορούν τη διαδικασία λήψεως αποφάσεων συνιστά, αυτή καθεαυτήν, κρίσιμη περίσταση προκειμένου να εκτιμηθεί αν το Συμβούλιο εκπλήρωσε την υποχρέωση αιτιολογήσεως που υπέχει. Όπως ορθώς υπογραμμίζει το Συμβούλιο, το δίκαιο της Ένωσης δεν επιβάλλει καμία υποχρέωση δημοσιοποιήσεως των εν λόγω εγγράφων και η μη δημοσιοποίηση δεν περιλαμβάνεται μεταξύ των κρίσιμων περιστάσεων, οι οποίες υπομνήσθηκαν στη σκέψη 72 ανωτέρω, για την εκτίμηση της επάρκειας της αιτιολογίας. 85 Κατά τα λοιπά, επισημαίνεται ότι οι προσφεύγουσες, αφενός, ήταν σε θέση να κατανοήσουν τις επίδικες απαγορεύσεις, καθόσον εξέθεσαν τους λόγους για τους οποίους προσέβαλαν τα εν λόγω μέτρα, και, αφετέρου, αντελήφθησαν σαφώς ότι όφειλαν να ενεργήσουν κατ’ εφαρμογήν των εν λόγω μέτρων, μολονότι δεν είναι οργανισμοί ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης. 86 Κατόπιν όλων των ανωτέρω, ο τρίτος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. – Επί του δευτέρου λόγου ακυρώσεως, που αφορά παραβίαση της ελευθερίας έκφρασης και πληροφόρησης 87 Με τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι οι προσβαλλόμενοι κανονισμοί παραβιάζουν την ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης που κατοχυρώνεται στο άρθρο 11 του Χάρτη, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, που υπεγράφη στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950 (στο εξής: ΕΣΔΑ). 88 Ειδικότερα, κατά τις προσφεύγουσες, τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα είναι ικανά να περιορίσουν την ελευθερία τους να μεταδίδουν πληροφορίες. 89 Συναφώς, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι υποχρεούνται να προβαίνουν σε εξαιρετικά εκτεταμένο φιλτράρισμα προκειμένου να αναγνωρίζουν κάθε περιεχόμενο προερχόμενο από τα μέσα ενημέρωσης των οποίων το όνομα περιλαμβάνεται στον επίμαχο κατάλογο, ανεξαρτήτως της πλατφόρμας στην οποία εμφανίζεται το περιεχόμενο αυτό, ανεξαρτήτως του προσώπου από το οποίο προέρχεται η δημοσίευσή του και ανεξαρτήτως του σκοπού και του πλαισίου εντός του οποίου δημοσιεύθηκε, γεγονός που συνιστά ευρύτατη παρέμβαση όσον αφορά το δικαίωμά τους στην ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης. 90 Μια τόσο ευρεία απαγόρευση συνιστά, επιπλέον, περιορισμό του δικαιώματος των χρηστών των υπηρεσιών των προσφευγουσών να μεταδίδουν και να λαμβάνουν πληροφορίες, το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του δικαιώματος των προσφευγουσών να μεταδίδουν πληροφορίες. 91 Κατά τις προσφεύγουσες, ένας τέτοιος περιορισμός της ελευθερίας έκφρασης και πληροφόρησης δεν πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 52, παράγραφος 1, του Χάρτη, ιδίως όσον αφορά τις προϋποθέσεις σύμφωνα με τις οποίες οι περιορισμοί άσκησης του εν λόγω δικαιώματος πρέπει να προβλέπονται από τον νόμο και να είναι σύμφωνοι με την αρχή της αναλογικότητας και αναγκαίοι. Συναφώς, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν, με το υπόμνημα απαντήσεως, ότι η συλλογιστική που αναπτύχθηκε στην απόφαση RT France δεν μπορεί να εφαρμοστεί, mutatis mutandis, στην υπό κρίση υπόθεση, ιδίως λόγω της «ουδέτερης θέσης» τους ως παρόχων διαδικτυακών υπηρεσιών. 92 Ειδικότερα, όσον αφορά, κατά πρώτον, την απαίτηση τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα να προβλέπονται από τον νόμο, οι προσφεύγουσες θεωρούν ότι τα μέτρα αυτά δεν είναι αρκούντως σαφή και προβλέψιμα. 93 Κατά δεύτερον, όσον αφορά τον αναγκαίο χαρακτήρα των μέτρων αυτών, οι προσφεύγουσες εκτιμούν, πρώτον, ότι το Συμβούλιο δεν έλαβε υπόψη το γεγονός ότι η υπό κρίση υπόθεση αφορά τον πολιτικό λόγο και ζητήματα γενικού ενδιαφέροντος, οπότε πρέπει να εξασφαλισθεί υψηλό επίπεδο προστασίας της ελευθερίας έκφρασης για το περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης που αφορά η επίμαχη απαγόρευση. 94 Δεύτερον, οι προσφεύγουσες προσάπτουν στο Συμβούλιο ότι δεν τεκμηρίωσε τους ισχυρισμούς που περιλαμβάνονται στους προσβαλλόμενους κανονισμούς όσον αφορά, κατ’ ουσίαν, τους λόγους και τον επείγοντα χαρακτήρα που επέβαλαν τη θέσπιση γενικής απαγόρευσης μετάδοσης περιεχομένου προερχόμενου από τα μέσα ενημέρωσης των οποίων το όνομα περιλαμβάνεται στον επίμαχο κατάλογο και διαφήμισης σε περιεχόμενο που παράγεται ή μεταδίδεται από τα μέσα αυτά, καθώς και τους λόγους για τους οποίους τα εν λόγω μέσα ενημέρωσης διαδραματίζουν «ουσιώδη και καθοριστικό» ρόλο στον πόλεμο στην Ουκρανία, τους λόγους που εξηγούν με ποιον τρόπο τα μέσα αυτά στρεβλώνουν και παραποιούν σημαντικά τα γεγονότα και ποιος είναι ο αντίκτυπος ή οι επιπτώσεις των δραστηριοτήτων τους εντός της Ένωσης. 95 Τρίτον, οι προσβαλλόμενοι κανονισμοί στηρίζονται σε εσφαλμένη ερμηνεία του δικαιώματος στην ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης, διότι η παραπληροφόρηση και η προπαγάνδα δεν μπορούν να θεωρηθούν «παράνομο» περιεχόμενο. 96 Τέταρτον, το Συμβούλιο δεν στόχευσε επίσης αυστηρά το παράνομο περιεχόμενο των οντοτήτων τις οποίες αφορούν τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα, αλλά επέβαλε περιορισμούς όσον αφορά το σύνολο του περιεχομένου των εν λόγω οντοτήτων, χωρίς καμία διάκριση. 97 Τέλος, οι προσφεύγουσες αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα των προσβαλλόμενων κανονισμών, για τον λόγο ότι δεν αποδείχθηκε ότι χάρη στις επίμαχες απαγορεύσεις είναι δυνατό να σταματήσει σε μεγάλο βαθμό η διάδοση της παραπληροφόρησης σχετικά με την επίθεση στην Ουκρανία. Αντιθέτως, κατά την άποψή τους, εξακολουθεί να είναι δυνατή η πρόσβαση στο περιεχόμενο που αποτελεί το αντικείμενο της εν λόγω απαγορεύσεως. 98 Κατά τρίτον, όσον αφορά τον δυσανάλογο χαρακτήρα των επίμαχων περιοριστικών μέτρων, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν, εν συνόψει, ότι μπορούσαν να εξετασθούν άλλα μέτρα, πέραν της πλήρους απαγόρευσης μετάδοσης, και, εν πάση περιπτώσει, ότι τα μέτρα αυτά μπορούσαν να περιοριστούν στους τομείς της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης και των κατά παραγγελία υπηρεσιών βίντεο, αντί να έχουν σχεδιαστεί με τόσο ευρύ τρόπο ώστε η εν λόγω απαγόρευση να μπορεί να καλύπτει έναν δυνητικά σημαντικό όγκο περιεχομένου. Επιπλέον, τα μέτρα αυτά δεν περιορίζονται σαφώς χρονικά, αλλά συνεπάγονται, κατ’ ουσίαν, προληπτική και μόνιμη απαγόρευση. 99 Με το υπόμνημα απαντήσεως και με τις παρατηρήσεις τους επί των υπομνημάτων παρεμβάσεως, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν επίσης, εν συνόψει, ότι οι προσβαλλόμενοι κανονισμοί δεν συνάδουν με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου σχετικά με το άρθρο 10 της ΕΣΔΑ, ιδίως όσον αφορά τις διαδικαστικές εγγυήσεις και τους εκ των προτέρων περιορισμούς. 100 Το Συμβούλιο, υποστηριζόμενο από τη Δημοκρατία της Εσθονίας, τη Δημοκρατία της Λεττονίας, τη Δημοκρατία της Λιθουανίας, την Επιτροπή και τον Ύπατο Εκπρόσωπο, αντικρούει τα επιχειρήματα των προσφευγουσών. 101 Προκαταρκτικώς, υπενθυμίζεται ότι ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων επιβάλλεται σε κάθε δράση της Ένωσης, περιλαμβανομένης της εφαρμογής, μέσω κανονισμών στηριζόμενων στο άρθρο 215 ΣΛΕΕ, αποφάσεων που εκδίδονται στον τομέα της ΚΕΠΠΑ. 102 Κατά το άρθρο 11, παράγραφος 1, του Χάρτη, κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην ελευθερία έκφρασης, το οποίο περιλαμβάνει την ελευθερία γνώμης και την ελευθερία λήψης ή μετάδοσης πληροφοριών ή ιδεών, χωρίς την ανάμειξη δημοσίων αρχών και αδιακρίτως συνόρων. Κατά το άρθρο 11, παράγραφος 2, του Χάρτη, η ελευθερία των μέσων μαζικής ενημέρωσης και η πολυφωνία τους είναι σεβαστές. 103 Το άρθρο 11 του Χάρτη αποτελεί ένα από τα βασικά θεμέλια μιας δημοκρατικής και πλουραλιστικής κοινωνίας, περιλαμβάνεται δε μεταξύ των αξιών στις οποίες βασίζεται, σύμφωνα με το άρθρο 2 ΣΕΕ, η Ένωση (πρβλ. αποφάσεις της 21ης Δεκεμβρίου 2016, Tele2 Sverige και Watson κ.λπ., C‑203/15 και C‑698/15, EU:C:2016:970, σκέψη 93, και της 23ης Απριλίου 2020, Associazione Avvocatura per i diritti LGBTI, C‑507/18, EU:C:2020:289, σκέψη 48). 104 Τα δικαιώματα και οι ελευθερίες που κατοχυρώνονται στο άρθρο 11 του Χάρτη δεν αποτελούν απόλυτα προνόμια, αλλά πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε σχέση με τη λειτουργία τους εντός της κοινωνίας (πρβλ. απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 2020, La Quadrature du Net κ.λπ., C‑511/18, C‑512/18 και C‑520/18, EU:C:2020:791, σκέψη 120 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 105 Όπως προκύπτει από τις επεξηγήσεις σχετικά με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (ΕΕ 2007, C 303, σ. 17) και σύμφωνα με το άρθρο 52, παράγραφος 3, του Χάρτη, τα δικαιώματα που περιλαμβάνει ο Χάρτης έχουν την ίδια έννοια και την ίδια εμβέλεια με τα αντίστοιχα δικαιώματα που κατοχυρώνονται στην ΕΣΔΑ, γεγονός που δεν εμποδίζει, ωστόσο, την παροχή ευρύτερης προστασίας από το δίκαιο της Ένωσης [απόφαση της 22ας Ιουνίου 2023, K. B. και F. S. (Αυτεπάγγελτη εξέταση στον ποινικό τομέα), C‑660/21, EU:C:2023:498, σκέψη 41]. 106 Επομένως, για την ερμηνεία του άρθρου 11 του Χάρτη πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα αντίστοιχα δικαιώματα που κατοχυρώνονται στο άρθρο 10 της ΕΣΔΑ, όπως έχουν ερμηνευθεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου [πρβλ. αποφάσεις της 15ης Μαρτίου 2022, Autorité des marchés financiers, C‑302/20, EU:C:2022:190, σκέψη 67, και της 12ης Ιανουαρίου 2023, Migracijos departamentas (Λόγοι δίωξης αναγόμενοι σε πολιτικές πεποιθήσεις), C‑280/21, EU:C:2023:13, σκέψη 29 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία]. 107 Κατά πάγια νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το άρθρο 10 της ΕΣΔΑ εγγυάται σε κάθε πρόσωπο την ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης και αφορά όχι μόνον το περιεχόμενο των πληροφοριών, αλλά και τα μέσα μετάδοσής τους, κάθε δε περιορισμός των μέσων αυτών θίγει το δικαίωμα λήψης και μετάδοσης πληροφοριών (βλ. απόφαση του ΕΔΔΑ της 28ης Σεπτεμβρίου 1999, Öztürk κατά Τουρκίας, CE:ECHR:1999:0928JUD002247993, § 49 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 108 Εν προκειμένω, επισημαίνεται ότι οι προσφεύγουσες προβάλλουν, κατ’ ουσίαν, αφενός, προσβολή του δικαιώματός τους στην ελευθερία μετάδοσης πληροφοριών και, αφετέρου, προσβολή του δικαιώματος των χρηστών των υπηρεσιών τους στην ελευθερία λήψης ή μετάδοσης πληροφοριών. 109 Κατά πρώτον, όσον αφορά την προβαλλόμενη προσβολή της ελευθερίας των προσφευγουσών να μεταδίδουν πληροφορίες, επισημαίνεται, προκαταρκτικώς, ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, το γεγονός ότι έχουν ουδέτερο ρόλο στη μετάδοση του περιεχομένου δεν αποκλείει τη δυνατότητα εφαρμογής στην υπό κρίση υπόθεση ορισμένων εκτιμήσεων που ανέπτυξε το Γενικό Δικαστήριο στην απόφαση RT France, εφόσον οι εκτιμήσεις αυτές αναφέρονται από αντικειμενική άποψη στα επίμαχα περιοριστικά μέτρα. 110 Πάντως, ακόμη και αν υποτεθεί ότι πάροχοι διαδικτυακών υπηρεσιών, όπως οι προσφεύγουσες, οι οποίες κατά τα λοιπά χαρακτηρίζονται ως φορείς που παρέχουν υπηρεσίες πρόσβασης στο διαδίκτυο σε ιδιώτες ή σε επιχειρήσεις (βλ. σκέψη 3 ανωτέρω), μπορούν να θεωρηθούν, παρά την επίκληση του ουδέτερου ρόλου τους στη μετάδοση περιεχομένου, ως φορείς αυτοτελούς δικαιώματος στην ελευθερία μετάδοσης πληροφοριών, τα επιχειρήματα των προσφευγουσών δεν μπορούν να ευδοκιμήσουν. 111 Συγκεκριμένα, ακόμη και αν υποτεθεί ότι η προσωρινή απαγόρευση συμβολής στη μετάδοση του περιεχομένου των μέσων ενημέρωσης τα οποία αφορούν τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα, η οποία επιβλήθηκε με τον πρώτο προσβαλλόμενο κανονισμό, και η απαγόρευση διαφήμισης προϊόντων ή υπηρεσιών σε περιεχόμενο που μεταδίδεται από τα εν λόγω μέσα ενημέρωσης, η οποία επιβλήθηκε με τον δεύτερο προσβαλλόμενο κανονισμό, μπορούν να συνιστούν παρέμβαση στην άσκηση της ελευθερίας μετάδοσης πληροφοριών των προσφευγουσών, υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη δέχεται περιορισμούς στην άσκηση των δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται σε αυτόν. Επομένως, πράξη που θίγει την ελευθερία έκφρασης πρέπει, για να συνάδει προς το δίκαιο της Ένωσης, να πληροί τέσσερις προϋποθέσεις. Πρώτον, ο επίμαχος περιορισμός πρέπει να «προβλέπεται από τον νόμο», υπό την έννοια ότι το θεσμικό όργανο της Ένωσης που λαμβάνει μέτρα τα οποία ενδέχεται να περιορίσουν την ελευθερία έκφρασης ενός φυσικού ή νομικού προσώπου πρέπει να διαθέτει, προς τούτο, νομική βάση. Δεύτερον, ο επίμαχος περιορισμός πρέπει να σέβεται το βασικό περιεχόμενο της ελευθερίας έκφρασης. Τρίτον, ο εν λόγω περιορισμός πρέπει να εξυπηρετεί πράγματι σκοπούς γενικού συμφέροντος που αναγνωρίζει η Ένωση. Τέταρτον, πρέπει να είναι αναλογικός. Οι προϋποθέσεις αυτές αντιστοιχούν, κατ’ ουσίαν, στις προϋποθέσεις που προβλέπονται από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, κατά την οποία, για να δικαιολογείται, υπό το πρίσμα του άρθρου 10, παράγραφος 2, της ΕΣΔΑ, παρέμβαση στην άσκηση του δικαιώματος της ελευθερίας έκφρασης πρέπει «να προβλέπεται από τον νόμο», να επιδιώκει έναν ή περισσότερους θεμιτούς σκοπούς και να είναι «αναγκαία σε μια δημοκρατική κοινωνία» για την επίτευξή τους (πρβλ. απόφαση RT France, σκέψεις 143 έως 146). 112 Όσον αφορά την πρώτη προϋπόθεση, κατά την οποία κάθε περιορισμός της ελευθερίας έκφρασης και πληροφόρησης πρέπει να προβλέπεται από τον νόμο, επισημαίνεται ότι τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα προβλέπονται από τον νόμο, διότι διαλαμβάνονται σε νομικές πράξεις οι οποίες, μεταξύ άλλων, είναι γενικής εφαρμογής και για τις οποίες υπάρχουν σαφείς νομικές βάσεις στο δίκαιο της Ένωσης. Συγκεκριμένα, οι προσβαλλόμενοι κανονισμοί εκδόθηκαν βάσει του άρθρου 215 ΣΛΕΕ προκειμένου να τεθούν σε εφαρμογή οι προσβαλλόμενες αποφάσεις, οι οποίες είχαν εκδοθεί βάσει του άρθρου 29 ΣΕΕ. 113 Πρέπει να υπομνησθεί ότι ένα πρόσωπο ή μια οντότητα πρέπει, λαμβάνοντας, εφόσον είναι αναγκαίο, συμβουλές ειδικών, να είναι σε θέση να προβλέψει, σε εύλογο βαθμό υπό τις συνθήκες κάθε περίπτωσης, τις συνέπειες που μπορεί να απορρέουν από συγκεκριμένη πράξη. Ειδικότερα, οι συνέπειες αυτές δεν απαιτείται να είναι κατ’ ανάγκην προβλέψιμες με πλήρη βεβαιότητα. Επομένως, νόμος ο οποίος, μολονότι παρέχει διακριτική ευχέρεια, διευκρινίζει την εμβέλεια και τον τρόπο άσκησης της εν λόγω ευχέρειας με αρκούντως σαφή τρόπο, λαμβανομένου υπόψη του επιδιωκόμενου θεμιτού σκοπού, προκειμένου να παρέχει στο φυσικό πρόσωπο κατάλληλη προστασία από την αυθαιρεσία, δεν παραβιάζει, αφ’ εαυτού, την απαίτηση περί προβλεψιμότητας (πρβλ. απόφαση RT France, σκέψη 150 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 114 Μπορούσε, επομένως, να προβλεφθεί το ενδεχόμενο να επιβληθούν σε παρόχους διαδικτυακών υπηρεσιών, χάρη στις οποίες μεταδίδεται περιεχόμενο υπέρ της στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσικής Ομοσπονδίας κατά της Ουκρανίας μέσω εκπομπών που μεταδίδονται στην τηλεόραση και στο διαδίκτυο από μέσα ενημέρωσης χρηματοδοτούμενα εξ ολοκλήρου από τον ρωσικό κρατικό προϋπολογισμό, περιοριστικά μέτρα συνιστάμενα στην απαγόρευση της μετάδοσης των προπαγανδιστικών δραστηριοτήτων υπέρ της εν λόγω επίθεσης και, ως εκ τούτου, να επιβληθεί σε κάθε φορέα απαγόρευση μετάδοσης περιεχομένου προερχόμενου από τα εν λόγω μέσα, «μεταξύ άλλων μέσω της μετάδοσης ή της διανομής με οποιοδήποτε μέσο, όπως […] οι πάροχοι διαδικτυακών υπηρεσιών». Τούτο ισχύει κατά μείζονα λόγο λαμβανομένων υπόψη της ευρείας διακριτικής ευχέρειας που διαθέτει το Συμβούλιο στο πλαίσιο της λήψης περιοριστικών μέτρων και του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζουν τα μέσα ενημέρωσης, κυρίως δε εκείνα του οπτικοακουστικού τομέα, στη σύγχρονη κοινωνία (πρβλ. απόφαση RT France, σκέψη 151 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 115 Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η προϋπόθεση, κατά την οποία οι περιορισμοί της ελευθερίας έκφρασης και πληροφόρησης πρέπει να προβλέπονται από τον νόμο, πληρούται εν προκειμένω. 116 Όσον αφορά τη δεύτερη προϋπόθεση, η οποία αφορά την προσβολή του βασικού περιεχομένου της ελευθερίας των προσφευγουσών να μεταδίδουν πληροφορίες, επισημαίνεται ότι η απαγόρευση μετάδοσης περιεχομένου προερχόμενου από ορισμένα μέσα ενημέρωσης, όπως και η απαγόρευση διαφήμισης σε περιεχόμενο που παράγεται ή μεταδίδεται από τα μέσα αυτά, αφορά μόνον την ελευθερία λήψης ή μετάδοσης του περιεχομένου περιορισμένου αριθμού μέσων ενημέρωσης. Επομένως, οι απαγορεύσεις αυτές δεν μπορούν να θίξουν το βασικό περιεχόμενο της ελευθερίας που επικαλούνται οι προσφεύγουσες. 117 Επιπλέον, από το γράμμα της τελευταίας περιόδου των αιτιολογικών σκέψεων 10 και 11, αντιστοίχως, του πρώτου και του δεύτερου προσβαλλόμενου κανονισμού, ερμηνευόμενων υπό το πρίσμα της απαίτησης περί περιορισμού, κατά το δυνατόν, της παρέμβασης στην ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης, προκύπτει ότι τα μέτρα που προβλέπουν οι κανονισμοί αυτοί μπορούσαν να διατηρηθούν σε ισχύ, αφενός, «έως ότου δοθεί τέλος στην επίθεση κατά της Ουκρανίας» και, αφετέρου, έως ότου «η Ρωσική Ομοσπονδία και τα συνδεδεμένα με αυτήν μέσα ενημέρωσης σταματήσουν να διεξάγουν προπαγανδιστικές ενέργειες κατά της Ένωσης και των κρατών μελών της». Δεδομένου ότι πρόκειται για δύο σωρευτικές προϋποθέσεις, εάν μία από τις δύο παύσει να πληρούται, δεν θα συντρέχει πλέον λόγος διατήρησης των επίμαχων μέτρων σε ισχύ (πρβλ. απόφαση RT France, σκέψη 155). Επομένως, δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι, όπως ισχυρίζονται οι προσφεύγουσες, οι προσβαλλόμενοι κανονισμοί προορίζονται να εφαρμοστούν χωρίς χρονικό όριο καθορισμένο εκ των προτέρων από το Συμβούλιο. 118 Το γεγονός ότι τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα διατηρήθηκαν στη συνέχεια σε ισχύ, καθόσον οι εν λόγω προϋποθέσεις εξακολουθούσαν να πληρούνται, δεν αναιρεί τον προσωρινό και αναστρέψιμο χαρακτήρα τους. Εξάλλου, αντιθέτως προς ό,τι φαίνεται να υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, το γεγονός αυτό δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη, δεδομένου ότι η νομιμότητα των προσβαλλόμενων κανονισμών πρέπει να εκτιμηθεί με γνώμονα τα πραγματικά και νομικά στοιχεία που υφίσταντο κατά τον χρόνο έκδοσής τους (βλ. απόφαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2019, HTTS κατά Συμβουλίου, C‑123/18 P, EU:C:2019:694, σκέψη 37 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 119 Τέλος, επισημαίνεται ότι το επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο το φιλτράρισμα του περιεχομένου, που οι προσφεύγουσες υποχρεούνται να εφαρμόσουν, συνεπάγεται μεγάλο όγκο εργασίας και υψηλό κόστος για αυτές, ακόμη και αν υποτεθεί ότι στηρίζεται σε ορθή ερμηνεία της υποχρεώσεως που απορρέει από το άρθρο 2στ του κανονισμού 833/2014, το οποίο θεσπίστηκε με τον πρώτο προσβαλλόμενο κανονισμό, δεν ασκεί επιρροή στο πλαίσιο της εκτίμησης της προσβολής του βασικού περιεχομένου του δικαιώματος μετάδοσης πληροφοριών, αλλά θα μπορούσε, το πολύ, να άπτεται, όπως υπογραμμίζει το Συμβούλιο, υποστηριζόμενο από τη Δημοκρατία της Εσθονίας, την Επιτροπή και τον Ύπατο Εκπρόσωπο, ενδεχόμενης προσβολής της επιχειρηματικής ελευθερίας, την οποία ωστόσο δεν επικαλέστηκαν οι προσφεύγουσες. 120 Όσον αφορά την απαγόρευση διαφήμισης που επιβάλλει το άρθρο 1, σημείο 1, του δεύτερου προσβαλλόμενου κανονισμού, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, η απαγόρευση αυτή αποσκοπεί, κατ’ ουσίαν, στο να μην επιτρέπεται στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο έδαφος της Ένωσης να αγοράζουν διαφημιστικό χώρο στα κανάλια και στους ιστοτόπους των μέσων ενημέρωσης των οποίων το όνομα περιλαμβάνεται στον επίμαχο κατάλογο. Επομένως, μια τέτοια απαγόρευση, όπως υπογραμμίζει το Συμβούλιο, δεν είναι ικανή να δημιουργήσει υποχρέωση των παρόχων διαδικτυακών υπηρεσιών, όπως οι προσφεύγουσες, να εμποδίζουν τους χρήστες τους να μεταδίδουν διαφήμιση σε περιεχόμενο που παράγεται ή μεταδίδεται από τα μέσα ενημέρωσης τα οποία αφορούν τα περιοριστικά μέτρα ή απλώς να έχουν πρόσβαση σε αυτή. Συγκεκριμένα, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, από το γράμμα του άρθρου 1, σημείο 1, του δεύτερου προσβαλλόμενου κανονισμού προκύπτει σαφώς ότι η προβλεπόμενη σε αυτό απαγόρευση δεν αφορά τη διαφήμιση του περιεχομένου των εν λόγω μέσων, αλλά απαγορεύει τη διαφήμιση σε περιεχόμενο που παράγεται ή μεταδίδεται από αυτά. 121 Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι οι επίμαχες απαγορεύσεις θίγουν το βασικό περιεχόμενο της ελευθερίας των προσφευγουσών να μεταδίδουν πληροφορίες. 122 Όσον αφορά την τρίτη προϋπόθεση, σχετικά με την επιδίωξη σκοπού γενικού συμφέροντος που αναγνωρίζεται από την Ένωση, επισημαίνεται ότι το Γενικό Δικαστήριο έχει κρίνει ότι, όπως προκύπτει από τις αιτιολογικές σκέψεις 5 έως 10 του πρώτου προσβαλλόμενου κανονισμού και από τις αιτιολογικές σκέψεις 7 έως 11 του δεύτερου προσβαλλόμενου κανονισμού, τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα επιδιώκουν τον σκοπό του άρθρου 21, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, ΣΕΕ περί διαφύλαξης των αξιών της Ένωσης, των θεμελιωδών συμφερόντων, της ασφάλειας και της ακεραιότητάς της, ότι εντάσσονται στο πλαίσιο της εκ μέρους της Ένωσης επιδίωξης των σκοπών, ιδίως ειρηνικών, που της έχουν ανατεθεί με το άρθρο 3, παράγραφοι 1 και 5, ΣΕΕ, ότι συνάδουν με τον σκοπό του άρθρου 21, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, ΣΕΕ, περί διατήρησης της ειρήνης, πρόληψης των συγκρούσεων και ενίσχυσης της διεθνούς ασφάλειας, σύμφωνα με τους στόχους και τις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και, τέλος, ότι αποσκοπούν στον τερματισμό της εμπόλεμης κατάστασης και των παραβιάσεων του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, που μπορεί να συνεπάγεται ο πόλεμος, όπερ αποτελεί επίσης πρωταρχικής σημασίας σκοπό γενικού συμφέροντος για τη διεθνή κοινότητα (βλ. απόφαση RT France, σκέψεις 161 έως 166 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 123 Υπό τις συνθήκες αυτές, επιβάλλεται το συμπέρασμα ότι, εν προκειμένω, πληρούται η προϋπόθεση σχετικά με την επιδίωξη σκοπού γενικού συμφέροντος που αναγνωρίζεται από την Ένωση. 124 Όσον αφορά την τέταρτη προϋπόθεση, σχετικά με τον αναλογικό χαρακτήρα των επίμαχων περιοριστικών μέτρων, επισημαίνεται ότι η αρχή της αναλογικότητας επιτάσσει οι περιορισμοί που μπορούν να επιβληθούν με πράξεις του δικαίου της Ένωσης σε δικαιώματα και ελευθερίες που κατοχυρώνονται στον Χάρτη να μην υπερβαίνουν τα όρια του μέτρου που είναι πρόσφορο και αναγκαίο για την επίτευξη των επιδιωκόμενων θεμιτών σκοπών ή τα όρια της ανάγκης προστασίας των δικαιωμάτων και ελευθεριών των τρίτων, εξυπακουομένου ότι, εφόσον υφίσταται δυνατότητα επιλογής μεταξύ περισσότερων κατάλληλων μέτρων, πρέπει να επιλέγεται το λιγότερο επαχθές και ότι τα μειονεκτήματα που προκαλούνται από το μέτρο αυτό δεν πρέπει να είναι υπέρμετρα σε σχέση με τους επιδιωκόμενους σκοπούς (βλ. απόφαση RT France, σκέψη 168 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 125 Με την απόφαση RT France, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι το Συμβούλιο δεν υπέπεσε σε πλάνη κρίνοντας αναγκαίο να προλάβει, τηρουμένου του άρθρου 11 του Χάρτη, μορφές έκφρασης που αποσκοπούσαν στη δικαιολόγηση και στην υποστήριξη πράξης στρατιωτικής επίθεσης τελεσθείσας κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου και του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και ότι, λαμβανομένου υπόψη, ειδικότερα, του έκτακτου πλαισίου της εν λόγω υπόθεσης, έπρεπε να συναχθεί το συμπέρασμα ότι οι περιορισμοί της ελευθερίας έκφρασης της RT France και, εξ ορισμού, των λοιπών μέσων ενημέρωσης τα οποία αφορούσε η επίδικη απαγόρευση τους οποίους ενδέχεται να συνεπάγονται τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα ήταν ανάλογοι προς τους επιδιωκόμενους σκοπούς, καθόσον ήταν κατάλληλοι και αναγκαίοι (βλ. απόφαση RT France, σκέψεις 192 έως 213 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Επιβάλλεται, ωστόσο, η διαπίστωση ότι η ανάλυση αυτή σχετικά με τον αναλογικό χαρακτήρα των προσβαλλόμενων κανονισμών πραγματοποιήθηκε σε σχέση με την RT France, η οποία είναι μία από τις οντότητες τις οποίες αφορούν ρητώς τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα. 126 Εν προκειμένω, η εν λόγω ανάλυση πρέπει, αντιθέτως, να αφορά τον αναλογικό χαρακτήρα των προσβαλλόμενων κανονισμών σε σχέση με τις προσφεύγουσες, δεδομένου ότι αυτές προβάλλουν προσβολή του δικού τους δικαιώματος στην ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης, και ιδίως στην ελευθερία μετάδοσης πληροφοριών. 127 Κατ’ αρχάς, πρέπει να εξακριβωθεί αν τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα είναι κατάλληλα, όσον αφορά τις προσφεύγουσες, για την επίτευξη των σκοπών γενικού συμφέροντος που επιδιώκει η Ένωση. Συναφώς, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το Συμβούλιο μπορούσε βασίμως να θεωρήσει ότι τα εν λόγω περιοριστικά μέτρα, τα οποία αφορούν μέσα ενημέρωσης ελεγχόμενα από την ηγεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας και επιδιδόμενα σε προπαγανδιστικές ενέργειες υπέρ της στρατιωτικής εισβολής της στην Ουκρανία, μπορούσαν να προστατεύσουν τη δημόσια τάξη και ασφάλεια της Ένωσης και να διαφυλάξουν την ακεραιότητα του δημοκρατικού διαλόγου εντός της ευρωπαϊκής κοινωνίας, την ειρήνη και τη διεθνή ασφάλεια (πρβλ. απόφαση RT France, σκέψη 193). 128 Επισημαίνεται ότι οι επίμαχες απαγορεύσεις, καθόσον εντάσσονται στο πλαίσιο σειράς περιοριστικών μέτρων που ελήφθησαν κατόπιν της στρατιωτικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας, συνιστούν επίσης κατάλληλα μέτρα για την επίτευξη του σκοπού της άσκησης μέγιστης πίεσης στις ρωσικές αρχές, προκειμένου αυτές να παύσουν τις ενέργειες και τις πολιτικές τους που αποσταθεροποιούν την Ουκρανία, καθώς και τη στρατιωτική επίθεση κατά της χώρας αυτής. 129 Λαμβανομένου, όμως, υπόψη ότι τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα αποσκοπούν στην απαγόρευση, αφενός, της μετάδοσης περιεχομένου προερχόμενου από μέσα ενημέρωσης ελεγχόμενα από την ηγεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας και επιδιδόμενα σε προπαγανδιστικές ενέργειες υπέρ της στρατιωτικής εισβολής στην Ουκρανία, το όνομα των οποίων περιλαμβάνεται στον επίμαχο κατάλογο, και, αφετέρου, της διαφήμισης προϊόντων και υπηρεσιών σε περιεχόμενο που μεταδίδουν τα εν λόγω μέσα, ήταν πρόσφορο το Συμβούλιο να λάβει υπόψη τους παρόχους διαδικτυακών υπηρεσιών, όπως είναι οι προσφεύγουσες, με τον ίδιο τρόπο που λαμβάνει υπόψη οποιοδήποτε από τα μέσα μετάδοσης ή διανομής περιεχομένου, ως φορείς που πρέπει να διασφαλίζουν την εφαρμογή, και επομένως την αποτελεσματικότητα, των εν λόγω απαγορεύσεων εντός του εδάφους της Ένωσης. Εξάλλου, πρέπει να επισημανθεί, όπως επισήμανε και το Συμβούλιο, ότι η απαγόρευση της διαφήμισης είναι επίσης πρόσφορη προκειμένου να αυξηθεί η πίεση προς τις ρωσικές αρχές. 130 Το γεγονός, το οποίο επικαλούνται οι προσφεύγουσες, ότι τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα δεν είναι, κατά την άποψή τους, κατάλληλα, δεδομένου ότι εξακολουθεί να είναι δυνατή η πρόσβαση στον ιστότοπο της εφημερίδας Russia today οπουδήποτε εντός της Ένωσης, δεν μπορεί να αναιρέσει τον πρόσφορο χαρακτήρα της επίδικης απαγόρευσης μετάδοσης. Συγκεκριμένα, οι ενδεχόμενες δυσχέρειες εφαρμογής των προσβαλλόμενων κανονισμών δεν μπορεί να σημαίνουν ότι τα εν λόγω μέτρα είναι απρόσφορα. 131 Επομένως, τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα είναι κατάλληλα για την επίτευξη των σκοπών γενικού συμφέροντος που επιδιώκει η Ένωση. 132 Όσον αφορά τον αναγκαίο χαρακτήρα των περιορισμών, σε σχέση με τις προσφεύγουσες, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι οι επίδικες απαγορεύσεις συνιστούν γενικά μέτρα που επιβάλλονται στις προσφεύγουσες, όπως και σε άλλους παρόχους διαδικτυακών υπηρεσιών καθώς και άλλους φορείς της κοινωνίας της πληροφορίας. Λαμβανομένης υπόψη της ιδιαιτερότητας των απαγορεύσεων αυτών, οι οποίες πρέπει να εφαρμόζονται κατά τρόπο γενικευμένο σε ολόκληρη την Ένωση, οι απαγορεύσεις ήταν εγγενώς αναγκαίες για την αποτελεσματική επιδίωξη των σκοπών που είναι συμφυείς με τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα. 133 Συγκεκριμένα, οι επίδικες απαγορεύσεις, προκειμένου να είναι αρκούντως αποτελεσματικές και να παράγουν τα αποτελέσματα που επιδιώκονται με τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα, τα οποία αφορούν μέσα ενημέρωσης που τελούν υπό τον μόνιμο άμεσο ή έμμεσο έλεγχο της ηγεσίας της Ρωσικής Ομοσπονδίας που έθεσε σε εφαρμογή συστηματική εκστρατεία προπαγάνδας υπέρ της στρατιωτικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας (απόφαση RT France, σκέψεις 161 και 162), έπρεπε κατ’ ανάγκην να αφορούν κάθε μορφή μετάδοσης, μεταξύ άλλων από «τους παρόχους διαδικτυακών υπηρεσιών», και δεν μπορούσαν να περιοριστούν, όπως υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες (βλ. σκέψη 98 ανωτέρω), στους τομείς της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης και των κατά παραγγελία υπηρεσιών βίντεο. Κατά τα λοιπά, επισημαίνεται ότι οι προσφεύγουσες δεν επικαλέστηκαν κανένα εναλλακτικό, λιγότερο επαχθές μέτρο που θα καθιστούσε δυνατή την εξίσου αποτελεσματική επίτευξη των σκοπών που επιδιώκονται με τα επίμαχα μέτρα. 134 Τέλος, από τη στάθμιση των διακυβευόμενων συμφερόντων προκύπτει ότι τα μειονεκτήματα που συνεπάγονται οι επίδικες απαγορεύσεις δεν είναι δυσανάλογα σε σχέση με τους επιδιωκόμενους σκοπούς. Συναφώς, η σημασία των σκοπών που επιδιώκονται με τους προσβαλλόμενους κανονισμούς, οι οποίοι εντάσσονται στον ευρύτερο σκοπό της διατήρησης της ειρήνης και της διεθνούς ασφάλειας, σύμφωνα με τους σκοπούς της εξωτερικής δράσης της Ένωσης που ορίζονται στο άρθρο 21 ΣΕΕ, υπερισχύει έναντι αρνητικών συνεπειών, ακόμη και σημαντικών, για ορισμένους επιχειρηματίες οι οποίοι δεν έφεραν καμία ευθύνη για την κατάσταση που οδήγησε στη λήψη των περιοριστικών μέτρων (πρβλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 28ης Μαρτίου 2017, Rosneft, C‑72/15, EU:C:2017:236, σκέψη 149 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Επιπλέον, υπενθυμίζεται ότι οι προσφεύγουσες πρέπει απλώς να μη συμβάλλουν στη μετάδοση περιεχομένου προερχόμενου από τα εν λόγω μέσα ενημέρωσης, τα οποία είναι εξάλλου ελάχιστα σε αριθμό. Επομένως, τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα δεν εμποδίζουν τις προσφεύγουσες να ασκήσουν τα θεμελιώδη δικαιώματά τους και, ιδίως, την προβαλλόμενη ελευθερία τους να μεταδίδουν πληροφορίες, δεδομένου ότι τους επιτρέπεται να παρέχουν πρόσβαση σε κάθε άλλο περιεχόμενο στους χρήστες του διαδικτύου με τους οποίους συνδέονται συμβατικώς. Ως εκ τούτου, οι προσφεύγουσες δεν απέδειξαν ότι οι προσβαλλόμενοι κανονισμοί έθιξαν δυσανάλογα την ελευθερία τους να μεταδίδουν πληροφορίες. 135 Κατόπιν όλων των ανωτέρω, πρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι, ακόμη και αν υποτεθεί ότι οι προσφεύγουσες μπορούν να επικαλεστούν ελευθερία μετάδοσης πληροφοριών, οι περιορισμοί της ελευθερίας αυτής τους οποίους ενδέχεται να συνεπάγονται τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα είναι σύμφωνοι προς την αρχή της αναλογικότητας, καθόσον είναι πρόσφοροι, αναγκαίοι και αυστηρώς ανάλογοι προς τους επιδιωκόμενους σκοπούς. 136 Κατά δεύτερον, όσον αφορά την προβαλλόμενη προσβολή του δικαιώματος στην ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης των χρηστών των υπηρεσιών των προσφευγουσών, οι οποίοι υποστηρίζεται ότι εμποδίζονται να έχουν πρόσβαση στο περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης τα οποία αφορούν τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα, επισημαίνεται ότι το δικαίωμα αυτό αφορά όχι μόνον το δικαίωμα μετάδοσης πληροφοριών, αλλά και το δικαίωμα του κοινού να λαμβάνει πληροφορίες (πρβλ. απόφαση του ΕΔΔΑ της 1ης Δεκεμβρίου 2015, Cengiz κ.λπ. κατά Τουρκίας, CE:ECHR:2015:1201JUD004822610, § 56 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 137 Εν προκειμένω, οι προσφεύγουσες δεν διευκρίνισαν σε ποιο βαθμό και, κυρίως, με ποιο έρεισμα, λαμβανομένων υπόψη της ιδιότητάς τους ως παρόχων υπηρεσιών πρόσβασης στο διαδίκτυο και, ως εκ τούτου, του ρόλου της «απλής μετάδοσης» των μεταδιδόμενων πληροφοριών τον οποίο επιτελούν, θα μπορούσαν να επικαλεστούν το δικαίωμα στην ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης των χρηστών των υπηρεσιών τους. 138 Πράγματι, ακόμη και αν υποτεθεί ότι οι χρήστες αυτοί, οι οποίοι είναι φυσικά ή νομικά πρόσωπα στα οποία οι προσφεύγουσες διασφαλίζουν την πρόσβαση στο διαδίκτυο, μπορούν να επικαλεστούν προσβολή δικαιώματος στην ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης, και ειδικότερα του δικαιώματος στην ελευθερία λήψης πληροφοριών, γεγονός παραμένει ότι οι προσφεύγουσες δεν μπορούν να επικαλεστούν, προς στήριξη της προσφυγής τους ακυρώσεως, δικαίωμα του οποίου δεν είναι δικαιούχοι (πρβλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 22ας Ιουνίου 2022, Anglo Austrian AAB και Belegging-Maatschappij Far-East κατά ΕΚΤ, T‑797/19, EU:T:2022:389, σκέψη 285, η οποία επικυρώθηκε κατ’ αναίρεση με την απόφαση της 12ης Σεπτεμβρίου 2024, Anglo Austrian AAB κατά ΕΚΤ και Far-East, C‑579/22 P, EU:C:2024:731). Συγκεκριμένα, από τη νομολογία προκύπτει ότι η προσβολή δικαιώματος μπορεί, κατ’ αρχήν, να προβληθεί μόνον από το πρόσωπο του οποίου το δικαίωμα φέρεται ότι προσβλήθηκε και όχι από τρίτους (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 19ης Σεπτεμβρίου 2019, Zhejiang Jndia Pipeline Industry κατά Επιτροπής, T‑228/17, EU:T:2019:619, σκέψη 36 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). 139 Εν προκειμένω, οι προσφεύγουσες περιορίστηκαν να επισημάνουν, κατά τρόπο εντελώς γενικό, ότι οι χρήστες των υπηρεσιών τους δεν διέθεταν ένδικα βοηθήματα ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων προκειμένου να προβάλουν προσβολή του δικαιώματός τους να λαμβάνουν και να μεταδίδουν πληροφορίες. Εντούτοις, οι προσφεύγουσες δεν εξηγούν με ποια ιδιότητα και επί ποιας νομικής βάσεως θα μπορούσαν, εξ ονόματος και για λογαριασμό των εν λόγω χρηστών, να προβάλουν τη φερόμενη προσβολή του δικαιώματος των χρηστών στο πλαίσιο προσφυγής ακυρώσεως ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου. 140 Εξάλλου, το συμπέρασμα αυτό δεν μπορεί να ανατραπεί από την επιχειρηματολογία των προσφευγουσών σύμφωνα με την οποία το δικαίωμά τους να μεταδίδουν πληροφορίες και το δικαίωμα των χρηστών να λαμβάνουν και να μεταδίδουν πληροφορίες, τα οποία κατοχυρώνονται στο άρθρο 11, παράγραφος 1, του Χάρτη, συνδέονται άρρηκτα μεταξύ τους. Συγκεκριμένα, επισημαίνεται ότι, ακόμη και αν υποτεθεί ότι οι προσφεύγουσες μπορούν να επικαλεστούν ίδιο δικαίωμα μετάδοσης πληροφοριών, οι περιορισμοί τους οποίους ενδέχεται να επιφέρουν στο δικαίωμα αυτό τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα είναι σύμφωνοι με το άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη (βλ. σκέψη 135 ανωτέρω). Εν πάση περιπτώσει, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι εάν η παρέμβαση στο δικαίωμα μετάδοσης περιεχομένου που συνεπάγεται τη στήριξη επιθετικής πράξης είναι δικαιολογημένη και αναλογική, το ίδιο ισχύει κατά μείζονα λόγο όσον αφορά τον περιορισμό του δικαιώματος του κοινού να λαμβάνει τις πληροφορίες που προέρχονται από το εν λόγω περιεχόμενο (πρβλ. απόφαση RT France, σκέψη 214). 141 Τέλος, όσον αφορά το άρθρο 11, παράγραφος 2, του Χάρτη, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι οι προσφεύγουσες περιορίστηκαν να το επικαλεστούν, για πρώτη φορά, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, χωρίς, εξάλλου, να διευκρινίσουν τον λόγο για τον οποίο η διάταξη αυτή, η οποία αφορά ειδικώς τον σεβασμό της ελευθερίας των μέσων μαζικής ενημέρωσης και της πολυφωνίας τους, ανεξαρτήτως αν πρόκειται για την ελευθερία των δημοσιογράφων ή των εκδοτών και των οργάνων του Τύπου, έχει εφαρμογή στις προσφεύγουσες που δεν είναι μέσα ενημέρωσης, αλλά πάροχοι διαδικτυακών υπηρεσιών. 142 Κατόπιν όλων των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως και, κατά συνέπεια, η προσφυγή στο σύνολό της, χωρίς να είναι αναγκαίο να αποφανθεί το Γενικό Δικαστήριο επί του παραδεκτού των συμπληρωματικών αποδεικτικών στοιχείων που προσκόμισαν οι προσφεύγουσες δυνάμει του άρθρου 85, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας. Επί των δικαστικών εξόδων 143 Κατά το άρθρο 134, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι οι προσφεύγουσες ηττήθηκαν, πρέπει να φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους καθώς και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε το Συμβούλιο, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα του τελευταίου. 144 Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, τα κράτη μέλη και τα όργανα που παρεμβαίνουν στη δίκη φέρουν τα δικαστικά τους έξοδα. Κατά συνέπεια, η Δημοκρατία της Εσθονίας, η Δημοκρατία της Λεττονίας, η Δημοκρατία της Λιθουανίας και η Επιτροπή, η οποία είχε ζητήσει να καταδικαστούν οι προσφεύγουσες στα δικαστικά έξοδα, φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους. 145 Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας, το Γενικό Δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει ότι ο παρεμβαίνων, ακόμη και όταν είναι άλλος από τους αναφερόμενους στις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου αυτού, φέρει τα δικαστικά έξοδά του. Εν προκειμένω, αποφασίζεται ότι ο Ύπατος Εκπρόσωπος φέρει τα δικαστικά έξοδά του. Για τους λόγους αυτούς, ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο πενταμελές τμήμα) αποφασίζει: 1) Απορρίπτει την προσφυγή. 2) Οι A2B Connect BV, BIT BV και Freedom Internet BV φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους, καθώς και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 3) Η Δημοκρατία της Εσθονίας, η Δημοκρατία της Λεττονίας, η Δημοκρατία της Λιθουανίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους. van der Woude Mastroianni Brkan Gâlea Tóth Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 26 Μαρτίου 2025. (υπογραφές) ( 1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.